III OW 52/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędzia WSA (del.) Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy D. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy D. a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego postanawia oddalić wniosek.

W piśmie z 5 sierpnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej – 7 sierpnia 2024 r.) Wójt Gminy D. (dalej: "Wójt") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Regionalnego Zarządu") przez wskazanie organu właściwego w sprawie nałożenia obowiązku z powodu naruszenia interesów osób trzecich w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wniosku Wójt wskazał, że w dniu 8 lipca 2024 r. do urzędu gminy wpłynęło pismo wraz z dokumentacją przesłane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu dotyczące podjętych czynności wyjaśniających w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i przebudowę urządzeń wodnych tj. rowu przydrożnego wraz z przepustami oraz zjazdami oraz przebudowę rowu melioracyjnego na dz. nr ewid. [...] i [...] obręb G., gm. D., w związku z wykonywaniem prac przez Zarząd Dróg Powiatowych w M., na podstawie wydanego pozwolenia wodnoprawnego przez PGW Wody Polskie. W uzasadnieniu pisma wskazano, że rów został wykonany zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP z 24 lutego 2021 r., nr WA.ZUZ.6.43210.755.2020.ST, jednocześnie wskazując, że w sprawach zmiany stanu wody na gruncie właściwy jest Wójt. W ocenie Wójta w niniejszej sprawie, na podstawie art. 410 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), jest właściwy organ Wód Polskich, bowiem z analizy przesłanej dokumentacji wynika, że w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osoby trzeciej poprzez wyrządzenie szkód, w tym uniemożliwienie dojazdu do posesji. W odpowiedzi na wniosek, która złożona została w dniu 3 września 2024 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu wyjaśnił, że rów został wykonany zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP z 24 lutego 2021 r., a zgłaszający porusza problem odnośnie notorycznego zalewania nieruchomości, co oznacza, że na podstawie art. 234 ust. 3 p.w., to Wójt jest właściwym organem w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 234 ust. 3 p.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Przypomnieć ponadto należy, że zgodnie z art. 410 ust. 1 p.w. jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek: (1) wykonania ekspertyzy; (2) opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą - i przedstawienia ich temu organowi, w terminie określonym w tej decyzji. W tym kontekście należy odnotować, że Dyrektor Zarządu Zlewni w W. PGW WP, decyzją z 24 lutego 2021 r., nr WA.ZUZ.6.43210.755.2020.ST udzielił Zarządowi Dróg Powiatowych w M. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i przebudowę urządzeń wodnych, tj. rowu przydrożnego od km [...] do km [...] (strona lewa drogi) wraz z przepustami pod zjazdami i rowu przydrożnego od km [...] do km [...] (prawa strona drogi) wraz z przepustami pod zjazdami oraz na przebudowę rowu melioracyjnego na dz. nr ew. [...] i [...] obręb G., gm. D. w zakresie przebudowy przepustu w poprzek jezdni w km [...]. W piśmie z 10 kwietnia 2024 r. J.Z. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w W. PGW WP opisując pozwolenie wodnoprawne, jego realizację oraz okoliczność, że woda z rowu przelewa się i zalewa należącą do niego nieruchomość. Zwrócił się przy tym o potwierdzenie, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym oraz o nałożenie na Zarząd Dróg Powiatowych w M. obowiązku wykonania ekspertyzy oraz opracowania lub zaktualizowania instrukcji gospodarowania wodą, powołując się wprost na art. 410 ust. 1 p.w. Powołane pismo przesłane zostało do wiadomości Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, zawarte w piśmie z 10 kwietnia 2024 r. żądanie jest jednoznaczne i precyzyjnie sformułowane, tj. zawiera żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia obowiązków zgodnie z art. 410 ust. 1 p.w. Zostało również prawidłowo zaadresowane. Właściwy organ w tym zakresie to organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych. Pozwolenie wodnoprawne w niniejszej sprawie zostało wydane przez Dyrektora Zarządu Zlewni w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Wobec tak sformułowanego żądania oraz jednoznaczniej treści art. 410 ust. 1 p.w. stanowisko Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jest oczywiście niezasadne. Stronami niniejszego sporu kompetencyjnego są Wójt oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, co oznacza, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego podlega oddaleniu. Właściwym bowiem do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest organ nie będący stroną niniejszego postępowania, tj. organ, który wydał pozwolenie wodnoprawne. W niniejszej sprawie, ponieważ żaden z organów pozostających w sporze nie jest właściwy w sprawie, wniosek na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. podlegał oddaleniu.