III OZ 188/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1331/24 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1331/24 w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie opłat za udostępnienie murowanych miejsc grzebanych obowiązujących na cmentarzach komunalnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 lutego 2025 r., II SA/Gl 1331/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek A. W. (dalej: "skarżąca") o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 listopada 2024 r., II SA/Gl 1331/24 w sprawie ze skargi A. W. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie opłat za udostępnienie murowanych miejsc grzebanych obowiązujących na cmentarzach komunalnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z 18 listopada 2024 r. oddalono skargę A. W. na uchwałę Rady Miejskiej [...] z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie opłat za udostępnienie murowanych miejsc grzebanych obowiązujących na cmentarzach komunalnych. Następnie wnioskiem z 20 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej - radca prawny M. M. - wystąpił o sporządzenie uzasadnienia ww. orzeczenia oraz o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W treści wniosku wskazał, że wstąpił do sprawy w postępowaniu międzyinstancyjnym i była mu dotąd doręczana korespondencja zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny, jaki i przez WSA w Gliwicach. Pomimo tego nie został on zawiadomiony o terminie rozprawy, co uniemożliwiło mu terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśnił, że 13 stycznia 2025 r. pozyskał wiedzę o wydanym w sprawie wyroku, kontaktując się telefonicznie z pracownikiem Sądu. Ustosunkowując się do powyższego wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik uczestnika wniósł o jego oddalenie, zwracając uwagę, że skarżąca nadal jest reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. M., gdyż udzielone pełnomocnictwo nie zostało odwołane. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został dochowany, bowiem przyczyna uchybienia ustała 13 stycznia 2025 r., z kolei wniosek został wniesiony 20 stycznia 2025 r. Ponadto wskazał, że stosownie do treści art. 87 § 2 p.p.s.a, na skarżącej spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminu, bowiem w niniejszej sprawie była reprezentowana przez dwóch pełnomocników (pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M. M. – k. 8 akt sądowych- nie zostało wypowiedziane) i tym samym zawiadomienie o terminie rozprawy (k. 194) zostało skutecznie doręczone jednemu z nich (UPD k. 199). W tych okolicznościach, w ocenie Sądu pierwszej instancji, drugi z pełnomocników skarżącej (radca prawny M. M.) nie może powoływać się na brak wiedzy o terminie rozprawy, zwłaszcza, że obaj pełnomocnicy skarżącej działają w ramach tej samej Kancelarii Prawnej. Dalej WSA w Gliwicach wskazał na treść art. 76 § 3 p.p.s.a., wyjaśniając, że jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu pierwszej instancji zawiadomienie zostało prawidłowo doręczone radcy prawnemu M. M., co potwierdza Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (k. 199 akt sądowych). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i wywiodła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła mu naruszenie art. 76 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca już od niespełna trzech lat jest reprezentowana wyłącznie przez jednego pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. M. i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało skutecznie doręczone byłemu pełnomocnikowi skarżącej radcy prawnemu M. M., która od 28 lutego 2022 r. nie wykonuje działalności gospodarczej z powodu zakończenia wykonywania zawodu radcy prawnego, o czym Sąd został zawiadomiony osobnym pismem przesłanym wraz z odpowiedzią na skargę kasacyjną z 2 marca 2022 r., a w konsekwencji błędne przypisanie skarżącej winy w uchybieniu terminu, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało odmową przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z 18 listopada 2024 r. wydanego w sprawie ll SA/Gl 1331/24, która uniemożliwiła jego skuteczne wniesienie, a tym samym zamknęła skarżącej drogę do ewentualnego zaskarżenia powyższego wyroku do NSA, co niewątpliwie stanowi pozbawienie strony możliwości obrony swych praw. W oparciu o przytoczony zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 18 listopada 2024 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] sp. z o.o. wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że pismo zawiadamiające o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno być doręczone również pełnomocnikom pozostałych stron postępowania, a on takiego pisma nie otrzymał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 42 § 1 p.p.s.a. wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do strony przeciwnej i innych uczestników - od dnia doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Zgodnie zaś z art. 42 § 2 p.p.s.a. adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy, który wypowiedział pełnomocnictwo, jest obowiązany działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że w przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa wywołuje ono skutek dopiero od dnia zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa sądu. W doktrynie wskazuje się, że dopóki informacja o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nie dotrze do podmiotów zewnętrznych – sądu, a także strony przeciwnej i innych uczestników, wypowiedzenie jest skuteczne od momentu jego dokonania jedynie między mocodawcą a pełnomocnikiem. Podkreśla się również, że jeżeli pełnomocnictwo wypowiada zawodowy pełnomocnik, a strona przeciwna lub inny uczestnik postępowania również reprezentowani są przez zawodowego pełnomocnika, odpis takiego zawiadomienia powinien być przesłany bezpośrednio temu pełnomocnikowi, o czym należy poinformować sąd, składając odpowiednie oświadczenie, o którym mowa w art. 66 § 1 p.p.s.a. (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 42.). Bezsporne jest, że w aktach niniejszej sprawy brak jest jakiegokolwiek zawiadomienia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez radcę prawnego M. M. Pismo takie nie zostało również przesłane przy zażaleniu, w treści którego znalazło się jedynie oświadczenie radcy prawnego M. M. o zaprzestaniu wykonywania zawodu radcy prawnego przez M. M. z 28 lutego 2022 r. i wypowiedzeniu w związku z tym przez nią pełnomocnictwa skarżącej. Pełnomocnik skarżącej w treści zażalenia wskazuje, że pismo o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zostało Sądowi pierwszej instancji przesłane wraz z odpowiedzią na skargę kasacyjną, jako osobny dokument, który został niesłusznie zwrócony mu przez WSA w Gliwicach wraz z odpowiedzią na skargę kasacyjną w związku z tym, że nie zawarto w niej oświadczenia, o którym mowa w art. 66 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że twierdzenie to nie znalazło jednak odzwierciedlenia w aktach sprawy. W szczególności pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że faktycznie takie zawiadomienie zostało przesłane do Sądu. Uprawdopodobnienia takich twierdzeń w szczególności nie stanowi dołączony do zażalenia wydruk z CEIDG, który potwierdza jedynie datę zaprzestania wykonywania działalności przez radcę prawnego M. M. Skoro zaś pełnomocnik skarżącej podniósł, że takie zawiadomienie zostało do Sądu pierwszej instancji przesłane, a następnie bezpodstawnie mu zwrócone, to winien on dysponować oryginałem tego pisma wraz z prezentatą Sądu, który potwierdzałby podniesione przez niego okoliczności i który powinien był załączyć do zażalenia. Potwierdzeniem takiej sytuacji mogłoby być również np. potwierdzenie nadania listu do Sądu z wyszczególnioną zawartością przesyłki. Jednakże żadnego ze wskazanych powyżej dokumentów do zażalenia nie załączono. W tych okolicznościach nie sposób przyjąć, że pełnomocnik skarżącej skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o uzasadnienie wyroku z 18 listopada 2024 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.