III OZ 83/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24 w sprawie ze skargi Wojewody M. na uchwałę Rady Miasta i Gminy D. z dnia 28 grudnia 2023 r., nr XXXIX/403/2023 w przedmiocie uchwalenia statutu Gminy D. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24 oddalił wniosek Wojewody M. o uzupełnienie wyroku Sądu I instancji z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24, na mocy którego, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym skargi Wojewody M. na uchwałę Rady Miasta i Gminy D. z dnia 28 grudnia 2023 r., nr XXXIX/403/2023 w przedmiocie uchwalenia statutu Gminy D., stwierdzono nieważność ww. uchwały w zakresie § 32 ust. 5 oraz § 48 załącznika do uchwały. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości zachowanie przez pełnomocnika Wojewody M. terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, jednak przechodząc do merytorycznej oceny tego wniosku, Sąd I instancji stwierdził, że zakres uzupełnienia wyroku, jakiego domaga się pełnomocnik Wojewody M. nie znajduje uzasadnienia, gdyż z treści uzasadnienia orzeczenia bądź innych okoliczności faktycznych nie wynika, aby pominięto w sprawie wymagany element orzeczenia. Sąd I instancji wyjaśnił, że instytucja uzupełnienia wyroku może dotyczyć jedynie ściśle określonych kwestii. Strona może żądać uzupełnienia wyroku co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej skargi lub też dodatkowych orzeczeń, które powinny znaleźć swoje miejsce w treści wyroku, jednakże zostały pominięte przez sąd. Uzupełnienie orzeczenia, o jakim mowa w art. 157 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy więc sytuacji, w której orzeczenie jest niekompletne, np. w przypadku, gdy sąd nie orzekł co do kosztów postępowania, choć winien to uczynić lub gdy z zestawienia przedmiotu sprawy z treścią wyroku w sposób oczywisty widocznym jest, że rozstrzygnięcie nie odnosi się do całości sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 19 listopada 2024 r. Sąd I instancji orzekł o całości skargi, uwzględniając ją, jak w treści sentencji. Nie uwzględniono jednocześnie wniosku Wojewody M. o zwrot kosztów postępowania, bowiem wniesiona przez niego skarga była wolna od wpisu, a nie wykazano, aby Wojewoda M. poniósł w toku postępowania jakiekolwiek uzasadnione koszty. Sąd I instancji zauważył, że do skargi załączono wprawdzie pełnomocnictwo dla radcy prawnego, jednak z akt nie wynika, aby podejmował on jakiekolwiek czynności przed sądem reprezentując Wojewodę M. Wojewoda M. pismem z dnia 17 stycznia 2025 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2025 r. i żądając jego uchylenia w całości i zasądzenia na rzecz Wojewody M. od Miasta i Gminy D. zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 złotych, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 powyżej, uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, pomimo że skarga została uwzględniona i strona żądała w skardze zasądzenia koszów postępowania, a wyrok Sądu I instancji nie zawiera żadnego rozstrzygnięcia w tym zakresie w sentencji orzeczenia; 2. art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich niezastosowanie, co polegało na nieuwzględnieniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zgłoszonego w skardze, chociaż w sprawie został ustanowiony pełnomocnik w osobie radcy prawnego, na potwierdzenie czego odpis pełnomocnictwa został wymieniony w skardze jako jej załącznik i był załączony do skargi; 3. art. 138 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że samo umieszczenie wzmianki o nieuwzględnieniu wniosku w uzasadnieniu wyroku stanowi o rozstrzygnięciu sądu w przedmiocie wniosku strony o zwrot kosztów postępowania; 4. art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że fakt zwolnienia postępowania skargowego od opłat sądowych stanowi wystarczającą podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niniejszej sprawie został złożony wniosek o uzupełnienie wyroku z uwagi na to, że zgodnie z art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę, a skoro Sąd I instancji uwzględnił skargę złożoną w przedmiotowej sprawie i jednocześnie w skardze tej zawarto wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, to obowiązkiem Sądu I instancji było zamieszczenie w sentencji orzeczenia rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu kosztów – poprzez oddalenie tego wniosku albo poprzez zasądzenie zwrotu kosztów w całości lub w części, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Wojewoda M. podniósł także, że okoliczność, że postępowanie skargowe zgodnie z art. 100 ustawy o samorządzie gminnym jest wolne od opłat sądowych nie wyłącza zastosowania art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie niweluje możliwości zasądzenia kosztów postępowania na rzecz radcy prawnego. Wojewoda M. zaznaczył ponadto, że zasadniczo praktyką organów tego typu jest, iż projekt skargi sporządza pełnomocnik, jednak zostaje on podpisany przez Wojewodę M. i z tego też powodu pełnomocnik jest w ogóle ustanawiany w sprawie. Jak podkreślono złożenie podpisu pod skargą bezpośrednio przez mocodawcę nie wyklucza możliwości jednoczesnego ustanowienia pełnomocnika w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie Rada Miasta i Gminy D. wniosła o oddalenie zażalenia, ewentualnie gdyby Sąd uznał za celowe uzupełnienie wyroku z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24 w przedmiocie kosztów – oddalenie tego wniosku bądź odstąpienie od orzeczenia obowiązku ich zwrotu na rzecz Wojewody M., a niezależnie od rozstrzygnięcia wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w postępowaniu wywołanym zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24 stwierdził nieważność § 32 ust. 5 oraz § 48 załącznika do uchwały Rady Miasta i Gminy D. z dnia 28 grudnia 2023 r., nr XXXIX/403/2023 w przedmiocie uchwalenia statutu Gminy D. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że nie uwzględnił wniosku organu nadzoru o zwrot kosztów postępowania, gdyż wniesiona przez niego skarga była wolna od wpisu, zaś nie wykazano, aby Wojewoda M. poniósł w toku postępowania jakiekolwiek inne uzasadnione koszty. Natomiast wskutek rozpoznania wniosku Wojewody M. o uzupełnienie ww. wyroku postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1111/24 Sąd I instancji oddalił wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz Wojewody M. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym Wojewoda M. nie wykazał, aby w toku postępowania poniósł jakiekolwiek uzasadnione koszty postępowania. Słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że pełnomocnik Wojewody M. nie podejmował w sprawie żadnych czynności procesowych, które generowałyby po jego stronie jakiekolwiek koszty, przy czym zaznaczyć należy, że w związku z tym, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jedynymi kosztami jakie zaistniały w postępowaniu przed Sądem I instancji były koszty związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Prawidłowo natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że strona była zwolniona z opłat sądowych na podstawie art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465), dlatego samo wniesienie skargi do WSA w Warszawie nie generowało kosztów po stronie Wojewody M., zaś odnosząc się do kosztów sporządzenia skargi, z akt sprawy wyraźnie wynika, że skarga została sporządzona osobiście przez Wojewodę M., o czym świadczy złożony pod nią podpis. Jednocześnie podnoszona w zażaleniu argumentacja jakoby projekt skargi został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika w ww. okolicznościach sprawy nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów, bowiem rzekome zaangażowanie pełnomocnika w sporządzenie projektu skargi w żaden sposób nie wynika z akt sprawy. Ponadto, odnosząc się do argumentacji zażalenia co do braku zawarcia przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia co do kosztów w sentencji wyroku, wyjaśnić należy, że wzmianka zamieszona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu orzeczenia obejmująca wyjaśnienia co do braku uwzględnienia wniosku Wojewody M. o zwrot kosztów postępowania jest wystarczająca, a więc wyrok ten nie podlega uzupełnieniu w tym zakresie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się zaś do wniosku Rady Miasta i Gminy D. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.