Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 693/25

III SA/Gl 693/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-04-13

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
13 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi G.J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 maja 2025 r. nr 1852/RT/2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2025r. nr 1852/RT/2025 Zarząd Województwa Śląskiego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G z siedzibą w K., zakończonej decyzją Zarządu Województwa Śląskiego nr [...] z 12 marca 2025 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z 28 listopada 2019 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że 20 marca 2017 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego a skarżącym, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą G, umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dot. umożliwienia korzystania ze żłobka i klubu dziecięcego), w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014- 2020. IZ RPO WSL stwierdziła, iż w ramach ww. umowy doszło do nieprawidłowości, zatem Zarząd Województwa Śląskiego wydał 28 listopada 2019 r. decyzję nr [...] zobowiązującą beneficjenta do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 5 490,26 zł wraz z odsetkami, która jest ostateczna i prawomocna. Następnie skarżący złożył wniosek z 27 listopada 2024r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 28 listopada 2019r. zobowiązującej go do zwrotu dofinasowania "z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 207 ufp w zw. z 67 ufp w zw. z 60 ufp w zw. z 54 ust. 1 O.p. a także zwrot kwoty wpłaconej w dniu 28 stycznia 2020r. wraz z odsetkami liczonymi jak odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych od dnia dokonania wpłaty." Jako podstawę prawną wniosku, wskazał art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podniósł, że ww. decyzja jest takim naruszeniem dotknięta, gdyż odzyskiwane kwoty stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 ufp), zatem są objęte odesłaniem (przewidzianym w art. 67 ust. 1 ufp) do stosowania do nich przepisów Ordynacji podatkowej. Stosownie zaś do art. 54 § 1 pkt 7 O.p., odsetek za zwłokę (od zaległości podatkowych – przyp. Sądu) nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku strony, postępowanie administracyjne zostało wszczęte 8 sierpnia 2019r. a zakończone wydaniem decyzji 28 listopada 2019r., zatem czas jego trwania przekraczał okres trzech miesięcy. Pomimo tego organ naliczył odsetki aż do dnia zwrotu środków, przez co – zdaniem strony – dopuścił się naruszenia prawa o charakterze rażącym, gdyż jest ono widoczne na pierwszy rzut oka i nie wymaga interpretacji przepisów prawa. Po rozpoznaniu wniosku strony, 12 marca 2025 r. ZWSL wydał decyzję nr [...], doręczona stronie 18 marca 2025r., w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z 28 listopada 2019 r. Na wstępie stwierdził, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie zmierza do powtórnej weryfikacji decyzji ostatecznej, lecz jedynie do stwierdzenia, czy nie jest ona obarczona najpoważniejszymi kwalifikowanymi wadami, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Oczywistość naruszenia prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Odnosząc się do wskazanej przez stronę przesłanki rażącego naruszenia prawa organ stwierdził, że chodzi tu o naruszenia polegające na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, co w konsekwencji oznacza, że nie można mówić o takiej oczywistej sprzeczności a w konsekwencji o rażącym naruszeniu prawa w przypadku przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne. Sytuacja rażącego naruszenia prawa nie zachodzi w stosunku do decyzji, której stwierdzenia nieważności strona żąda. Organ przyznał, że na postawie art. 67 ust. 1 ufp do należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków znajdują zastosowanie przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, ale tylko do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Tymczasem art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a ufp reguluje kwestię okresu naliczania odsetek i stanowi, że środki wykorzystane z naruszeniem procedur o których mowa w art 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o której mowa w ust. 9 na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Uregulowanie w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a ufp powoduje, że