Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 1502/25

Wyrok WSA w Krakowie z 19 marca 2026 r., III SA/Kr 1502/25 – nadzór sanitarny

Wynik

uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
19 marca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Klimek sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi W.D. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z 27 sierpnia 2025 r. znak NE.906.1.22.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W.D. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z 27 sierpnia 2025 r. znak NR.906.1.22.2025 dotyczące stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W stanie faktycznym na podstawie sporządzonego przez lokalny NZOZ wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chrzanowie wezwał pismem z 21 listopada 2022 r. K.D. (matkę dziecka, N.D.) do złożenia wyjaśnień w sprawie nierealizowania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka. W dniu 6 grudnia 2022 r. w siedzibie organu I instancji stawił się Skarżący (ojciec dziecka) i złożył oświadczenie, że szczepienia nie były realizowane z uwagi na problemy zdrowotne u dziecka, a rodzice mieli zamiar zrealizować szczepienia obowiązkowe w późniejszym okresie. Pismem z 3 grudnia 2024 r. organ I instancji skierował do Skarżącego upomnienie przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone 10 grudnia 2024 r. W dniu 16 grudnia 2024 r. do PSSE w Chrzanowie zgłosili się rodzice dziecka i oświadczyli, że szczepienia nie były realizowane ze względu na częste infekcje wirusowo-bakteryjne dziecka, zobowiązali się do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego i oświadczyli, że po ustąpieniu choroby zaszczepią syna zgodnie z kalendarzem szczepień. W dniu 20 grudnia 2024 r. matka dziecka dostarczyła zaświadczenie lekarskie z 18 grudnia 2024 r, sporządzone przez lek. specjalistę pediatrii, potwierdzające odroczenie szczepień do dnia 17 stycznia 2025 r. z uwagi na infekcję. Po ustaleniu w NZOZ nadal brakujących obowiązkowych szczepień, organ I instancji w dniu 11 lutego 2025 r. przesłał do Wojewody Małopolskiego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec Skarżącego oraz wniósł o zastosowanie wobec niego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Do wniosku załączono tytuł wykonawczy nr 2/2025 z dnia 11 lutego 2025 r. bez podpisu piastuna organu. Za pismem z 6 marca 2025 r. organ I instancji uzupełnił tytuł wykonawczy o podpis. W tytule wykonawczym wskazano, że obowiązek dotyczy poddania szczepieniom ochronnym dziecka przeciwko: – wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, – inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B, – inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, – błonicy, krztuścowi, tężcowi, – odrze, – nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), – różyczce, – ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) w punkcie szczepień świadczeniodawcy wybranego przez zobowiązanego. Postanowieniem z 7 marca 2025 r. Wojewoda Małopolski nałożył na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł. Pismem z dnia 24 marca 2025 r. (data wpływu: 25 marca 2025 r.) Skarżący zgłosił do Wojewody Małopolskiego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewoda zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu. Skarżący w piśmie z 24 marca 2025 r. podniósł: 1. określenie w tytule wykonawczym obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., dalej: ustawa), 2. brak wymagalności obowiązku na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) i c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.), z uwagi na brak zakwalifikowania małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak indywidualnego kalendarza szczepień, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, 3. brak uprzedniego doręczenia upomnienia, 4. naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj.: a) niewłaściwie podana podstawa prawna, pominięcie art. 17 ust. 2 i 4 ustawy, ograniczenie do wskazania art. 17 ust. 1 ustawy, b) brak wskazania przez wierzyciela podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. W uzasadnieniu Skarżący podał, że obowiązek szczepień jest nierozerwalnie połączony z badaniem kwalifikacyjnym i wierzyciel nieprawidłowo sformułował obowiązek, gdyż brakuje w nim obowiązku stawienia się na badanie kwalifikacyjne bezpośrednio przed wykonaniem szczepienia. Żadne przeciwwskazania do szczepień ochronnych nie zostały wykluczone, a dziecko nie zostało zakwalifikowane do zabiegu szczepiennego. W aktach brak jest zaświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 4 ustawy. Wobec powyższego obowiązek jest niewymagalny i niewykonalny z mocy prawa. Skarżący dodał również, że upomnienie z 3 grudnia 2024 r. zostało wystawione w sposób niewłaściwy. Nadto w części C 11 tytułu wykonawczego nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji. Z kolei pismem z 24 marca 2025 r. (data wpływu do organu: 27 marca 2025 r.) zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego złożył adwokat X.Y., powołujący się na bycie pełnomocnikiem Skarżącego. Postanowieniem z 18 kwietnia 2025 r. znak EP.90802.II.215.2024 PPIS w Chrzanowie oddalił zarzuty wniesione przez Skarżącego oraz zarzuty wniesione przez adwokata. W pierwszej kolejności organ wskazał, że w dniu wydania tytułu wykonawczego tj. w dniu 11 lutego 2025 r. PPIS w Chrzanowie nie posiadał w zebranych aktach sprawy informacji o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania obowiązkowych szczepień dziecka. Również w dokumentacji medycznej prowadzonej w zadeklarowanym przez zobowiązanego POZ brak jest zapisów o przeciwskazaniach do szczepień dziecka. Organ I instancji podał, że 16 grudnia 2024 r. po odebraniu upomnienia z 3 grudnia 2024 r. zobowiązany stawił się osobiście w tut. Stacji w celu złożenia wyjaśnień w sprawie braku realizacji szczepień syna. Poinformował, że szczepienia dziecka nie były realizowane ze względu na jego częste infekcje wirusowo- bakteryjne oraz oświadczył, że według stanu na dzień 16 grudnia 2024 r. syn ma infekcję górnych dróg oddechowych. Wówczas został poinformowany o konieczności dostarczenia do siedziby organu zaświadczenia lekarskiego, które potwierdzałoby obecny stan chorobowy syna lub odraczającego szczepienia. Organ zwrócił uwagę, że żona zobowiązanego dostarczyła do PPIS czasowe odroczenie szczepień syna na okres: od dnia 18 grudnia 2024 r. do dnia 17 stycznia 2025 r. wystawione przez lekarza pediatrę z uwagi na infekcję dziecka i włączenie antybiotykoterapii. Organ poinformował, że dokument zostanie włączony do akt sprawy i na czas trwania ww. odroczenia postępowanie egzekucyjne zostaje wstrzymane oraz że w przypadku przedłużenia okresu odroczenia szczepień należy ponownie dostarczyć zaświadczenie od lekarza specjalisty potwierdzające przedłużenie okresu odroczenia szczepień. PPIS podkreślił, że po upływie terminu wskazanego w odroczeniu, tj. od dnia 18 stycznia 2025 r. do dnia 11 lutego 2025 r. tj. dnia wydania tytułu wykonawczego nie doręczono zaświadczenia lekarskiego przedłużającego okres odroczenia szczepień dziecka. Zdaniem PPIS w Chrzanowie Skarżący z pełną świadomością nie realizuje ustawowego obowiązku jakim jest szczepienie syna. Syn będący w 5-tym roku życia, nie posiada innych szczepień ochronnych oprócz tych wykonanych tuż po urodzeniu na oddziale noworodkowym, czyli I dawki WZW typu B i szczepienia przeciwko gruźlicy. Organ dodał, że po upływie terminu wskazanego w odroczeniu tj. od dnia 18 stycznia 2025 r. do dnia 11 lutego 2025 r. tj. dnia wydania tytułu wykonawczego zobowiązany nawet nie skontaktował się z punktem szczepień, by ustalić termin wizyty dla syna w celu uzupełnienia brakujących szczepień - poprzedzonych wykonaniem badania kwalifikacyjnego, które to jest nieodłącznym elementem procedury szczepienia. W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia organ podkreślił, że przedmiotowe upomnienie z 3 grudnia 2024 r. zostało odebrane w dniu 10 grudnia 2024 r. przez żonę Skarżącego, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się w aktach sprawy. Fakt odebrania przedmiotowego upomnienia potwierdza również wizyta zobowiązanych, która miała miejsce w dniu 16 grudnia 2025 r. w PPIS w związku z odebraniem upomnienia. Kolejno organ I instancji podał, że ponieważ zobowiązany zakwestionował określenie obowiązku jako niezgodnego z wymogiem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy, poprzez pominięcie w podstawie prawnej jego treści, to należy poinformować, że regulacja prawna tych zapisów dotyczy normy postępowania – badania kwalifikacyjnego przed wykonaniem zaszczepienia. Zapisy te nie należą jednak do istoty obowiązku, a są tylko czynnością niezbędną dotyczącą placówki służby zdrowia (lekarza kwalifikującego). Na podstawie tych przepisów jednostka służby zdrowia zanim przystąpi do procesu immunizacji dziecka musi dokonać czynności kwalifikującej do zabiegu. Poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Dalej, w odniesieniu do zarzutów pełnomocnika, PPIS w Chrzanowie wskazał, że w przedmiotowym tytule wykonawczym wymienił wszystkie szczepienia, które na dzień 11 lutego 2025 r. były obowiązkowe, jak i aktualne w odniesieniu do wieku dziecka - zgodnie z wytycznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r., póz. 2077 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z tymi wytycznymi szczepienia wskazane w tytule wykonawczym realizowane są następująco: – szczepienie przeciw WZW typu B od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia; – szczepienie przeciw inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia; – szczepienie przeciw błonicy od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw tężcowi od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw krztuścowi od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw odrze od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw różyczce od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia; – szczepienie przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia. Organ wyjaśnił, iż w tytule wykonawczym nie wskazał konkretnych dawek szczepień do wykonania, z uwagi na ewentualną możliwość realizacji indywidualnego kalendarza szczepień, który w takim wypadku opracowywany jest przez lekarza. Tak więc, o ilości dawek mógłby w tym wypadku decydować lekarz kwalifikujący do konkretnego szczepienia. Podsumowując, PPIS wskazał, że z uwagi na fakt, iż dziecko jest obecnie w 5. roku życia (ale jeszcze go nie ukończyło – data ur. 29.06.2025 r.) wszystkie szczepienia, które zostały ujęte w tytule wykonawczym są wciąż aktualne i wymagalne Końcowo organ dodał, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Nie mają kompetencji do orzekania o niekonstytucyjności przepisów i odmowy ich stosowania. W przypadku uznania, że polityka dobrowolnych szczepień nie jest wystarczająca do osiągnięcia i utrzymania odporności populacyjnej, władze krajowe mogą wprowadzić politykę obowiązkowych szczepień w celu osiągnięcia odpowiedniego poziomu ochrony. Nadto prawodawstwo polskie określa również kwestię świadczeń kompensacyjnych za niepożądane odczyny poszczepienne. Postanowienie doręczono skarżącemu 9 maja 2025 r. oraz adwokatowi 6 maja 2025 r. 16 maja 2025 r. skarżący nadał w placówce pocztowej zażalenie na postanowienie o oddaleniu zarzutów. Skarżący podniósł w pierwszej kolejności brak wymagalności obowiązku. Wyszczególnił, że na wykonanie poszczególnych szczepień zobowiązany ma wyznaczony konkretny okres ograniczony wiekiem dziecka. W związku z tym moment wymagalności dla szczepień określonych w tytule wykonawczym nie nadszedł, bowiem dziecko nie ukończyło jeszcze 19. roku życia. Dalej wskazał na to, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych nie jest źródłem prawa i obowiązuje jedynie jednostki podległe GIS, a nie poszczególne osoby. Kolejno wskazał na niewykonalność obowiązku, bowiem dziecko w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nie miało wykonanego badania kwalifikacyjnego. Następnie wyłożył, że organem posiadającym ogólną kompetencję do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków niepieniężnych jest wojewoda, a zatem organy inspekcji sanitarnej są niewłaściwe. Końcowo podniósł, że organ nałożył grzywny po 1000 zł na obu małżonków, co razem z kosztami egzekucyjnymi daje 2136 zł. Skarżący wskazał, że żona pracuje jedynie na umowę zlecenia, z której wynagrodzenie nie osiąga wysokości minimalnej płacy. Zdaniem skarżącego organ w ogóle nie wziął pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanego. Z kolei pismem nadanym 13 maja 2025 r. zażalenie na postanowienie o oddaleniu zarzutów wniósł także wspomniany adwokat. 22 maja 2025 r. PPIS uzyskał z NZOZ "tabelę opornego" dziecka, z informacją, że nie uzupełniono brakujących szczepień. Po przekazaniu zażaleń do organu II instancji, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z 6 czerwca 2025 r. wezwał adwokata do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z 13 maja 2025 r. poprzez przedstawienie pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącego w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. MPWIS dodał w piśmie, że do zarzutów z 24 marca 2024 r. również nie zostało dołączone pełnomocnictwo. Następnie w piśmie z 29 maja 2025 r. Skarżący poinformował, że 26 maja 2025 r. u syna zostało przeprowadzone badanie kwalifikacyjne ze stwierdzeniem czasowego przeciwwskazania do szczepień. Do pisma załączono kopię zaświadczenia lekarskiego ze stwierdzonym przeciwwskazaniem i zaleconą konsultacją alergologiczną. Pismem z 18 lipca 2025 r. organ II instancji wezwał Skarżącego do pisemnego poświadczenia otrzymania terminu konsultacji w poradni alergologicznej oraz kopii skierowania, na podstawie którego została umówiona wizyta w poradni. W odpowiedzi skarżący przedstawił kopię skierowania do poradni alergologicznej dla dzieci, wystawionego 27 maja 2025 r. oraz poświadczenie terminu wizyty w poradni na 30 listopada 2026 r. Postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. MPWIS, po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie PPIS w Chrzanowie o oddaleniu zarzutów. Jak podał MPWIS, wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych został określony ww. art. 17 ustawy oraz w rozporządzeniu. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenia pn. "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży". Organ II instancji dostrzegł, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b ciąży na grupie dzieci do ukończenia 5. roku życia, co wynika z § 3 ust. 1 pkt [3] lit. a i b rozporządzenia. Organ przyznał, że w przypadku dziecka Skarżącego, ur. 29 czerwca 2020 r., dalsze egzekwowanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym tj. m.in. obowiązku wykonania szczepień ochronnych przeciwko Streptococcus pneumoniae oraz inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae nie ma podstawy prawnej (na dzień wydania niniejszego postanowienia). Tym samym nie sposób przychylić się do zarzutu wskazującego na brak wymagalności obowiązku pozostałych wymienionych w tytule wykonawczym szczepień. Jak wskazał organ odwoławczy, termin wykonalności obowiązku szczepienia ochronnego upływa po ukończeniu miesiąca lub roku życia wskazanego dla konkretnego szczepienia w kolumnie 4 pt. "Termin wykonania szczepienia" w tabeli pn. "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia i podlega wymagalności do ukończenia roku życia wskazanego dla konkretnego szczepienia w § 3 rozporządzenia. W sytuacji, kiedy doszło do zaburzenia realizacji obowiązującego schematu szczepień podanego w programie, pominięte dawki szczepienia przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (świnka), różyczce powinny być uzupełnione do ukończenia 19 r. ż., w oparciu o indywidualny kalendarz szczepień. Wyznaczenie maksymalnego terminu wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do argumentacji, że komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce, MPWIS wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, w którym Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował istnienia obowiązku szczepień, a wskazał na konieczność dostosowania stanu prawnego Programu Szczepień Ochronnych zgodnie z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji RP. Minister Zdrowia realizując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego określił w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy terminy wymagalności oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, natomiast PSO na dany rok ogłoszony przez GIS w formie komunikatu w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia ma charakter instrukcji co do sposobu realizacji szczepień ochronnych w określonych schematach. MPWIS podkreślił, iż informacje zawarte w komunikacie GIS są zbieżne z wytycznymi rozporządzenia i wyznaczają wspólny obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zarówno w zakresie wymagalności, jak i liczby dawek. Według organu Skarżący błędnie wywodzi niewykonalność obowiązku szczepień ochronnych na podstawie przeprowadzonego w dniu 26 maja 2025 r. badania lekarskiego, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy szczepienie ochronne poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym, a po przeprowadzonym badaniu lekarz wydaje zaświadczenie o jego przeprowadzeniu. Wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Jeżeli lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne stwierdzi brak przeciwskazań do wykonania szczepienia ochronnego, badanie to jest ważne 24 godziny od daty i godziny wskazanej w ww. zaświadczeniu. W sytuacji, kiedy lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne stwierdza przeciwskazania do przeprowadzenia szczepienia ochronnego, kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej do poradni. Według organu II instancji podstawą do zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka, a zatem stwierdzenia niewykonalności obowiązku jest przedłożenie lekarzowi przeprowadzającemu szczepienie ochronne zaświadczenia od lekarza specjalisty, określającego potrzebę czasowego odroczenia obowiązkowych szczepień dziecka lub też zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwwskazania do szczepienia dziecka bezterminowo, zgodnie z art. 17 ust. 5 oraz ust. 10 pkt 3 i 5 ustawy. Dopiero na tym etapie, zgodnie z § 11 rozporządzenia, po przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej, w wyniku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz specjalista odnotowuje jej wynik w karcie uodpornienia, będącej załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, z uwzględnieniem okresu przeciwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ochronnych ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Według organu II instancji znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym wystawione w dniu 26 maja 2025 r. przez dr med. Y.Z., odraczające wykonanie szczepienia ochronnego do dnia 30 listopada 2026 r., nie spełnia ww. wymagań i nie daje podstawy do uznania obowiązku szczepienia ochronnego za niewykonalny. Nadto przedłożone przez Skarżącego skierowanie do poradni specjalistycznych nie jest dokumentem poświadczającym zwolnienie z obowiązku zaszczepienia dziecka, czy też odroczenie szczepień ochronnych w czasie. Jest to skierowanie lekarza do objęcia leczeniem specjalistycznym alergologicznym nie mającym literalnie związku z obowiązkiem szczepień ochronnych czy też diagnostyką w związku z podejrzeniem przeciwskazań do szczepień ochronnych. W tym miejscu ponowne wskazać należy, iż