III OZ 519/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lipca 2025 r., sygn. akt III SAB/Lu 27/25 o odrzuceniu skargi D.O. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie pracownika od orzekania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 lipca 2025 r., sygn. akt III SAB/Lu 27/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę D.O. (dalej: skarżący) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie członka SKO w Lublinie – K.A. od orzekania w sprawach skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniem z 6 czerwca 2025 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz złożenie dowodu wniesienia ponaglenia do organu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do usunięcia braków skargi zostało skarżącego doręczone w dniu 1 lipca 2025 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył pismo z dnia 7 lipca 2025 r., w którym ani nie podał numeru PESEL ani nie załączył dowodu wniesienia ponaglenia do organu. Skarżący w piśmie tym wskazał, że co do żądanych danych, to "(...) patrz: punkt "1" mojego pisma z dnia 01.VII.202025r. złożonego w dniu 01.VII.2025r. do akt o sygn. II SAB/Lu 26/2"". W zakresie złożenia dowodu ponaglenia do organu wskazał "-oznaczyć!!!:"ponaglenia"-podając przedmiot i datę wydania ponaglenia, "organu" – podając pełną nazwę organu,". Sąd I instancji uznał, że pismo skarżącego nie stanowi odpowiedzi na wezwanie. W tych okolicznościach stwierdzono, że skarżący, pomimo skutecznego wezwania, nie uzupełnił braków formalnych skargi. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w zażaleniu zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: 1) "art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek niesprecyzowania w wezwaniu z dnia 12.VI.2025 r. żądanego przez Sąd sposobu podania PESEL i niesprecyzowania oznaczenia ponaglenia i organu przyjmującego ponaglenie, w zakresie których są stawiane żądania wykonań, co miało istotny wpływ na wykonania rozstrzygnięte w/w postanowieniem z dnia 16.VII.2025 r. w zakresie PESEL jako wykonanie niezgodne z oczekiwaniem Sądu i w zakresie "ponaglenia" i "organu" jako niepodane mimo nieodpowiedzenia na moje zgłoszenie też niejasności punktem "2" pisma procesowego z 07.VII.2025 r. w tej kwestii; 2) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zastosowanie na skutek niezałatwienia i nieodmówienia załatwienia pisma z 07.VII.2025 r. zgodnie z rzeczywistą i całą treścią zamieszczoną w nim z uzupełnieniem o wyjaśnienia w tym zakresie zamieszczone z opóźnieniem dopiero i tyko w w/w postanowieniu z 16.VII.2025 r." Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania tylko w zakresie zgodnym z rzeczywistą i całą treścią wskazaną w piśmie z 7 lipca 2025 r. w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Po myśli zaś art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że przed wniesieniem skargi na bezczynność organu skarżący powinien był wystąpić z ponagleniem, o jakim mowa w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., dlatego też zasadnie Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie złożonego do organu ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. pouczając jednocześnie skarżącego, że w przypadku niewykonania go w zakreślonym, siedmiodniowym, terminie Sąd odrzuci skargę. Zgodnie zaś z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Ponadto należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W rozpoznawanej sprawie fakt nieuzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie dokumentu potwierdzającego wniesienie ponaglenia, jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 1 lipca 2025 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez niego wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.