III OZ 232/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 80/24 w sprawie ze skargi P.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 31 października 2021 r., nr SKO Gd/4824/22 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie kary za usunięcie drzew i umorzenie postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 80/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę P.B. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 31 października 2021 r., nr SKO Gd/4824/22 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie kary za usunięcie drzew i umorzenie postępowania oraz zwrócił skarżącemu wpis sądowy uiszczony od skargi w kwocie 100 złotych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wniósł do WSA skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 31 października 2021 r., nr SKO Gd/4824/22 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej uchylenia decyzji w sprawie kary za usunięcie drzew i umorzenie postępowania. Zarządzeniem z 23 stycznia 2024 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 2 lutego 2024 r. W odpowiedzi skarżący uiścił 100 złotych, jednak do 9 lutego 2024 r. nie uiszczono brakującej części wpisu sądowego. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z 21 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 80/24 Sąd I instancji, po rozpoznaniu wniosku z 15 marca 2024 r., przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego oraz uchylił pkt 2 postanowienia z 1 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 80/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnotowania wymagało, że Naczelny Sąd Administracyjny poza zakresem zainteresowania i wiążących wypowiedzi pozostawił kwestie związane z prawidłowością dotychczasowego procedowania nad wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia brakującej części wpisu od skargi. Mimo to zaznaczenia wymaga, że w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych - mając na uwadze ochronę interesu strony działającej w warunkach tzw. ostrożności procesowej - słusznie za dopuszczalną uznaje się sytuację, w której ma miejsce jednoczesne złożenie zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu pisma procesowego z powodu nieusunięcia jego braków formalnych lub fiskalnych oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której brak spowodował takie odrzucenie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2019 r., sygn. akt II FZ 639/19 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, na marginesie, wskazać należy, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, skutkuje tym, że wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpoznaniu dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej. W pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu, co powinno być przesądzone przez sąd drugiej instancji, przy rozpoznawaniu zażalenia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2023 r., sygn. akt III OZ 370/23). Ponadto należy mieć na uwadze, że odrzucenie skargi nie czyni kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi bezprzedmiotową, bowiem postanowienie sądu o przywróceniu terminu znosi skutki postanowienia o odrzuceniu skargi bez potrzeby uchylenia tego orzeczenia. Konsekwencją rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie ze złożonym w tym przedmiocie żądaniem jest nadanie sprawie dalszego biegu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2004 r., sygn. akt OZ 395/04; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 180/09). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy stwierdzić należało, że zażalenie jako oczywiście pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt sądowych wynika, że skarżącego prawidłowo wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych. Odpis zarządzenia w tym przedmiocie doręczono w dniu 2 lutego 2024 r., co w zażaleniu nie jest podważane. W odpowiedzi skarżący uiścił 100 złotych, jednak mimo wyznaczonego terminu na uiszczenie wpisu i stosownego pouczenia o skutkach zaniechania tej czynności do 9 lutego 2024 r. nie uiszczono brakującej części wpisu sądowego. W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem odrzucił skargę jako nieopłaconą w wyznaczonym terminie. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w rejestrze dochodów budżetowych nie odnotowano bowiem uiszczenia brakującej części wpisu sądowego (notatka urzędowa z 29 lutego 2024 r., k. 25 akt sądowych). Dodatkowo wyjaśnić należy, iż podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności dotyczące uprawdopodobnienia braku winy w niedokonaniu czynności w terminie są w ramach niniejszego postępowania irrelewantne. Z przyczyn już wyjaśnionych nie rzutowały na ocenę zasadności/niezasadności zażalenia, nie zmieniają bowiem tego, że w wyznaczonym czasie skargi nie opłacono, choć istniała taka powinność. Twierdzenia skarżącego o przyczynach takiego stanu rzeczy nie mogą więc mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia, wątek ten nie mieści się w granicach niniejszej sprawy i dlatego nie podlega dalszym rozważaniom. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.