do należności tych nie stosuje się art. 54 ust. 7 O.p. W konsekwencji zarzut strony uznał za chybiony. Następnie organ przeanalizował wszystkie pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 kpa i stwierdził, że żadna z nich nie została spełniona. W związku z tym uznał, że nie zachodzi również konieczność stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa we wniosku strony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 20 marca 2025r. strona zarzuciła: 1. Naruszenie zasady legalizmu – art. 7 kpa, 2. Naruszenie zasady proporcjonalności – art. 8 kpa, 3. Naruszenie zasady pewności prawa – art. 7 kpa i 8 Konstytucji, 4. Naruszenie zasady in dubio pro tributario – art. 2a O.p., 5. Wadliwą interpretację art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, 6. Naruszenie zasady równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji, 7. Błędną kwalifikację prawną sprawy – z pominięciem art. 54 § 1 pkt 7 O.p., 8. Brak analizy przedawnienia należności, 9. Wadliwe postępowanie dowodowe – art. 77 kpa, 10. Brak pełnej analizy stanu faktycznego – art. 77 i 80 kpa, 11. Naruszenie zasady praworządności – art. 6 kpa i 7 Konstytucji, 12. Niezachowanie terminów proceduralnych – art. 35 kpa i 54 O.p., 13. Wadliwość uzasadnienia decyzji – 107 kpa i 210 O.p., 14. Brak analizy skutków społecznych wydanej decyzji, 15. Nieuprawnioną interpretację przepisów podatkowych, 16. Sprzeczność decyzji z orzecznictwem sądów administracyjnych. Zarzuty te strona wiąże z niewłaściwym – jej zdaniem - naliczeniem odsetek. W opinii strony, organ błędnie przyjął podstawę prawną naliczenia odsetek powołując art. 207 ufp, podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 O.p., który stanowi, że odsetki nie są naliczane za okres postępowania trwającego dłużej niż 3 miesiące. Spowodowało to nieuzasadnione obciążenie finansowe dla strony, gdyż organ naliczył odsetki za cały okres trwania postępowania. Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2025r. Zarząd Województwa Śląskiego po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ustosunkowując się do poszczególnych zarzutów odnoszących się do błędnego naliczenia odsetek, organ ich nie podzielił. Stwierdził, że okres odsetkowy wynika z art. 207 ufp, wskazującego że odsetki biegną od dnia przekazania środków beneficjentowi do dnia ich zwrotu, a uregulowanie tej kwestii w ufp wyklucza zastosowanie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. Odesłanie do O.p. dotyczy tylko kwestii wysokości odsetek. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Art. 60 u.f.p., w pkt 6, dotyczy należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Tak więc do należności tych zastosowanie znajdują przepisy Działu III O.p. ale tylko do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Tymczasem art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a reguluje kwestię okresu naliczania odsetek i stanowi w tym względzie, że środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu. Odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Uregulowanie w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a u.f.p. okresu naliczania odsetek od podlegających zwrotowi środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 powoduje, że do należności tych nie stosuje się przepisu art. 54 § 1 pkt 7 O.p. i należy przyjąć, że ustawodawca nie przewidział przerwy w okresie naliczania odsetek, gdyż kwestia odsetek została jasno uregulowana w u.f.p. Końcowy termin do naliczania odsetek, to dzień zwrotu środków lub dzień wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Odesłanie do uregulowań zawartych w O.p. dotyczy tylko kwestii wysokości odsetek, co oznacza, że będzie miał w tym zakresie zastosowanie art. 56 § 1 O.p. Zaznaczył, że rozstrzygnięcie w zakresie odsetek nie jest elementem decyzji wymiarowej, gdyż za ich naliczenie odpowiada podatnik (beneficjent) zgodnie z art. 53 § 3 O.p. Powołał się na wyrok NSA o sygn. akt I GSK 549/11. Dlatego zarzut strony uznał za chybiony. Dalej organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia zasady równości wobec prawa, gdyż ma on jednolitą praktykę dotyczącą zwrotu dofinansowania i sposobu naliczania odsetek. Odnośnie przedawnienia stwierdził, że nieprawidłowości zostały stwierdzone podczas weryfikacji wniosku o płatność za okres od 1 sierpnia 2018r. do 15 października 2018r., który wpłynął do organu wraz z uzupełnieniem 10 maja 2019r. Decyzja ws. zwrotu