III OZ 731/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 216/25 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 30 września 2024 r. nr DRKN.Z3.410.9.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 216/25, odmówił Fundacji [...] z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca", "Fundacja") przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 30 września 2024 r. nr DRKN.Z3.410.9.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 maja 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 216/25, odrzucił skargę Fundacji na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 30 września 2024 r. nr DRKN.Z3.410.9.2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pismem z 5 października 2025 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że Sąd w postanowieniu z 15 maja 2025 r. wskazał, że w aktach jest dowód doręczenia skarżącej zarządzenia Sądu 24 lutego 2025 r., co – jak podniósł Prezes Zarządu Fundacji – zapewne oznacza, że w tym dniu wiadomość wpłynęła do jego prywatnej skrzynki, która nie jest adresem elektronicznym Fundacji. Prezes Zarządu Fundacji podniósł, że wpłynięcie tej wiadomości do jego prywatnej skrzynki nie oznacza, że poznał wówczas treść zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII. Prezes Zarządu Fundacji oświadczył, że w tamtym momencie, z racji jego sytuacji zdrowotnej, nie był nawet w stanie skutecznie otworzyć elektronicznej przesyłki sądowej, by zapoznać się z jej treścią. Podał, że ma 78 lat i obciążony jest chorobami oraz przebytymi operacjami i z tego powodu doznaje czasowych przeszkód w dokonywaniu i rozpoznawaniu czynności dnia codziennego. Jest pod stałą opieką kardiologiczną, pulmonologiczną i diabetologiczną z racji cukrzycy. Podał, że w lutym br. jego problemy kardiologiczne i cukrzycowe się na tyle zaostrzyły, że nie był w stanie otworzyć elektronicznej przesyłki sądowej, ba nie byłby nawet przeczytać ze zrozumieniem. Do wniosku dołączył kserokopie: informacji z wizyt lekarskich z 26 września 2024 r. i 27 marca 2025 r. oraz kart informacyjnych z jednodniowego leczenia szpitalnego w dniach: 27 maja 2023 r., 26 kwietnia 2024 r. i 20 czerwca 2025 r. Rozpoznając wniosek Sąd I instancji stwierdził, że argumentacja Prezesa Zarządu Fundacji w istocie sprowadza się do podważenia czynności Sądu polegających na doręczeniu skarżącej wezwania z 12 lutego 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kwestia ta została już prawomocnie oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 września 2025 r., III OZ 424/25, który nie podważył prawidłowości czynności Sądu, w tym doręczenia skarżącej 24 lutego 2025 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że również powoływanie się na okoliczności związane z nagłym pogorszeniem stanu zdrowia W. R. – Prezesa Zarządu Fundacji, nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mógł on usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że dołączona do akt sprawy kserokopia dokumentacji medycznej, tj.: informacji z wizyt lekarskich w dniach 26 września 2024 r. i 27 marca 2025 r. oraz kart informacyjnych z jednodniowego leczenia szpitalnego w dniach: 27 maja 2023 r., 26 kwietnia 2024 r. i 20 czerwca 2025 r. pochodzi albo z okresu sprzed wezwania do uzupełnienia braków (bo z roku 2023 i 2024), albo z okresu późniejszego, tj. z okresu po upływie terminu do uzupełnienia braków (bo z 27 marca 2025 r. i 20 czerwca 2025 r.), podczas gdy doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi miało miejsce 24 lutego 2025 r., a siedmiodniowy termin do dokonania czynności upłynął 3 marca 2025 r. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek do przywrócenia uchybionego terminu. Przedstawiona argumentacja i okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie spełniają warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu I instancji z uzasadnienia wniosku i dołączonej do niego kserokopii dokumentacji nie wynika niezdolność Prezesa Zarządu Fundacji do podejmowania czynności prawnych w okresie od wezwania z 12 lutego 2025 r. do 3 marca 2025 r., w którym to dniu bezskutecznie upłynął termin do uzupełnienia braków skargi. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jedną zatem z zasadniczych przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu jest więc uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminowi. Aby uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek o przywrócenie terminu, strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy prowadzeniu własnych spraw, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i niedającej się przezwyciężyć, usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło mu dopełnienie czynności procesowej w terminie. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2014 r., II GZ 786/14). Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione. Za trafną bowiem należy uznać ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że skarżąca w rzeczywistości zmierza do podważenia czynności Sądu polegających na doręczeniu skarżącej wezwania z 12 lutego 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że kwestia ta została już prawomocnie oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 9 września 2025 r., III OZ 424/25, który nie podważył prawidłowości czynności Sądu, w tym doręczenia skarżącej 24 lutego 2025 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że również powoływanie się na okoliczności związane z nagłym pogorszeniem stanu zdrowia W. R. – Prezesa Zarządu Fundacji nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jak zauważył Sąd I instancji przedłożona kserokopia dokumentacji medycznej, tj.: informacji z wizyt lekarskich w dniach 26 września 2024 r. i 27 marca 2025 r. oraz kart informacyjnych z jednodniowego leczenia szpitalnego w dniach: 27 maja 2023 r., 26 kwietnia 2024 r. i 20 czerwca 2025 r. pochodzi albo z okresu sprzed wezwania do uzupełnienia braków (bo z roku 2023 i 2024), albo z okresu późniejszego, tj. z okresu po upływie terminu do uzupełnienia braków (bo z 27 marca 2025 r. i 20 czerwca 2025 r.), natomiast doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi miało miejsce 24 lutego 2025 r., zatem siedmiodniowy termin do dokonania czynności upłynął z dniem 3 marca 2025 r. Z art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika, ze ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa wyłącznie na wnioskującym o przywrócenie terminu a zatem skarżąca powinna przedstawić takie okoliczności i dowody na ich poparcie aby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło w okolicznościach, za które nie ponosi winy. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do uzupełnienia braków skargi bez własnej winy, co skutkować musiało odmową przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.