III SA/Gd 183/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi P.H. i E.B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 lutego 2025 r., nr WSO-III.6231.3.2025.EG w przedmiocie odmowy transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego odpisu aktu urodzenia postanawia: zawiesić postępowanie w sprawie.

E. B. i P. H. (zwane dalej także "skarżącymi") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 25 lutego 2025 r. (nr WSO-III.6231.3.2025.EG) w przedmiocie odmowy transkrypcji do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego odpisu aktu urodzenia nr [...], wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w R. w Holandii w dniu 1 listopada 2024 r., dotyczącego O. H., urodzonego 24 października 2024 r. w miejscowości R. w Holandii, w którym jako matkę wpisano P. H. oraz jako drugą matkę E. B. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1378 - zwanej w skrócie: "p.a.s.c.") w zw. z art. 7 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 503 - zwanej w skrócie: "p.p.m."), polegające na uznaniu, że dokonanie transkrypcji aktu urodzenia byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (które to zasady zostały zrekonstruowane w oparciu o art. 18 Konstytucji RP), b) art. 61 ust. 1 i ust. 2 p.a.s.c, przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujących zagadnienie pochodzenia i przysposobienia dziecka, a także przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 194 ze zm.), co zgodnie z oceną Wojewody uzasadniało odmowę dokonania transkrypcji aktu urodzenia, podczas gdy w rzeczywistości dokonanie przedmiotowej transkrypcji nie prowadziłoby do naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego, a przez to nie uzasadniało zastosowania klauzuli porządku publicznego i odmowy dokonania transkrypcji; 2. przepisów prawa materialnego poprzez ich niezastosowanie, tj.: a) art. 72 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 Konstytucji RP, polegającym na braku należytego uwzględnienia w toku postępowania obowiązku poszanowania przez organy państwa zasady ochrony praw dziecka, b) art. 8 w zw. z art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., poz. 284 ze zm. – zwanej dalej także "Konwencją z 1950 r."), polegające na naruszeniu prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego skarżącej, jej partnerki oraz dziecka skarżących, c) art. 2 ust. 1 oraz ust. 2, art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 oraz ust. 2, art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120 poz. 526 – zwanej dalej także "Konwencją z 1989 r.") poprzez brak zapewnienia ochrony dziecka skarżących przed dyskryminacją ze względu na status prawny i orientację seksualną rodziców dziecka w Polsce (będących osobami pozostającymi w związku o charakterze konkubinatu nie heteroseksualnego), d) brak poszanowania prawa dziecka do zachowania jego tożsamości, w tym korzystania z obywatelstwa polskiego oraz w zakresie jego stosunków rodzinnych w razie pobytu na terytorium Polski, e) art. 20 ust. 2 lit. a/ oraz 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana 2016 r. - Dz. Urz. UE z dnia 7 czerwca 2016 r. C 202 z 2016 r. – dalej w skrócie jako "TFUE"), poprzez ograniczenie prawa dziecka do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich (z uwagi na pozbawienie możliwości skutecznego wszczęcia procedury zmierzającej do uzyskania dokumentu tożsamości dla dziecka, który to dokument stanowi jednocześnie niezbędny warunek do niezakłóconego korzystania ze swobody przemieszczania się z przedmiotowym ograniczeniem), f) doprowadzenie do sytuacji, w której z powodu braku możliwości dokonania transkrypcji aktu urodzenia, dziecko de facto znalazło się w położeniu tożsamym z położeniem bezpaństwowca, g) art. 104 ust. 5 p.a.s.c. poprzez nieuwzględnienie obowiązku transkrypcji aktu urodzenia osoby, która ma prawo do ubiegania się o szereg innych polskich dokumentów, h) brak uwzględniania - w wystarczającym stopniu - w toku postępowania zasady jak najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka; 3. przepisu art. 7, art. 21 ust. 1, art. 24 ust. 2 oraz ust. 3 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 202 z 2016 r.), poprzez: a) naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego skarżących i dziecka, b) dopuszczenie się przez organy dyskryminacji bezpośredniej w odniesieniu do skarżących pozostających ze sobą w związku jednopłciowym oraz dyskryminacji bezpośredniej przez asocjację (w odniesieniu do dziecka), c) brak uwzględnienia - w wystarczającym stopniu - w toku postępowania zasady jak najlepszego uwzględnienia interesów dziecka, d) bezzasadne ograniczenie prawa dziecka do utrzymywania stałego, osobistego związku i bezpośredniego kontaktu z obojgiem rodziców (w szczególności w razie przyjazdu na terytorium Polski); 4. przepisu art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a."), polegające na braku dokładnego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, skutkujące naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracji poprzez pominięcie kluczowych dla kierunku rozstrzygnięcia okoliczności, tj. niezbędności transkrypcji aktu urodzenia dziecka mimo faktu, iż w sprawie o identycznym stanie faktycznym i prawnym organy dokonały transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodziców wskazano dwie kobiety. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 1217/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz. U. 2023 r., poz. 1378) dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy zależeć będzie od rozstrzygnięcia ww. zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości przedstawione w ww. pytaniu dotyczy analogicznych okoliczności faktycznych i prawnych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie zastosowanych w sprawie przez organy przepisów i ich interpretacji w kontekście odnoszącym się do przeniesienia treści (transkrypcji) zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodzice wskazane są dwie osoby tej samej płci, do polskiego rejestru stanu cywilnego. Jednocześnie Sąd pragnie nadmienić, że w analogicznej sprawie (tj. dotyczącej odmowy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia, w którym jako rodzice wskazane są dwie matki) Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 lutego 2024 r. (sygn. akt II OSK 1202/21) zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r., jak również rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. o sygn. akt II OSK 216/21, którym skierowano do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne: "Czy przepisy art. 20 ust. 2 a i art. 21 ust. 1 TFUE odczytywane w związku z art. 7 i art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG należy interpretować w ten sposób, że stoją na przeszkodzie temu, by właściwe organy państwa członkowskiego, którego przynależność państwową posiada obywatel Unii, który zawarł małżeństwo z innym obywatelem Unii (osobą tej samej płci) w jednym z państw członkowskich zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, mogły odmówić uznania i przeniesienia w drodze transkrypcji do krajowego rejestru stanu cywilnego tego aktu małżeństwa, uniemożliwiając tym osobom przebywanie w tym państwie w takim stanie cywilnym i pod tym samym nazwiskiem rodowym, z tej przyczyny, że prawo państwa przyjmującego nie przewiduje małżeństwa osób tej samej płci". Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał za zasadne zawiesić niniejsze postępowanie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.