środków została wydana 28 listopada 2019r. a zwrot środków wraz odsetkami i kosztami upomnienia nastąpił już 29 stycznia 2020r. Przywołał art. 66a ust. 1 ufp oraz art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Z tego ostatniego przepisu wynika, że okres przedawnienia wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. Kolejno organ odniósł się do zarzutów naruszenia art. 6, 7, 8, 35, 77, 80 i 107 Kpa stwierdzając, że zgromadził konieczny dla załatwienia sprawy materiał dowodowy, a jego ocena byłą wszechstronna. Również uzasadnienie decyzji organu I instancji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 Kpa. Nie doszło także do naruszenia powołanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przepisów Konstytucji, ufp ani O.p. We wniosku o stwierdzenie nieważności strona wskazała, że podnoszone przez nią zarzuty wpisują się w przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, z czym organ również się nie zgodził. Nie doszło bowiem ani do wydania decyzji bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. W decyzji zwrotowej organ przywołał i zacytował właściwe przepisy stanowiące podstawę jego działania, co wyklucza działanie bez podstawy prawnej. Natomiast aby mówić o rażącym naruszeniu prawa musiałaby zajść oczywista i widoczna na pierwszy rzut oka sprzeczność między treścią przepisu, a treścią rozstrzygnięcia, co w sprawie strony nie zachodzi. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o jego niedopuszczalne przekroczenie, jasne i niedwuznaczne. Natomiast w decyzji [...] brak jest sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem, a przepisami prawa, na podstawie których zostały wydane. W związku z tym stwierdził, że organ wydając decyzję ostateczną nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie było sprzeczne z żadnym przepisem prawa mającym zastosowanie w sprawie. W konsekwencji również decyzja organu odmawiająca stwierdzenia jej nieważności nie narusza prawa. W skardze na to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, pomimo iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na: a) naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 207 u.f.p w związku z art. 67 u.f.p. w związku z art. 60 u.f.p. w związku art. 54 ust 1 Ordynacji podatkowej. Wobec powyższych zarzutów, wniósł o uwzględnienie skargi w całości przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. ewentualnie o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zmierzającą do wykazania rażącego naruszenia prawa poprzez obciążenie strony odsetkami za cały czas postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie zwrotu środków mimo, że trwało ono ponad trzy miesiące, a więc sprzecznie z art. 54 § 1 pkt 7 O.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 10 lutego 2026r. skarżący poszerzył zarzuty skargi. Decyzji Zarządu Województwa Śląskiego zarzucił również: 1. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że została wydana z kwalifikowanymi wadami ustaleń i uzasadnienia; organ przyjął "nieprawidłowość" i "naruszenie procedur" w odniesieniu do zakwestionowanych wydatków bez przypisania do każdej pozycji konkretnej normy/procedury, konkretnego zachowania stanowiącego naruszenie, przez co nie sposób odtworzyć toku rozumowania organu; 2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja [...] opiera kluczowe ustalenia na domniemaniach, bez wyczerpania postępowania dowodowego; 3. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja określa kwoty zwrotu i zakres nieprawidłowości w sposób nieweryfikowalny rachunkowo; 4. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp oraz art. 184 ufp polegające na odmowie stwierdzenia nieważności mimo tego, że decyzja [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez przyjęcie wykorzystania środków z naruszeniem procedur bez wykazania, że naruszona została procedura w rozumieniu art. 184 ufp; 5. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 2 pkt 36 rozporzadzenia 1303/2013 oraz art. 207 ust. 1 ufp pomimo tego, że decyzja [...] przyjęła "nieprawidłowość" bez wykazania szkody albo jej ryzyka dla budżetu UE, a zaskarżona decyzja nie rozpoznała tego braku jako wady kwalifikowanej; 6. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja została oparta na kryteriach pozaustawowych, w szczególności w zakresie "oczywistości omyłki" i kryteriów jej dopuszczalnego sprostowania; 7. