III OW 20/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędzia WSA (del.) Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa W. a Starostą M. przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów postanawia wskazać Starostę M. jako organ właściwy w sprawie.

W piśmie z 6 marca 2025 r. Marszałek Województwa W. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą M. (dalej: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów. W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że pismem z 17 czerwca 2024 r. wystąpiono do Starosty o wydanie zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie nieruchomości zlokalizowanej w M., przy ul. [...]. Pismem z 3 lipca 2024 r., Starosta, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Marszałkowi ww. podanie, wskazując, że to Marszałek jest organem właściwym w tej sprawie. Jak wynika z ww. pisma, Starosta ustalił, że wnioskodawca posiada obowiązujące zezwolenie wydane przez Marszałka na prowadzenie na nieruchomości zlokalizowanej w M., przy ul. [...], stacji demontażu pojazdów mechanicznych, a przedsięwzięcie to zostało zakwalifikowane zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Starosta w konsekwencji stwierdził, że na tej samej nieruchomości prowadzona będzie stacja demontażu pojazdów mechanicznych jak i działalność polegająca na zbieraniu odpadów. Wobec powyższego w ocenie Starosty zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w art. 41 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów w ww. sprawie jest Marszałek. W ocenie Marszałka stanowisko Starosty jest niezasadne. W rozpatrywanym przypadku wprawdzie zbieranie odpadów będzie prowadzone na tej samej nieruchomości, na której prowadzona jest stacja demontażu pojazdów, ale dotyczy przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku nie przekracza 3000 Mg, a ponadto działalność, która będzie polegała na zbieraniu odpadów, nie jest w żaden sposób powiązana technologicznie z instalacją stacji demontażu pojazdów. Są to dwie niezależne od siebie działalności, z których każda funkcjonuje samodzielnie, aczkolwiek pod tym samym adresem. Marszałek podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca wystąpił o zezwolenie na zbieranie odpadów, a nie o zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. W odpowiedzi na wniosek Starosta podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zdaniem Starosty, intencją ustawodawcy wynikającą z art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) było objęcie całości działań jednego przedsiębiorcy na jednym terenie przez jeden organ. Inaczej doszłoby do sytuacji w której wnioskodawca może sobie wybierać organ kompetentny do załatwienia jego sprawy poprzez łączne lub rozłączne składanie wniosku o wydanie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Regulacja zawarta w art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach miała zapewnić kompleksową kontrolę marszałka województwa nad przedsięwzięciami, które zawsze znaczącą oddziałują na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Z art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że ustawodawca przewiduje konieczność uzyskania zezwolenia na dwie rodzaje działalności w zakresie gospodarki odpadami - zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów. Na wniosek podmiotu występującego o wydanie zezwolenia właściwy organ może także wydać tzw. decyzję łączną a więc zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Do wydania tego rodzaju zezwolenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 8 ustawy o odpadach). Zasadą jest zatem uzyskanie dwóch odrębnych decyzji (zezwoleń), natomiast decyzja łączna jest wyjątkiem od tej zasady. Wniosek ten ma zasadniczy wpływ na wykładnię przepisów o właściwości organów w tych sprawach. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach, w przypadku prowadzenia w tym samym miejscu przedsięwzięć, z których co najmniej jedno należy do przedsięwzięć wymienionych w art. 46 ust. 3 pkt 1, organem właściwym do wydania zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów jest marszałek województwa. W niniejszej sprawie zastosowanie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach byłoby zasadne tylko w przypadku, gdyby wnioskodawca wystąpił o zezwolenie na przetwarzanie i zbieranie odpadów (decyzja łączna). Właściwość marszałka województwa na podstawie art. 41 ust. 6 ustawy o odpadach nie wynika bowiem tylko z rodzaju prowadzonej działalności w zakresie gospodarki odpadami wymienionej w art. 46 ust. 3 pkt 1 lit. a) – d) ustawy o odpadach, ale również z rodzaju decyzji, o której wydanie wnioskuje dany podmiot. Uzyskanie decyzji łącznej jest wyjątkiem, a zatem normy z art. 46 ust. 6 ustawy o odpadach nie należy wykładać rozszerzająco. Potwierdza to także art. 46 ust. 9 ustawy o odpadach, który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów rozumie się przez to również zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Dopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów o zezwoleniu na zbieranie odpadów lub zezwoleniu na przetwarzanie odpadów odpowiednio w stosunku do zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Natomiast ustawodawca nie przewidział, że w przypadkach, w których przepis stanowi o zezwoleniu na zbieranie i przetwarzanie odpadów, normy tego rodzaju mogą zostać zastosowane do zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Jak już na wstępie wskazano, w tej sprawie wystąpiono tylko o zezwolenie na zbieranie odpadów, a zatem art. 46 ust. 6 ustawy o odpadach nie znajdzie zastosowania. Oznacza to, że właściwym organem będzie Starosta na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.