III SA/Gl 462/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 r. sprawy ze sprzeciwu K. K. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr NS-HP.2332.2.50.2024 w przedmiocie choroby zawodowej oddala sprzeciw.

K. K. (dalej: skarżący, strona) pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. wniósł sprzeciw od decyzji Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: organ II instancji, PWIS) z dnia 17 kwietnia 2025 r. nr NS-HP.2332.2.50.2024 uchylającej w całości decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: organ I instancji) z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkość co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W podstawie prawnej Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny powołał art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; zwanej dalej k.p.a.), art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836). W uzasadnieniu ww. decyzji PWIS wyjaśnił, że organ I instancji decyzją z dnia 26 sierpnia 2024r. nr [...] naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 roku w sprawie chorób zawodowych nie przeprowadzając odpowiedniego postępowania i nie gromadząc dowodów niezbędnych do prawidłowego ustalenia kręgu stron. Nadto PWIS wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy mieć na względzie fakt, że w piśmie z dnia 21 stycznia 2025 r. Instytut Medycyny Pracy w L. wskazał, iż Zakład [...] Sp. z o.o. oraz Spółka [...] S.A. nie były brane pod uwagę podczas oceny narażenia zawodowego jako miejsca pracy stwarzające ryzyko wystąpienia u skarżącego niedosłuchu. Ponadto PWIS wskazał, że w myśl art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zastosowanie przywołanego powyżej przepisu uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem WPIS w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie przywołanej powyżej regulacji. Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji wskazał, iż organ I instancji nie odniósł się do całości zebranego materiału dowodowego, w tym wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, a lekarze jednostek orzeczniczych I i II stopnia orzekali w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. W ocenie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydanie w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej pozwoli organowi I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na precyzyjne określenie okresu pracy w narażeniu zawodowym skarżącego oraz ustalenia Stron postępowania - zakładów pracy, w których skarżący wykonywał obowiązki służbowe w sposób mogący przyczynić się do powstania choroby. Od ww. decyzji PWIS skarżący 29 kwietnia 2025r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach opisany na wstępie sprzeciw w którym wskazał, że nie zgadza się z rozbieżnością pomiarów natężeń hałasu dla stanowiska obsługi przenośników taśmowych nr [...], [...] i [...] - obsługa urządzeń z kabiny ponieważ przenośniki te uruchamiane są gdy nie ma wydobycia kopalin z dołu kopalni tylko do jazdy ze zwału, a dobowe załadunki były wykonywane przez wiele innych maszyn i urządzeń przerobowych. Nadto skarżący wskazał, że w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 14 października 2022 sporządzoną przez P. S.A. wynik ten wyniósł odpowiednio LEX, 8h -73,1 dB. Skarżący zaznaczył, iż w dniu 24 października 2024 r organ I instancji sporządził poprawioną kartę oceny narażenia zawodowego, która wykazała iż poziom ekspozycji na hałas dla 8h wynosił 84,9dB tj. krotność wartości dopuszczalnej 0,98. Ponadto wskazał, że jeszcze jedno stanowisko obsługi przesiewaczy PWK: LEK 8h-91,3dB w firmie [...], w której był zatrudniony na 2/40 etatu, nie podano, że firma S. zatrudniała tylko w sobotę lub niedzielę żeby zachować tygodniowy okres zatrudnienia. Skarżący zaznaczył, że nie ma podanych stanowisk tj. wzbogacalników disa, obsługa przenośników zgrzebłowych, kruszarek pierścieniowych, szczękowych, obsługa podawaczy, obsługa pomp cieczy ciężkich, obsługa pompowni głównej i na minus 3 metry i wiele innych stanowisk będących w wykazie oddziału, które też mają karty oceny narażenia zawodowego. Końcowo skarżący dodał, że w zakładzie przeróbczym tj. oddział płuczki i sortowni przepracował 39 lat i 4 miesiące w warunkach szczególnych i poza tą pracą i innej pracy nie wykonywał, a słuch i zdrowie wyłącznie stracił w zakładzie przeróbczym kopalni [...]. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja w zakresie kontrolowanym przez sąd nie jest wadliwa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1). Przy czym, zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Raz jeszcze należy zaznaczyć, że sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej ogranicza się wyłącznie do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., w efekcie: do ustalenia, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o charakterze procesowym. Sąd nie może odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, Lex nr 2315542). Zgodnie zaś z powołanym przepisem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem uchylenie decyzji organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które nie doprowadziło do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Pamiętać także należy, że jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. Zgodnie z nią każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zatem istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie przez organ wyższego stopnia. Kontrola instancyjna przez niego przeprowadzona obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej instancji nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszoinstancyjnego orzeczenia, lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie. Uprawniony jest także, jeżeli zachodzi taka potrzeba, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe (art. 136 k.p.a.). Oznacza to, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II FSK 658/08, publ. LEX nr 532803). Zatem w sytuacji, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne dotknięte jest wadami, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy po uprzednim znacznym uzupełnieniu postępowania dowodowego naruszyłoby tą zasadę. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie uznał w rozpatrywanej sprawie, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdyż doszło do istotnego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, a do wyjaśniania, z uwzględnieniem powyższej zasady dwuinstancyjności postępowania pozostał istotny zakres sprawy. Na marginesie Sąd zauważył, że w istocie uchylenie przez WPIS decyzji organu I instancji pozwoli skarżącemu na wyjaśnienie kwestii które podniósł w przedmiotowym sprzeciwie. Natomiast prawidłowo zgromadzony i wszechstronnie rozważony materiał dowodowy może być podstawą rozstrzygnięcia kończącego sprawę w danej instancji. To zaś wymaga w rozpatrywanej sprawie odniesienia się do całości zebranego materiału dowodowego, w tym wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, ponieważ lekarze jednostek orzeczniczych I i II stopnia orzekali w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. W ocenie Sądu powyższe pozwoli na precyzyjnie określenie okresu pracy w narażeniu zawodowym skarżącego oraz ustalenia Stron postępowania - zakładów pracy, w których wykonywał on obowiązki służbowe w sposób mogący przyczynić się do powstania choroby. Dlatego, w ocenie Sądu, decyzja Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odpowiada prawu. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a.