III OZ 240/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 928/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w [...] z dnia 7 października 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 928/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego [...] z dnia 7 października 2024 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Łodzi podał, że w treści skargi skarżący zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci utraty przez skarżącego statusu studenta VI roku studiów jednolitych magisterskich. Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie WSA w Łodzi wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się wstrzymania wykonania decyzji, na mocy której został skreślony z listy studentów VI roku studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych, prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w [...] na kierunku [...], w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej. Skreślenie to, jak podkreślił Sąd I instancji, wywołało już zamierzony skutek z momentem wydania zaskarżonej decyzji i jej doręczenia stronie. W związku z tym wstrzymanie wykonania nie jest możliwe, ponieważ nie przywróci stronie żadnych uprawnień wynikających z posiadania statusu studenta. Dopiero zaś wyeliminowanie przez sąd administracyjny z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy studentów (o czym sąd na tym etapie nie przesądza) może zniweczyć skutki takiej decyzji, powodując odzyskanie statusu studenta, a zatem restytucję sytuacji prawnej skarżącego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie oraz o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu Medycznego w [...]. Jedocześnie wniósł o wyznaczenie rozprawy w celu rozpoznania wniesionego zażalenia i umożliwienie skarżącemu osobistego udziału w tejże rozprawie. Po raz kolejny stwierdził, że wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci trwałej utraty przez niego statusu studenta VI roku studiów jednolitych magisterskich, co jest tożsame z wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 197 § 1 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym, a zatem nie wyznacza w tym przedmiocie rozprawy. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie przedstawił argumentacji przemawiającej za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła. Jeżeli zatem skarżący utracił status studenta na skutek skreślenia go z listy studentów, to sąd administracyjny w ramach udzielenia ochrony tymczasowej nie może mu przywrócić tego statusu i to jedynie na czas trwania postępowania sądowego. Ewentualna restytucja jego praw, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, może nastąpić dopiero w ramach rozpoznania skargi, czyli kontroli legalności zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem. Ponadto kluczowym w sprawie jest fakt, że zaskarżona decyzja została już wykonana, a zatem nie można wstrzymać jej wykonania. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.