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja nie usuwa sprzeczności pomiędzy kluczowymi dokumentami sprawy (trybu wyboru wykonawcy, terminu składania ofert) a zaskarżona decyzja nie odnosi się do tej sprzeczności jako do kwalifikowanej wady ustaleń faktycznych; 8. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja wadliwie utożsamia spór co do kwalifikacji i przypisania zadań personelu z automatycznym powstaniem szkody realnej, a zaskarżona decyzja zaakceptowała tę wadliwość; 9. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 67 ufp oraz art. 54 § 1 pkt 7 O.p. polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo tego, że decyzja [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez przyjęcie obowiązku naliczenia odsetek również za okresy, w których – zgodnie z O.p. – odsetek nie nalicza się z mocy prawa, a organ wadliwie wyłączył stosownie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. 10. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] pomimo tego, że decyzja przesądza elementy osi czasu naliczania odsetek, podczas gdy organ twierdzi, że rozstrzygnięcie co do okresu naliczenia odsetek nie stanowi elementu decyzji. Również w piśmie z 8 kwietnia 2026r. skarżący zarzucił, że organ w decyzji 1852/RT/2025 odmówił przeprowadzenia rzeczywistej analizy zagadnienia okresu naliczania odsetek. Stwierdził bowiem, że rozstrzygnięcie w sprawie tego okresu nie jest elementem decyzji, a odsetki mają być obliczone samodzielnie przez stronę. Stanowisko to pozostaje jednak w sprzeczności z treścią decyzji [...], która nie poprzestaje na ogólnym odwołaniu do odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, lecz przesądza okres ich naliczania przez wskazanie konkretnych dat: od przekazania środków do ich zwrotu. Zatem organ nie może skutecznie twierdzić, że kwestia okresów naliczania odsetek pozostaje poza zakresem kontroli w postępowaniu nieważnościowym. W ten sposób organ wyłączył zarzut strony spod rozpoznania w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572) – dalej powoływany jako kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Z powyższego wynika, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie dokonuje się - tak jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, objętych rozstrzygnięciem decyzji, której stwierdzenia nieważności strona żąda, a jedynie ocenia się legalność takiej decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym tylko przez pryzmat wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Zatem w tym postępowaniu zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie zajmują się ponownym rozpoznaniem sprawy, a jedynie kwestią wystąpienia przesłanek warunkujących nieważność wydanej decyzji. W odniesieniu do przesłanki z pkt. 2. organ ogranicza się zatem jedynie do poszukiwania uchybienia i wadliwości zastosowania prawa, ale – co należy szczególnie podkreślić w realiach nadanej sprawy - nie każdej wadliwości, a jedynie o charakterze rażącym. Polega ono na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Zatem nawet stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, o ile nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Wniosek o stwierdzenie nieważności (karta 7, tom 1. akt adm.) odnosi się do decyzji z 28 listopada 2019r. nr [...] zobowiązującej skarżącego do zwrotu części dofinansowania, od której skarżący nie wniósł odwołania i 29 stycznia 2020r. dokonał zwrotu środków zgodnie z wezwaniem organu. Skarżący jako podstawę prawną swego wniosku wskazał właśnie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, akcentując, że owo rażące naruszenie prawa polega na nieprawidłowym naliczeniu odsetek od należności głównej. Cała argumentacja wniosku odnosi się tylko do tej kwestii. Również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (karta 3 tom 2 akt adm.) jakkolwiek formułuje już 16 zarzutów, to koncentrują się one wokół zagadnienia okresu naliczenia odsetek od środków podlegających zwrotowi. Także w skardze zasadniczy zarzut obejmował to samo zagadnienie (część skargi zawierająca uzasadnienie dot. kwestii naruszenia prawa). Wreszcie taki sam zarzut strona konsekwentnie podnosiła dodatkowo w piśmie z 8 kwietnia 2026r. (karta 52). Wywód ten jest o tyle istotny dla sprawy, że w toku całego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji strona upatrywała nieważności decyzji w błędnym ustaleniu okresu, za jaki winny być naliczone odsetki od środków pomocowych wydatkowanych z naruszeniem procedur. Dopiero w piśmie