III OZ 371/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółki Wodnej [...] w likwidacji z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wa 147/24 w sprawie ze skargi Spółki Wodnej [...] w likwidacji z siedzibą w S. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1476/23 postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wa 147/24 odmówił Spółce Wodnej [...] w likwidacji z siedzibą w S. (dalej także jako: Spółka) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że zgodnie z art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy nie przysługuje w przypadku oczywistej bezzasadności skargi. Sąd I instancji wyjaśnił, że stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II 998/14). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że w doktrynie i judykaturze uznaje się, że skarga jest bezzasadna, kiedy bez głębszej analizy, na pierwszy rzut oka, nie może być uwzględniona. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi, albowiem Spółka zaskarżyła niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1476/23, na mocy którego uchylono decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nr [...]. Natomiast, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z treści art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę na niewykonanie wyroku można wnieść jedynie w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a taka sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest zatem niedopuszczalna i dodał, że została przez Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 999/24. Spółka wywiodła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wa 147/24 podtrzymując wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Spółka wskazała, że istnieją uzasadnione – w jej ocenie – wątpliwości co do zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 999/24 o odrzuceniu skargi Spółki na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1476/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Wyjaśnić zatem należy, że przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a.), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony (np. postanowienia NSA z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1622/13; z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 143/14; z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 494/14). Podkreślić przy tym należy, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Pogląd ten jest szeroko prezentowany w orzecznictwie i piśmiennictwie. Jeżeli zatem przepis, który całkowicie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony, jest jednoznaczny i nie wymaga jakiejkolwiek wykładni poza językową (np. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 329/14), to nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (np. postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 82/12). Na podstawie analizy treści wniesionej skargi można stwierdzić, że dotyczy ona niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1476/23, na mocy którego Sąd I instancji uchylił decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 maja 2023 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych oraz zasądził od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Spółki kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zakwalifikował skargę Spółki na niewykonanie wyroku jako oczywiście bezzasadną. Zgodnie z art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny, a zatem z przywołanego przepisu wynika wprost, że dopuszczalność wniesienia skargi na niewykonanie wyroku została ograniczona do przypadku kiedy to niewykonany pozostaje wyrok w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak już natomiast wskazywano treść wniesionej przez Spółkę skargi nie budzi wątpliwości co do tego, że na jej podstawie Spółka zarzuca niewykonanie przez Prezesa Wód Polskich wyroku uwzględniającego skargę na decyzję administracyjną. Tym samym słusznie Sąd I instancji wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu, co przesądzało o wystąpieniu przesłanki odmowy przyznania prawa pomocy z art. 247 p.p.s.a. Z powołanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.