III OZ 549/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 344/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2024 r., nr 992700.620.844.2023-SWO w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 344/24 odrzucił zażalenie I. J. (dalej także jako: skarżąca) na postanowienie Sądu I instancji z dnia 23 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 344/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 344/24 o oddaleniu skargi skarżącej na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2024 r., nr 992700.620.844.2023-SWO o odmowie przyznania jej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a przepis art. 175 § 2-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się tu odpowiednio. Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 87/22, że zawarte w wyżej cytowanym art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił więc, że nie ulega wątpliwości, ze formalnym warunkiem skutecznego wniesienia tego środka zaskarżenia, wymaganym konkretnym przepisem prawa, od którego skarżąca nie mogła zostać zwolniona i który pozostaje wiążący także dla Sądu, było sporządzenie i wniesienie go przez podmiot wskazany w przywołanych przepisach. Jak wskazał Sąd I instancji, w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględny, a to oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Obowiązek ten nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Ponadto Sąd I instancji dodał, że skoro omawiany art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie przewiduje, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, to niesporządzenie zażalenia w sposób przewidziany w tym przepisie jest nieusuwalnym brakiem, niepodlegającym konwalidowaniu i uzasadniającym odrzucenie zażalenia. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że choć skarżąca zachowała siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 23 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 344/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej, to z uwagi na to, że sporządziła je samodzielnie, nie będąc adwokatem ani radcą prawnym oraz pomimo prawidłowego pouczenia o obowiązku wynikającym z treści art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie należało odrzucić. Skarżąca wywiodła w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie wskazując, że nie ustanowiono jej pełnomocnika w sprawie, a więc wnosi o ustanowienie go w celu złożenia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być sporządzone zasadniczo wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że skarżąca zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządziła osobiście, co skutkowało prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji o jego odrzuceniu. Z tego względu zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2025 r. należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.