procesowym z 10 lutego 2026r. (karta 24) skarżący sformułował cały szereg całkowicie odmiennych zarzutów w stosunku do decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda, a które nie były przez niego zgłaszane na etapie postępowania wywołanego jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Podniósł m.in kwestię pojęcia "nieprawidłowości", wykazania naruszenia procedur w rozumieniu art. 184 ufp, wystąpienia faktycznej lub potencjalnej szkody dla budżetu UE, zagadnienie oczywistości omyłki itp. Z tego względu oczywistym jest, że organ ich nie badał ani do nich się nie odniósł, bo nie mógł tego uczynić, skoro skarżący nie wyartykułował ich w toku postępowania przed organem. Jakkolwiek organ ma obowiązek zbadać decyzję pod kątem wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności, nie tylko podniesionej przez stronę, to przecież z kolei powinnością wnioskodawcy jest wyjaśnienie w czym każdej z owych wad upatruje. Innymi słowy organ jest zobowiązany ocenić prawidłowość decyzji pod kątem przesłanek stwierdzenia nieważności, ale sformułować i uzasadnić zarzuty musi strona, gdyż organ nie ma obowiązku domyślać się argumentacji i stanowiska strony. Zatem fakt, że organ nie badał sprawy pod kątem zarzutów podniesionych w tym piśmie nie może stanowić o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zatem powracając do art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, który podnosi skarżący w swych pismach jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji [...], przy czym precyzuje, że chodzi o drugą część tej alternatywy czyli rażące naruszenie prawa stwierdzić należy, że aby zarzuty strony uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji [...] winny wykazać nie jakąkolwiek wadliwość tego rozstrzygnięcia, ale fakt, że jest ona bardzo istotna, rażąca, widoczna na pierwszy rzut oka. Że jest tak istotna, że nie stanowi realizacji normy prawnej, ale jej zaprzeczenie, a skutki, jakie wywołuje decyzja nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Natomiast rozbieżność w wykładni prawa i przyjęcie jednego z możliwych rozumień przepisu nie stanowi takiej kwalifikowanej wadliwości i nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji. Na potwierdzenie powyższej tezy przywołać można wyrok NSA z 14 kwietnia 2026r o sygn. akt III OSK 1828/23, w którym Sąd ten stwierdził, że "Przesłanka rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymaga spełnienia łącznie trzech odrębnych elementów: po pierwsze oczywistości naruszenia prawa, po drugie uwzględnienia charakteru przepisu oraz po trzecie oceny skutków społeczno-gospodarczych decyzji niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia obowiązującej zasady praworządności." (Podkr. Sądu orzekającego). (...) "Spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." Pogląd ten Sąd orzekający w pełni podziela i przyjmuje za własny. Odnosząc omawiane regulacje Kpa do stanu faktycznego sprawy przypomnieć należy, że pierwotnie strona upatrywała owej rażącej wadliwości w błędnym ustaleniu okresu, za jaki winny być naliczone odsetki od kwoty dotacji podlegającej zwrotowi, a dopiero w piśmie z 10 lutego 2026r. podniosła wiele innych zarzutów, np. nieprzypisania zarzucanemu naruszeniu wydatkowania środków dotacyjnych do dowodu potwierdzającego naruszenie (zarzut 1), dokonanie ustaleń faktycznych na selektywnej ocenie dokumentów (zarzut 2), niemożność rachunkowej weryfikacji kwoty nieprawidłowości (zarzut 3) itd. Dla Sądu oczywistym jest, że tego rodzaju zarzuty winny być podnoszone w toku postępowania instancyjnego, w postępowaniu zwykłym, a następnie ewentualnie sądowoadministracyjnym. Nie są to bowiem zrzuty na tyle istotne, aby uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem nawet gdyby okazały się uzasadnione, to nie spełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa, koniecznej dla stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o nie. Zatem powracając do – jak się wydaje najistotniejszej - kwestii ustalenia okresu odsetkowego, skarżący oczekiwał, że nastąpi to wg reguł określonych w Ordynacji podatkowej tj. z wyłączeniem okresu od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż postępowanie trwało dłużej niż 3 miesiące (art. 54 § 1 pkt 7 O.p.) natomiast organ odwołał się do treści art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp i jako okres odsetkowy wskazał czas od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Zatem