III OZ 95/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. akt II SO/Wa 34/24 odmawiające wymierzenia grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 30 lipca 2024 r. nr 266 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 34/24, odmówił wymierzenia grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 30 lipca 2024 r. nr 266 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, stwierdził, że jak wynika z akt sprawy, skarga K. J. z dnia 4 sierpnia 2024 r. została wniesiona za pośrednictwem platformy ePUAP i wpłynęła do organu w dniu 5 sierpnia 2024 r. Oznacza to, że zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", trzydziestodniowy termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi upływał w dniu 4 września 2024 r. Natomiast organ przekazał skargę do Sądu w dniu 26 sierpnia 2024 r. za pośrednictwem platformy ePUAP, a odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy przekazał do Sądu w dniu 27 sierpnia 2024 r. (dokumenty te wpłynęły do Sądu w dniu 30 sierpnia 2024 r.). Tym samym organ nie przekroczył ustawowego terminu do dokonania tych czynności, a wniosek o wymierzenie organowi grzywny był nieuzasadniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wystąpił o zmianę orzeczenia poprzez wymierzenie organowi grzywny, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i "przekazanie wniosku o wymierzenie grzywny i zobowiązanie do dopełnienia obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę po przeprowadzeniu samokontroli przez skarżonego Komendanta Policji". Wg skarżącego przy rozpoznawaniu wniosku o wymierzenie grzywny należało zbadać, czy odpowiedź na skargę spełniała wymogi w zakresie samokontroli organu, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie prawidłowo uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na oddalenie, ponieważ organ nie przekroczył terminu na wykonanie ww. obowiązku ustawowego (procesowego). Organ obowiązek ten wykonał przed upływem terminu. Z kolei uprawnienie organu do skorzystania z instytucji samokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest uprawnieniem całkowicie zależnym od inicjatywy procesowej organu, z którego organ nie ma obowiązku skorzystać. Wobec powyższego nie została wypełniona hipoteza normy prawnej zawarta w art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. Tym samym, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu