III SA/Gd 635/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor sądowy WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO Gd/2426/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia obowiązku zapłaty kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Starosta Tczewski decyzją z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr WKD.7135.33.2023.AG ustalił koszty wynikające z usunięcia i przechowywania pojazdu marki Ford Focus o nr rej. [...] na kwotę 49723,07 zł i zobowiązał K. S. zam. [...] do zapłaty ww. kwoty w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. K. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO Gd/2426/24 odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskodawca we wniosku oświadczył, iż nie był w stanie złożyć w terminie odwołania albowiem pozostawał w stanie niepozwalającym mu w pełni rozumieć skutków prawnych otrzymywanych pism po wypadku drogowym jakiego doznał w 2021 r. Ponadto wskazał, że po wypadku miał problemy z pamięcią i rozumieniem co ostatecznie doprowadziło go do leczenia psychiatrycznego, które wciąż odbywa. W związku z powyższym, pismem z dnia 6 listopada 2024 r., organ wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył dwa zaświadczenia lekarskie od lekarza specjalisty psychiatry. Kolegium wskazał, że z zaświadczenia datowanego na dzień 26 lutego 2024 r. wynika, że skarżący 3 lata temu uległ wypadkowi samochodowemu. Po wypadku nie słyszy na prawe ucho, ma problemy z pamięcią, śpi słabo, kilka razy dziennie zamartwia się. Z drugiego zaś zaświadczenia datowanego na dzień 6 października 2024 r. wynika, że skarżący od lutego 2024 r. leczy się psychiatrycznie, z uwagi na zaburzenia adaptacyjne. W ocenie Kolegium podawana przez stronę przyczyna niezłożenia odwołania w ustawowym terminie nie miała charakteru uniemożliwiającego jego dotrzymanie, a przy dołożeniu należytej staranności złożenie odwołania było obiektywnie możliwe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wskazało, że skarżący miał świadomość, iż toczy się postępowanie w sprawie zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu, powstałych w związku z wydaną w dniu 16 listopada 2018 r. dyspozycja usunięcia z drogi pojazdu marki Ford Focus o nr rej. [...] o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które zostało doręczone stronie w dniu 1 sierpnia 2023 r. Organ wskazał, że strona, jak wynika z akt sprawy, brała czynny udział w postępowaniu a świadczą o tym pisma składane w toku toczącego się postępowania z dnia 7 sierpnia 2023 r. oraz z dnia 28 sierpnia 2023 r. Kolegium podniosło, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę wystawione zostały najwcześniej sześć miesięcy po dacie odbioru decyzji Starosty Tczewskiego zatem nie mogą stanowić podstawy dla uznania braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że nawet uznając, iż zły stan zdrowia wnioskodawcy istniał już od daty odbioru decyzji, fakt ten nie może w przedstawionym stanie faktycznym stanowić podstawy dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Tym samym zasadne było odmówienie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. K. S. wniósł skargę na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.), które miały wpływ na wydane w sprawie postanowienie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie złożył odwołania w terminie bowiem był w stanie, który nie pozwalał mu w pełni zrozumieć skutków prawnych otrzymywanych przez niego pism. W ocenie skarżącego, organ nie dokonał wnikliwej analizy dokumentów przedstawionych organowi. Dokumenty te jasno wskazują, że u skarżącego występują problemy z pamięcią od dnia wypadku, którego doznał w dniu 17 marca 2021 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną wydanego w sprawie postanowienia stanowił przepis art. 58 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z przywołanej regulacji wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli łącznie występują następujące przesłanki: doszło do uchybienia terminowi, został złożony wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu, co stanowi oś sporu w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z 22 października 2025 r. sygn. akt III FSK 708/24). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok WSA w Gdańsku z 9 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 291/25). Także w doktrynie przyjmuje się, że przy ocenie winy pożądany jest kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw. Zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna w sposób wiarygodny przedstawić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób dowodowy. Wymóg uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie jest tożsamy z wymogiem udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie istnienia przesłanki braku winy jest więc środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyroki NSA z dnia 21 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 238/09, z 5 października 2011 r. sygn. akt I OZ 745/11, z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 992/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 450/25). Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu wskazywał jego stan zdrowia, problemy z pamięcią i koncentracją trwające od czasu wypadku komunikacyjnego, któremu uległ on w 2021 r. Przedłożona w postępowaniu odwoławczym dokumentacja lekarska – dwa zaświadczenia lekarza psychiatry potwierdzają, że skarżący od daty wypadku komunikacyjnego w 2021 r. ma kłopoty z pamięcią i nie może się skoncentrować, cierpi na zaburzenia adaptacyjne a od lutego 2024 r. leczy się psychiatrycznie. Dokumentacja ta uwiarygadnia twierdzenia o braku możliwości zachowania terminu do wniesienia odwołania ze względu na stan zdrowia skarżącego. Okoliczność, że skarżący rozpoczął leczenie psychiatryczne w 2024 r. nie wyłącza takiej oceny. Z przedłożonej dokumentacji wynika bowiem, że zaburzenia skarżącego pojawiły się już w 2021 r. Ich istnienie w 2023 r. zostało zatem uwiarygodnione. Zaskarżone postanowienie, w którym dokonano odmiennej oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu narusza normę art. 58 § 1 p.p.s.a., co uzasadniało jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania - uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie w którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl.).