III OZ 38/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 września 2025 r. sygn. akt II SA//Bd 87/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 87/25 w sprawie ze skargi J.W. na uchwałę Rady Miejskiej w J. z dnia 30 grudnia 2024 r. nr IX/80/2024 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 września 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 87/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: "Sąd I. instancji", "WSA w Bydgoszczy") odrzucił skargę kasacyjną J.W. (dalej: "skarżący") od wyroku WSA w Bydgoszczy z 6 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 87/25 w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w J. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I. instancji wynika, że odpis wspomnianego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lipca 2025 r. Zatem czternastodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał z dniem 21 lipca 2025 r. Niniejsza skarga kasacyjna została nadana w placówce wyznaczonego operatora pocztowego w dniu 4 sierpnia 2025 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 384 § 2 zd. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 ze zm., dalej: "kodeks wyborczy"). Zważywszy na powyższe okoliczności, Sąd I. instancji działając w oparciu o treść art. 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną. Pismem z 14 października 2025 r. skarżący, reprezentowany przez adw., wywiódł zażalenie na ww. postanowienie WSA w Bydgoszczy. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy. Skarżący wskazał, że sędzia biorący udział w wydaniu wyroku oddalającego skargę, uczestniczył następnie w wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, co w jego ocenie stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. W odpowiedzi na zażalenie organ, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Stosownie do treści art. z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane przez skarżącego okoliczności nie stanowią żadnej z określonych w art. 18 p.p.s.a. przesłanek wyłączenia sędziego od orzekania w tej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia praw proceduralnych, NSA w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2015 r., sygn. akt I OZ 1371/15 oraz z 8 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1042/14). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał wątpliwości, że zaprezentowane stanowisko opiera się na założeniu, iż samo badanie spełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej, dokonywane na podstawie art. 178 p.p.s.a., nie stanowi jej "rozpoznania" w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a tym samym nie prowadzi do merytorycznego odniesienia się do jej zarzutów. Podkreślić należy, iż podniesiony w zażaleniu zarzut nie mógł wpłynąć na zajęte stanowisko i prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, które dotyczyło prawidłowego odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu bezsprzecznego uchybienia terminu do jej wniesienia. Odpis wyroku WSA w Bydgoszczy z 6 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 87/25 wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lipca 2025 r. Czternastodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał zatem z dniem 21 lipca 2025 r. Skarga kasacyjna została zaś nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 4 sierpnia 2025 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 384 § 2 zd. 2 kodeksu wyborczego. Na marginesie przypomnieć należy, że ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku (art. 9 § 1 kodeksu wyborczego). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.