sporne zagadnienie odnosi się do właściwej wykładni art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zobowiązującej do dokonania zwrotu środków wraz z odsetkami tj. wg t.j. z Dz. U. z 2019r., poz. 869). Stosownie do tego przepisu, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (czyli m. in. środków stanowiących niepodatkowe należności budżetowe), nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...). Zatem spór w tej części sprowadza się do wykładni prawa, a ściślej do zakresu owego odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 ufp.: czy obejmuje ono także wyłączenie naliczania odsetek w pewnych okresach czy też nie z uwagi na regulacje ufp. Z tego względu nie może nosić cechy rażącego naruszenia prawa, które – jak już wskazano - winno być oczywiste i stanowić przekroczenie prawa w sposób niedwuznaczny, gdy nie jest konieczne dokonywanie wykładni prawa, a proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu wskazuje na sprzeczność. Wobec powyższego – zdaniem Sądu - nie nosi cech takiego rażącego naruszenia rozstrzygnięcie, którego analiza wymagałaby prowadzenia wykładni art. 67 ufp i rozważenia zakresu zawartego w nim odesłania do przepisów O.p. To mogłoby być dokonywane jedynie w postępowaniu zwykłym, w toku postępowania odwoławczego i ewentualnie sądowoadministracyjnego, które nie miało jednak miejsca. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9. (Podkr. Sądu). Przy czym art. 207 ust. 2a wprost stanowi, że odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Skoro na mocy art. 67 ust. 1 ufp przepisy O.p. mają zastosowanie jedynie odpowiednie i to w sprawach nieuregulowanych ufp, a kwestia okresu odsetkowego została w ufp uregulowana wyraźnie i wprost, to wszelkie zarzuty strony w tym zakresie nie są zasadne. Przechodząc do kwestii ewentualnego przedawnienia zobowiązania do zwrotu dofinansowania zauważyć należy, że skarżący otrzymał dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020, a więc ze środków pochodzących z Unii Europejskiej. Z tego względu do ich odzyskiwania znajduje zastosowanie Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Stosownie do jego art. 3: 1. Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. 2. Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego. 3. Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2. Z powyższego wynika, że okres przedawnienia wynosi co do zasady cztery lata. Natomiast nieprawidłowości powstały w sierpniu i wrześniu 2018r. (zakup usług cateringowych we wrześniu 2018r. i wynagrodzenie dla zatrudnionej osoby za sierpień 2018r.)., a decyzję zobowiązującą do zwrotu dofinansowania w tej części organ wydał już 28 listopada 2019r. Uzupełniająco można jeszcze wskazać, że zwrot środków nastąpił 29 stycznia 2020r. Zatem w sytuacji, gdy przedawnienie jest czteroletnie, a decyzja zwrotowa została wydana 14 miesięcy po powstaniu nieprawidłowości, to jest to równoznaczne z tym, że nie nastąpiło. Również inne zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Organ stwierdził, że odsetki nie były elementem decyzji, z czym skarżący się nie zgadza. W tej kwestii należy zauważyć, że co prawda kwota odsetek nie była przedmiotem rozstrzygnięcia, gdyż sumę odsetek dotowany oblicza we własnym zakresie, ale strona zasadnie podniosła, że w decyzji wskazano okres odsetkowy, więc w tym znaczeniu ich kwota wprost wynikała z decyzji, a organ nie rozpoznał zarzutu strony. W zakresie tego zagadnienia Sąd podziela pogląd strony, że wskazanie okresu naliczenia odsetek przy ich stawce wynikającej wprost z przepisów, determinuje ich kwotę, zwłaszcza, że to właśnie okres za jaki winny być naliczone stanowi główną oś sporu. Natomiast decyzja [...] zawiera zapis, że zwrotowi podlega płatność "wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków" i że winny one być naliczone do dnia faktycznego zwrotu środków. (Karta 160, tom I akt adm.). Jednak mimo swego poglądu, organ zarzut strony dot. błędnego okresu naliczenia odsetek jednak rozpoznał wskazując, że w tym zakresie zastosowanie znajduje art. 207 ust. 1 i 2a ufp. Wobec tego nieuzasadnione jest stwierdzenie strony zawarte w piśmie procesowym z 8 kwietnia 2026r., że organ wyłączył ten zarzut od rozpoznania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 lipca 2025
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Sędziowie
Adam Pawlyta Krzysztof Wujek /przewodniczący/ Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny