Sygnatura
III SA/Kr 1415/25
Wyrok WSA w Krakowie z 17 marca 2026 r., III SA/Kr 1415/25 – choroby zawodowe
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 17 marca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Karcz (spr.) Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr NP.9081.2.16.2025 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: Organ II instancji, Organ odwoławczy,) decyzją z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr NP.9081.2.16.2025 po rozpatrzeniu odwołania A. M. (dalej: Skarżący) utrzymał w mocy wydaną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oświęcimiu (dalej: Organ I instancji,) decyzję z dnia 31 marca 2025 r. nr ONHP.9081.61.2025 na mocy której nie stwierdzono o Skarżącego choroby zawodowej "Obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz" wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 §1 pkt 3-6 i §11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Jak wynika z akt które Organ II instancji przesłał do tutejszego sądu wraz ze skargą, w związku z dokonanym przez Skarżącego w marcu 2022 r. zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej Organ I instancji pismami z 4.04.2022 r. 1) zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie jego choroby zawodowej: "obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego, spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 db w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz" z poz. 21 w aktualnym wykazie chorób zawodowych, 2) sporządził kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazał do Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych (dalej: jednostka orzecznicza I stopnia) w celu rozpoznania tej choroby zawodowej informując jednocześnie, że w składnicy akt organu brak jest wyników pomiarów środowiska pracy w zakresie hałasu z okresu zatrudnienia Skarżącego w Przedsiębiorstwie [...] "M." który to zakład pracy obecnie nie istnieje . Termin załatwienia sprawy kilkukrotnie przedłużano przy czym w toku tego postępowania wezwano Skarżącego o dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty źródłowe. Właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych lekarz jednostki orzeczniczej I stopnia wydał orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z uzasadnieniem, że stwierdzone u Skarżącego podwyższenie progu słuchu w najlepszym badaniu audiometrii tonalnej obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2 i 3 kHz wynosiła dla ucha prawego 48 dB i dla ucha lewego 41 dB a zgodnie z aktualnym wykazem chorób zawodowych trwały obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego wyrażony podwyższeniem progu słuchu w uchu lepiej słyszącym o mniej niż 45 dB, nie spełnia kryteriów do rozpoznania choroby zawodowej. Ponadto lekarz właściwy wskazał, że zawodowe uszkodzenie narządu słuchu można rozpoznać w okresie pracy i do dwóch lat od zaprzestania pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas a w dostarczonej przez Skarżącego dokumentacji medycznej nie ma potwierdzenia, by w okresie pracy w narażeniu, bądź do dwóch lat od jego ustania wielkość ubytku słuchu spełniała określone rozporządzeniem kryteria do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżący nie zgodził się z treścią tego orzeczenia lekarskiego i wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia o czym jednostka orzecznicza I stopnia powiadomiła organ I instancji. W dniu 17 stycznia 2024 r. lekarz zatrudniony w Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera (dalej: jednostka orzecznicza II stopnia) wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania w Skarżącego choroby zawodowej stwierdzając w nim, że analiza dokumentacji medycznej i dotycząca narażenia zawodowego nie daje podstaw do rozpoznania u Skarżącego choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). Zawiadomieniem z 6 lutego 2024 r. Organ I instancji wyznaczył Skarżącemu termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się a następnie w dniu 4 marca 2024 r. wydał opisaną na wstępie decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u Skarżącego choroby zawodowej. Uzasadniając decyzję Organ I instancji podał, że na podstawie pozyskanych w toku postępowania orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej organ I instancji nie stwierdził u Skarżącego choroby zawodowej. Wskazał gdzie, w jakich okresach i na jakich stanowiskach Skarżący był zatrudniony. Opisał poczynione przez jednostki orzecznicze I i II stopnia ustalenia. Wyjaśnił, że w myśl art. 2351 k.p. ubytek słuchu uważa się za chorobę zawodową wymienioną w 21 punkcie wykazu chorób zawodowych jeśli spełnia kryteria tam zdefiniowane. Organ I instancji podał, że analizując historię zawodową Skarżącego do oceny jego narażenia na hałas może być brane pod uwagę tylko jego zatrudnienie na terenie Polski a więc praca w latach 1976-1980 gdyż tylko w tym okresie występowało istotne narażenie na hałas. Wyjaśnił, że choć w 1979 r. przeprowadzono postępowanie sądowo-lekarskie a w 1980 r. wydano postanowienie w którym stwierdzono u Skarżącego 25-30% ubytek słuchu to jednak powyższy procentowy ubytek słuchu nie spełnia obecnych kryteriów orzeczniczych, gdyż wykonane w toku postępowania w 2023 r. badania audiologiczne (43 lata później) wykazały mniejsze ubytki a ponieważ zgodnie z opiniami właściwych lekarzy jednostek orzeczniczych odbiorczy niedosłuch jest w zdecydowanej większości przypadków nieodwracalny, stabilny i postępujący więc jeśli na początku roku 2023 r. nie spełniał on obecnych kryteriów orzeczniczych to z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością nie spełniał tych kryteriów także w 1980 r. Innymi słowy analiza dokumentacji medycznej i dotyczącej narażenia zawodowego nie daje podstaw do rozpoznania u Skarżącego tej choroby zawodowej. Organ I instancji podkreślił że przy wydawaniu decyzji wiąże go tryb postępowania określony przepisami rozporządzenia wykonawczego w sprawie chorób zawodowych oraz art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Skarżący odwołał się od tej decyzji a Organ II instancji decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r. uchylił zaskarżoną decyzją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji Uzasadniając tę decyzję organ II instancji podniósł, że organ I instancji uwzględnił tylko jednego pracodawcę u którego Skarżący pracował w latach1976-1980 a tymczasem Skarżący pracował również w latach 1980-2018 w kilku zakładach na terenie Austrii. Brak ustaleń w kierunku narażenia Skarżącego na hałas w tym okresie nie uzasadniał stanowiska organu I instancji że podczas zatrudnienia w Austrii Skarżący był zatrudniony bez narażenia na ponadnormatywny hałas. Uchylając decyzję organ II instancji wskazał ustalenia, które organ I instancji powinien poczynić. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji wezwał Skarżącego o dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty a po ich przedstawieniu wyznaczył Skarżącemu termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się. Następnie decyzją z dnia 31 marca 2025 r. wydał ponownie decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u Skarżącego choroby zawodowej. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.:Dz.U.2024.572 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.:Dz.U.2024.416 ze zm. dalej "u.p.i.s.") oraz §1 i §8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.:Dz.U.2022.1836 dalej "rozporządzenie") Uzasadniając tę decyzję organ I instancji wyjaśnił jakie ustalenia zgodnie z otrzymanymi wytycznymi poczynił odnośnie zatrudnienia i charakteru pracy Skarżącego w latach 1980-2018 na terenie Austrii a ponieważ Skarżący podał, że wykonywana tam praca nie wymagała stosowania elektronarzędzi, maszyn, urządzeń które powodowałyby hałas i nie posiada także audiogramów oraz innych badań z okresu 1980-2018 a ponadto podkreślał, że w Austrii nie był narażony na hałas to w związku z tym organ I instancji przyjął, że Skarżący w tamtym czasie i miejscu nie był narażony na hałas mogący przyczynić się do powstania choroby zawodowej narządu słuchu. W pozostałych zakresie organ I instancji powtórzył poprzednie ustalenia podając, że Skarżący był zatrudniony w latach 1976–1980 w Przedsiębiorstwie [...] "M.", gdzie jako ślusarz i następnie ładowacz mógł być narażony na ponadnormatywny hałas. Ze względu na likwidację zakładu nie było możliwości pozyskania wyników pomiarów hałasu, dlatego oceny narażenia dokonano na podstawie szczegółowych wyjaśnień strony dotyczących wykonywanych czynności. Rozstrzygnięcie oparto na dwóch zgodnych orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia w których stwierdzono, że mimo rozpoznania o Skarżącego obustronnego odbiorczego niedosłuchu, brak jest podstaw do uznania go za chorobę zawodową, ponieważ nie wykazano, aby wymagany stopień ubytku słuchu (co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym) występował w okresie narażenia zawodowego lub w ciągu dwóch lat od jego zakończenia a dostępna dokumentacja historyczna wskazuje, że uszkodzenie słuchu z końca lat 70 nie osiągało poziomu odpowiadającego obecnym kryteriom rozpoznania choroby zawodowej oraz, że wyniki badań wykonanych w 2023 r. nie pozwalają na przyjęcie, że kryteria te były spełnione już w 1980 r. Skarżący odwołał się od tej decyzji lecz tym razem organ II instancji nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia 4 sierpnia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. art. 5 pkt 4a, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 u.p.i.s. oraz §8 rozporządzenia. Organ II instancji uznał, że organ I instancji prawidłowo wykonał zalecenia zawarte w decyzji z 14 czerwca 2024 r. uzupełniono bowiem postępowanie dowodowe poprzez ustalenie przebiegu zatrudnienia skarżącego w Austrii w latach 1980–2018, dokonanie oceny narażenia zawodowego z tego okresu, zebranie dodatkowych wyjaśnień strony. Organ odwoławczy podzielił ustalenie, że w okresie zatrudnienia w Polsce w latach 1976–1980 Skarżący był narażony na hałas mogący powodować chorobę zawodową, natomiast w okresie pracy w Austrii nie wykazano narażenia na ponadnormatywny hałas. Przywołał art. 2351 Kodeksu pracy i wyjaśnił, że wydane na podstawie art. 237 §1 pkt 3-6 i §11 rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych