III SA/Gd 650/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi O. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 17 października 2025 r., nr SKO Gd/826/25 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 23 grudnia 2024 r. ustalił wysokość kosztów powstałych od dnia usunięcia z drogi do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu orzekającego przepadek pojazdu na rzecz Gminy Miasta Gdańska, w związku z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki Honda Civic, w kwocie 7267,37 zł oraz nałożył obowiązek solidarnej zapłaty ww. kosztów na S. N. (właścicielkę pojazdu) oraz O. N. (kierującego pojazdem). Od powyższej decyzji, pismem datowanym na dzień 15 stycznia 2025 r., O. N. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący") wniósł odwołanie, w którym oświadczył, że nie zgadza się z obciążeniem S. N. (matki) kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu. Wskazując, że od stycznia 2021 r. jest jedynym właścicielem Hondy Civiv. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "k.p.a."), postanowieniem z dnia 17 października 2025 r., nr SKO Gd/826/25, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powołanej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta Gdańska. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że decyzja została doręczona O. N. w dniu 3 stycznia 2025 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach organu pierwszej instancji). Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., upłynął 17 stycznia 2025 r. Odwołanie zostało nadane za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 20 stycznia 2025 r. (dowód: koperta ze stemplem placówki nadawczej). Zatem, odwołanie zostało złożone z przekroczeniem ustawowego terminu. Organ odwoławczy odnotował przy tym, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego postanowienia O. N. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc, że odwołanie sporządzone w dniu 15 stycznia 2025 r. i zostało odebrane od niego przez Służbę Więzienną dnia 16 stycznia 2025 r. Jako osoba osadzona w więzieniu nie odpowiada za nadanie korespondencji do placówki pocztowej. Do skargi skarżący załączył m.in. kserokopię potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej wystawionej skarżącemu przez Areszt Śledczy w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, zarzucając mu naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 i art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a., poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy odwołanie zostało wniesione w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 1 i 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że termin do wniesienie odwołania upływał skarżącemu z dniem 17 stycznia 2025 r. Zważywszy jednak, jak wynikało z akt postępowania pierwszoinstancyjnego, że skarżący jest osobą pozbawioną wolności, organ odwoławczy przy ustalaniu, czy termin ten został dochowany, błędnie ograniczył się do ustalenia daty stempla pocztowego, zamiast - stosownie do art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. - ustalić, kiedy korespondencja z odwołaniem została złożona w administracji zakładu karnego (aresztu śledczego). Termin uważa się bowiem za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego (art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a.). Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej odwołanie skarżącego, jak również z dołączonej do skargi kserokopii potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej, wynika, że odwołanie zostało złożone w administracji Aresztu Śledczego w dniu 16 stycznia 2025 r., a następnie nadane w placówce pocztowej w dniu 20 stycznia 2025 r. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania został przez skarżącego dochowany, gdyż, w uznaniu Sądu, użyte przez ustawodawcę w art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. określenie "administracji zakładu karnego" należy rozumieć odpowiednio również administrację aresztu śledczego. Obie bowiem kategorie placówek cechuje istotna zbieżność funkcjonalna i organizacyjna. Przede wszystkim, w każdej z nich przebywają osoby pozbawione wolności, z tą tylko różnicą (w ujęciu modelowym), że w zakładzie karnym przebywają osadzeni na podstawie prawomocnego wyroku sądu, a w areszcie śledczym na mocy postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Poza tym, zarówno zakłady karne, jak i areszty śledcze są jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej (zob. art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej; t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1750 ze zm.), a o ich istotnym podobieństwie funkcjonalno-organizacyjnym świadczy fakt, że areszt śledczy może w praktyce funkcjonować jako oddział (wyodrębniony) zakładu karnego (por. art. 208 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy; t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 911 ze zm.). Wszystko to przemawia za przyjęciem, że przepis art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. stosuje się także do przypadków złożenia pisma przez osobę pozbawioną wolności w administracji aresztu śledczego. Tym samym, należy zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że wydając w dniu 17 października 2025 r. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy naruszył przepis art. 134 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. Odwołanie zostało bowiem wniesione w terminie, zatem brak było podstaw do stwierdzenia wspomnianego uchybienia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.