III OZ 138/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 816/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z 26 listopada 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 kwietnia 2024 r. znak SKO.OŚ/4170/105/2024 w przedmiocie ustalenia obowiązku usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną M. R. ("skarżący") od wyroku z 3 września 2024 r. wskazując, że została ona sporządzona osobiście, co stanowi o jej niedopuszczalności. Pismem z 12 grudnia 2024 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie ww. Sądu z 26 listopada 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie zostało sporządzone osobiście, co prowadzi do jego odrzucenia jako niedopuszczalnego. Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący pismem z 30 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Stosownie do art. 194 § 4 zd. 1 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny (z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. znajdującego zastosowanie wobec odesłania zawartego w art. 194 § 4 zd. 2 p.p.s.a. – bez wpływu dla sprawy). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11; z 20 stycznia 2021 r., III FZ 7/21). Wprowadzając w art. 194 § 4 p.p.s.a. (podobnie art. 175 § 1 p.p.s.a.) wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika, ustawodawca kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą, a nadto zapewnieniem prawidłowego poziomu merytorycznego wnoszonego środka zaskarżenia, umożliwiającego dokonanie pełnej kontroli instancyjnej kwestionowanego rozstrzygnięcia w zakreślonym zażaleniem zakresie. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania, pełniąc funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania i zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu bądź pozbawienie strony instancji odwoławczej. Bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący samodzielnie sporządził zarówno skargę kasacyjną, jak i zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odrzucające skargę kasacyjną. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji słusznie zastosował sankcję odrzucenia zażalenia, co czyni kwestionowane orzeczenie zasadnym i zgodnym z przepisami prawa. Z ww. względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. ----------------------- 2