określa tryb i sposób postępowania. Podkreślił, że bez wskazanych w tym rozporządzeniu opinii lekarskich organ nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny tego orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Wskazując na powyższe Organ II instancji podał że w sprawie orzekały jednostki orzecznicze I i II stopnia i że orzeczenia te są w istocie opiniami biegłych. Opinie te w ocenie organu II instancji są wiarygodne i wyczerpujące. Przytoczył definicję choroby zawodowej i podał, że zgodnie z obowiązującym wykazem chorobę zawodową słuchu można rozpoznać pod warunkiem wystąpienia w okresie 2 lat od zakończenia narażenia zawodowego na hałas (kryterium czasowe), udokumentowanych objawów chorobowych spełniających określone warunki w pkt 21 wykazu (kryterium jakościowe) oraz ubytek wynoszący na najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym (kryterium ilościowe). Podkreślił, że spełnienie tych trzech kryteriów jednocześnie jest warunkiem koniecznym do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W ocenie organu II instancji w przypadku Skarżącego te przesłanki nie zostały spełnione bo pracował on w narażeniu na hałas w latach 1976-1980 a więc rozpoznanie postawiono po 43-44 latach od zakończenia tej pracy czyli po upływie wskazanego przez ustawodawcę okresu 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym na hałas. Ponadto właściwy lekarze orzeczniczy podali, że stwierdzony w Skarżącego w 1980 r. ubytek był mniejszy niż 45 dB a ponieważ odbiorczy niedosłuch jest w zdecydowanej większości przypadków nieodwracalny, stabilny i postępujący więc jeśli na początku roku 2023 r. nie spełniał on obecnych kryteriów orzeczniczych to z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością nie spełniał tych kryteriów także w 1980 r. Odnosząc się do zarzutów nie uwzględnienia opinii z 1979 r. oraz postanowienia z 1980 r. organ II instancji wyjaśnił, że dokumenty te były przedmiotem analizy jednostek orzeczniczych. Odnośnie zarzutów dotyczących wydanych orzeczeń lekarskich organ II instancji powtórzył, że są to w istocie opnie biegłych Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u Skarżącego choroby zawodowej stanowiące podstawę rozstrzygnięcia organu posiadają pełne medyczne uzasadnienie dokonane przez lekarzy orzeczników i organy nie są uprawnione do ich podważania tym bardziej, że w ocenie organów są one wiarygodne i wyczerpujące. Zaznaczył, że w sprawie niniejszej organy zapewniły Skarżącemu wszelkie gwarancje procesowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżący nie sformułował konkretnych zarzutów. Uwypuklił jednak, że pracując jako ślusarz stracił słuch i ta niepełnosprawność ma wpływ na jego aktywność gdyż ogranicza go. Uważa za krzywdzące stwierdzenie, że taką niepełnosprawność należy stwierdzić tylko w okresie do dwóch lat od zakończenia pracy. Podkreślił, że w stosownym czasie był hospitalizowany, posiadał stosowną dokumentację, że jego zdaniem właściwe organy wykonały swego czasu stosowne badania i stwierdziły przekroczenie hałasu oraz że przedstawił dokumenty to potwierdzające. Uważa, że obecnie przeprowadzone badania i wydane orzeczenia są tendencyjne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zacząć należy od tego, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym albowiem w myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przeprowadzona w tak określonych granicach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do sedna. Zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.:Dz.U.2025.277 dalej "k.p.") za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Pojęcie "choroby zawodowej" jest więc pojęciem, posiadającym ustawową definicję. Z powołanego przepisu wynika, iż dla uznania choroby za chorobę zawodową, konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz, aby istniał związek przyczynowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę, ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Choroba zawodowa jako pojęcie prawne odnosi się zatem do zachorowania pozostającego w związku przyczynowym z wykonywaną pracą. Istnienie choroby zawodowej determinowane jest spełnieniem następujących przesłanek: występowanie schorzenia odpowiadającego schorzeniu zamieszczonemu w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak, organ orzekający jest obowiązany ustalić po przeprowadzeniu postępowania na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II OSK 567/19 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na gruncie art. 2351 k.p., nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową, zależy od ustalenia wykonywania pracy w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. W myśl art. 2352 k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika, może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, a regulacje procesowe zawarte w Kodeksie pracy i rozporządzeniu, stanowią lex specialis wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje wnioskodawcę, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Należy zwrócić uwagę, że to uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika. W przypadku, gdy właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może zażądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). W przypadku uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o sposobie uzupełnienia materiału dowodowego, poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w nim czynności. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez opinii, bądź sprzecznie z tą opinią, organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest zatem uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych, ani też dokonania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., sygn. II OSK 335/10 i z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. II OSK 2269/18, z dnia 28 września 2021 r., sygn. II GSK 451/21, CBOSA). Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. II OSK 1408/18, CBOSA). Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OSK 3694/19, CBOSA). Podstawowym, ale nie jedynym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej, jest więc pozytywna opinia lekarska wydana w trybie określonym w rozporządzeniu. Kontrola oraz podważenie opinii lekarskich są możliwe, ale w ograniczonym zakresie. Organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Wiedzy tej nie posiadają bowiem organy administracyjne czy też sądy, zatem nie mogą samodzielnie podważać opinii specjalistów. W przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Właściwy lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownika, byłego pracownika albo w przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika lekarz wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Z akt sprawy wynika, że organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie zgodnie z powyższymi uregulowaniami oraz z zachowaniem wymogów ustanowionych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W trakcie postępowania zebrano kompletny materiał dowodowy w celu ustalenia przebiegu zatrudnienia Skarżącego oraz narażenia zawodowego w miejscach jego pracy. W przedmiotowej sprawie Skarżący był badany w jednostkach orzeczniczych właściwych do rozpoznania chorób zawodowych. W ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego jednostki orzecznicze I i II stopnia uwzględniły sporządzone karty narażenia zawodowego, przedstawioną dokumentację medyczną, a przede wszystkim wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i laboratoryjnych. Podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były orzeczenia lekarskie wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną także dołączoną przez Skarżącego. Organy prawidłowo podniosły, że nie mają prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, nie mają prawa również podważać zasadności przeprowadzonych badań lekarskich, które zostały przeprowadzone we właściwej do tego jednostce orzeczniczej oraz przez uprawnionych do orzekania lekarzy orzeczników. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, brak dowodów, ze względu na które organy mogłyby żądać uzupełnienia wydanych orzeczeń lekarskich, czy wyjaśnienia jakiś wątpliwych kwestii. Zdaniem Sądu, organy I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, ponieważ pozwalają zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organy rozstrzygnięć. Odnosząc się na koniec do argumentacji Skarżącego, że pracując jako ślusarz stracił słuch i ta niepełnosprawność ma wpływ na jego obecną aktywność Sąd zwraca uwagę że jak to wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 26 listopada 2025 r. II GSK 1288/22 (LEX nr 3993685), decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie służy ocenie bieżącej kondycji zdrowotnej, lecz ustaleniu, czy w okresie narażenia zawodowego doszło do rozwoju schorzenia spełniającego kryteria z wykazu chorób zawodowych, przy czym jedyną dopuszczalną podstawą medyczną takiej decyzji jest orzeczenie lekarskie wyspecjalizowanej jednostki, a organ administracji nie ma kompetencji do samodzielnego diagnozowania ani korygowania ocen medycznych. Mając to wszystko na względzie, Sąd uznał że skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 października 2025
- Symbol z opisem
- 6200 Choroby zawodowe
- Hasła tematyczne
- Inspekcja sanitarna
- Skarżony organ
- Inspektor Sanitarny
- Sędziowie
- Grzegorz Karcz /sprawozdawca/ Jakub Makuch Urszula Zięba /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Art. 235, art. 237 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Dz.U. 2025 poz. 277
- Par. 4, par. 5, par. 8 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2022 poz. 1836
- Art. 7, art. 8., art. 77 , art. 80, 84 par. 1, art. 107 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz. 572
- Art. 119, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Gl 720/25 · 11 marca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 11 marca 2026 r., III SA/Gl 720/25 – choroby zawodowe
Sygnatura: II GPP 3/26 · 11 marca 2026
Postanowienie NSA z 11 marca 2026 r., II GPP 3/26 – choroby zawodowe
Sygnatura: III SA/Gl 348/25 · 10 marca 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 10 marca 2026 r., III SA/Gl 348/25 – choroby zawodowe
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny