III OZ 360/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 786/24 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi J.L. na akt Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 3 stycznia 2023 r., nr WIOS-KATOW 858/2022 w przedmiocie ochrony środowiska postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 786/24, oddalił wniosek o wyłączenie sędzi WSA Beaty Kalagi-Gajewskiej, wskazując, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Do zastosowania wskazanego przepisu nie wystarcza występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy jej subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego nie został poparty żadnymi argumentami, które godziłyby w bezstronność sędziego. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 P.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia sędziego. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Sądu pierwszej instancji co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie wskazanego sędziego w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 P.p.s.a). Przeświadczenie skarżącego o wyłączeniu sędziego objętego wnioskiem z uwagi na brak jego bezstronności nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Dodatkowo sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, złożyła do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Takich wątpliwości nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Sam fakt, że sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie, brała udział w składach orzekających sądu pierwszej instancji w innych postępowaniach z udziałem skarżącego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej jej wyłączenie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że udział sędziego w wydaniu wcześniejszych, niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć mógł wpłynąć na sposób rozpoznania sprawy niniejszej. Nie można utożsamiać niekorzystnego wyniku postępowania w jednej sprawie z istnieniem okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w innej sprawie. Należy podkreślić, że jednym z podstawowych elementów zasady niezawisłości sędziowskiej jest niezależność sędziego przy rozstrzyganiu każdej sprawy, bez względu na treść wcześniejszych orzeczeń, także wydanych w postępowaniach z udziałem tej samej strony. Sam udział sędziego w rozpoznawaniu wcześniejszych spraw strony, nie uzasadnia zatem przypisania mu braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu kolejnej sprawy i nie stanowi przesłanki do wyłączenia tego sędziego od rozpoznawania którejkolwiek ze spraw (por. postanowienie NSA z 16 czerwca 2011 r., I OZ 419/11). Reasumując, wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. W konsekwencji, słusznie Sąd pierwszej instancji wniosek o wyłączenie sędziego uznał za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.