III OZ 415/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 174/25 w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie z 4 grudnia 2024 r. nr 93/24 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 174/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie z 4 grudnia 2024 r. nr 93/24 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga złożona przez profesjonalnego pełnomocnika nie zawierała numeru PESEL skarżącego. Wobec tego Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z 18 lutego 2025 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełninia braków formalnych skargi przez nadesłanie numeru PESEL skarżącego w terminie 7 dni od dnia doręczenie tego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 3 marca 2025 r., co oznacza że siedmiodniowy termin rozpoczął swój bieg od 4 marca 2025 r., a upłynął 10 marca 2025 r. W zakreślonym terminie, tj. 10 marca 2025 r. pełnomocnik nadesłał niepełny numer PESEL skarżącego, składający się tylko z dziesięciu cyfr. W konsekwencji niewykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi Sąd ją odrzucił. Z postanowieniem tym nie zgodził się skarżący i w zażaleniu wniósł o jego zmianę wskazując, że podał niepełny numer PESEL na skutek oczywistej omyłki pisarskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem Sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga skarżącego niewątpliwie zawierała brak formalny, bowiem – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – nie wskazano w niej prawidłowego numeru PESEL. Wyjaśnienia wymaga, iż numer PESEL to jedenastocyfrowy symbol numeryczny, który pozwala na identyfikację osoby, która go posiada. Zawiera on datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci oraz liczbę kontrolną. Jednocześnie zauważyć należy, iż numer ten skonstruowany jest w ten sposób, że składa się kolejno z dwóch ostatnich cyfr roku urodzenia, dwóch cyfr wskazujących miesiąc urodzenia, dwóch cyfr wskazujących dzień urodzenia, czterech cyfr stanowiących liczbę porządkową oznaczająca płeć oraz jednej cyfry kontrolnej. Ponadto wskazać wypada, iż ostatnia liczba czterocyfrowej kombinacji liczby porządkowej oznaczającej płeć wskazuje płeć posiadacza numeru PESEL. I tak dla kobiet są to cyfry parzyste (0, 2, 4, 6, 8), zaś dla mężczyzn nieparzyste (1, 3, 5, 7, 9) (por. art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności; Dz.U. z 2025 r., poz. 274). Zauważyć trzeba, iż podany przez pełnomocnika skarżącego numer PESEL zawierał dziesięć zamiast jedenastu cyfr, zatem nie sposób uznać, iż skarżący uzupełnił brak formalny skargi. Okoliczność ta z kolei obligowała Sąd do odrzucenia skargi. W odniesieniu do omyłkowego wskazania błędnego (niepełnego) numeru PSESEL skarżącego przypomnieć trzeba, że profesjonalny pełnomocnik procesowy, taki jak radca prawny, adwokat czy doradca podatkowy – z uwagi na fakt zawodowego wykonywania czynności, mieszczących się w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa – powinien dokonywać czynności w imieniu strony ze szczególną starannością. Dlatego też inaczej należy traktować błędy czy omyłki strony, a inaczej błędy czy omyłki pełnomocnika, który zawodowo trudni się reprezentacją procesową uczestników postępowania. W tym drugim przypadku obowiązuje podwyższony standard staranności, gdyż pełnomocnik jest zobowiązany do szczególnej dbałości o interesy swoich mocodawców. Stąd prawidłowy sposób nadania pisma jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jego treść, ale i za formę oraz skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym pełnomocnik w istocie przyznaje, że nie dochował koniecznej staranności. Powierzając prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi strona godzi się z tym, że wszystkie jego działania, jak również zaniechania, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy (por. art. 34 p.p.s.a.). Reasumując, z akt sprawy nie wynika, aby braki formalne skargi zostały uzupełnione w terminie, stąd zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi uznać należało za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.