III OZ 376/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/24 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 18 sierpnia 2023 r., nr 0713601/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1061/24, odrzucił wniosek W.K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 18 sierpnia 2023 r. w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja Prezesa KRUS została doręczona skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2023 r., lecz dopiero w dniu 21 marca 2024 r. skarżący wniósł od tej decyzji skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku podniósł, że nie mógł złożyć skargi w terminie z uwagi na zły stan zdrowia oraz kilkukrotny pobyt w szpitalu. Wyjaśnił, że jest osobą starszą (79 lat) i posiada grupę inwalidzką. Do skargi załączył zaświadczenie lekarskie o pogorszeniu stanu zdrowia i wielokrotnym leczeniu szpitalnym od lipca 2023 r., jak też kartę informacyjną z leczenia szpitalnego od 5 do 16 stycznia 2024 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podlega odrzuceniu, gdyż wniosek ten nie został złożony w 7-dniowym terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 21 września 2023 r. Pierwsza po tym terminie hospitalizacja skarżącego miała miejsce dopiero od 6 do 25 listopada 2023 r. Kolejna zaś hospitalizacja odbyła się od 5 do 16 stycznia 2024 r. Przy tym z dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego wynika jednocześnie, że co najmniej od 31 stycznia 2024 r. (porada lekarska z 31 stycznia 2024 r. k-53 akt sądowych), skarżący czuł się już dobrze (występujący kaszel jest przewlekły). Podobne spostrzeżenia wynikają z kolejnych wizyt lekarskich (porada lekarska z 6 marca 2024 r. k-52 akt sądowych, w której wskazano, że pacjent czuje się dobrze, neguje kaszel, bez duszności, dobra tolerancja wysiłku). Nie kwestionując zatem zarówno stanu zdrowia skarżącego, jak też jego wieku, Sąd przyjął, że nawet gdyby uznać, że w okresie od 21 września 2023 r. (kiedy to upłynął termin do wniesienia skargi) do stycznia 2024 r. (kiedy to nastąpiła ostatnia hospitalizacja skarżącego), jego stan zdrowia nie pozwalał na wystąpienie ze skargą do Sądu oraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, to jednak już w dniu 31 stycznia 2024 r., kiedy to skarżący wyjaśnił lekarzowi, że czuje się dobrze (co potwierdził następnie podczas wizyty lekarskiej w dniu 6 marca 2024 r.), ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi minął najpóźniej w dniu 7 lutego 2024 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu skarżący wniósł dopiero w dniu 21 marca 2024 r. Wobec tego uznać należy, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z przekroczeniem terminu siedmiu dni, którego bieg liczony był od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z tego też względu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie mógł odnieść skutku, a WSA w Warszawie zobligowany był, na podstawie art. 88 P.p.s.a., ten wniosek odrzucić. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela i akceptuje ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej instancji, który prawidłowo odrzucił jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym trzeba również uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w jego uchybieniu. Wraz z pismem należy dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 P.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym terminie jest warunkiem formalnym jego rozpoznania, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie zaś siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 P.p.s.a. Merytoryczne badanie wniosku o przywrócenie terminu jest zatem możliwe tylko wówczas, gdy wniosek ten nie jest spóźniony, a zatem gdy został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że najdalszym terminem, w którym przyjąć można, że ustąpiła przyczyna uchybienia terminu, był dzień 31 stycznia 2024 r., kiedy to skarżący wyjaśnił lekarzowi podczas wizyty lekarskiej, że czuje się dobrze. Fakt dobrego stanu zdrowia skarżący potwierdził również podczas wizyty lekarskiej w dniu 6 marca 2024 r. W dniu 31 stycznia 2024 r., ustała zatem przyczyna uchybienia terminu i rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony najpóźniej w dniu 7 lutego 2024 r., tymczasem skarżący złożył go dopiero w dniu 21 marca 2024 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu, dlatego, jako spóźniony, podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 P.p.s.a. Podkreślić też należy, że Sąd pierwszej instancji odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie ocenia przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej ani kwestii związanych z zaskarżoną do Sądu decyzją. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.