III OZ 15/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 363/22 o wezwaniu przedstawiciela strony wnoszącej zażalenie – K. S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 363/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w O. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z dnia 8 grudnia 2020 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z 3 stycznia 2023 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał przedstawiciela strony wnoszącej zażalenie – K. S. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na pkt 4 wyroku z 10 listopada 2022 r. w przedmiocie kosztów postępowania w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyło Stowarzyszenia [...], zarzucając mu naruszenie art. 227 § 2 P.p.s.a. i wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od organu kwoty 107 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne, aczkolwiek z przyczyn innych niż w nim podniesione. W okolicznościach niniejszej sprawy wyrokiem z 10 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O. na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki przedmiocie rozpoznania odwołania z 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 8 grudnia 2020 r.: 1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania skarżącego Stowarzyszenia z 23 grudnia 2020 r. od decyzji Mazowieckiego Kuratora Oświaty z 8 grudnia 2020 r.; 2) stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznał od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia sumę pieniężną w kwocie 1.000 zł; 4) zasądził od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w punkcie 4 ww. wyroku złożyło skarżącego Stowarzyszenie, podnosząc, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o zasądzenie kwoty 107 zł. Jak wskazano w skardze, na kwotę tę składał się uiszczony wpis (100 zł) i wydatek poniesionych w związku z przesłaniem skargi do organu (koszt listu poleconego – 7 zł). W sprawie nie wniesiono skargi kasacyjnej. Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 227 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) "[z]ażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy". "Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych" (§ 2 tego przepisu). Zauważyć jednak trzeba, że zwolnienie przewidziane w powyższym przepisie dotyczy tylko i wyłączenie postanowień i zarządzeń wydanych w przedmiocie kosztów sądowych (art. 211 P.p.s.a.). Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że zwolnienie to odnosi się także do zażaleń na postanowienia w przedmiocie zwrotu poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a takie zostało w niniejszej sprawie przez stronę zaskarżone. Zażalenie to zostało wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 9 P.p.s.a., a nie na podstawie art. 227 § 1 tej ustawy. Z tych też przyczyn wezwanie strony skarżącej do uiszczenia opłaty od zażalenia na postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku z 10 listopada 2022 r. dotyczące zwrotu kosztów postępowania było zasadne i znajdowało swoje umocowanie w art. 220 § 1 P.p.s.a., zaś odnośnie wysokości w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że zarządzenie o wezwaniu nie zostało prawidłowo skierowane do podmiotu zobowiązanego do jego uiszczenia, a więc skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w O., ale do prezesa zarządu Stowarzyszenia. K. S., jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy regulaminu skarżącego Stowarzyszania oraz uchwały nr [...] walnego zebrania członków tegoż Stowarzyszania z 20 kwietnia 2021 r. w sprawie wyboru członków zarządu, jest prezesem zarządu Stowarzyszania, a nie jak uznano w skarżonym zarządzeniu – jego przedstawicielem (art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 ze zm.). Obowiązek uiszczenia wpisu ciąży na podmiocie wnoszącym środek zaskarżenia, a nie na osobie uprawnionej do jego reprezentowania i dopiero prawidłowo sformułowane wezwanie może stanowić podstawę do zastosowania sankcji w postaci odrzucenia zażalenia, jeżeli strona go nie opłaci w ustawowo określonym terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a.