dokumentem stanowiącym podstawę do zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka jest przedłożenie lekarzowi przeprowadzającemu obowiązkowe szczepienie ochronne, zaświadczenia od lekarza specjalisty, określającego potrzebę czasowego odroczenia obowiązkowych szczepień dziecka lub też zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwskazania do szczepienia dziecka bezterminowo, zgodnie z art. 17 ust. 5 oraz ust. 10 pkt 3 i 5 ustawy. W odniesieniu do zarzutów prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego MPWIS wskazał, iż te nie mogą odnieść skutku prawnego, gdyż nie stanowią podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 2 u.p.e.a., bowiem nie mieszą się w określonym tam katalogu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie organu II instancji Skarżący zarzucił naruszenie: – art. 17 ust. 1 i 5 ustawy, – art. 34 § 4 pkt. 2 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. a. u.p.e.a., – art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz – prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ, stanowiące przekroczenie uprawnień wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest prawnie nieskuteczne, o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego, a w przypadku nieuwzględnienia powyższych żądań – o stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne winno zostać zawieszone. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz o "nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności w części dotyczącej umorzenia egzekucji". Skarżący wskazał, że z jednej strony MPWIS stwierdza, że obowiązek poddania szczepieniom ochronnym opiera się na przedstawieniu zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, a z drugiej strony wyjaśnia, że przedstawione przez Skarżącego zaświadczenie wskazujące datę odroczenia obowiązku szczepienia nie daje podstawy do uznania obowiązku szczepienia ochronnego za niewykonalny. Zdaniem Skarżącego lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne może decydować o terminie odroczenia szczepienia, a obowiązek rodzica ogranicza się do poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, wykonywanemu w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia (art. 17 ust. 2 ustawy). Logiczna wykładnia a contrario prowadzi do wniosku, iż stwierdzenie przeciwwskazań czyni wykonanie szczepienia niewykonalnym. W ocenie Skarżącego w sposób oczywisty MPWIS dokonał wykładni niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a konkretnie art. 17 ust. 2 ustawy, w sytuacji, gdy obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu. Co doprowadziło do bezpodstawnego kwestionowania ważności przedłożonego zaświadczenia lekarskiego, będącego dowodem wykonania obowiązku przez Skarżącego i potwierdzającego niewykonalność obowiązku, z uwagi na stwierdzone przeciwskazania do szczepienia ochronnego. Skarżący zauważył, że zastosowana w rzeczonym postanowieniu przez MPWIS wykładnia wskazująca, że w przypadku stwierdzenia przeciwskazań do przeprowadzenia szczepienia ochronnego, kieruje osobę do konsultacji specjalistycznej do poradni, jest stwierdzeniem celowo wprowadzającym w błąd, gdyż art. 17 ust. 5 ustawy wskazuje takie działanie jedynie w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. A zatem tylko w przypadku konieczności długotrwałego odroczenia szczepienia wymagane jest zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę. Potwierdzeniem powyższego faktu jest nie tylko przepis ustawy, ale również treść rozporządzenia, które w § 10 określa sposób przeprowadzenia szczepień ochronnych przez lekarza, a dopiero w § 11 wskazuje tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Skarżący zaznaczył, że w ramach § 10 istnieje odwołanie w ust. 3 do wzoru zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które zostało określone w załączniku nr 2. We wzorze, który jest obowiązujący, znajdują się następujące warianty do wypełnienia: • Wariant 1. stwierdzono brak przeciwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (...) w okresie do 24 godzin od przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, • Wariant 2. stwierdzono przeciwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (...) dające podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do dnia (...) • Wariant 3. stwierdzono przeciwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia i skierowano na konsultację specjalistyczną do poradni. Żaden z wariantów nie przewiduje odroczenia bezterminowo, pomimo, że MPWIS w rzeczonym postanowieniu na takie się powołuje. Pomimo, faktu, że zaświadczenie zostało wystawione prawidłowo przez lekarza zgodnie z obowiązującym załącznikiem nr 2 do rozporządzenia (wariant 2) i w zaświadczeniu lekarz nie stwierdził przeciwskazań do długotrwałego odroczenia szczepienia, a jedynie wskazał na konsultacje alergologiczne, MPWIS nie respektuje prawidłowo wykonanego obowiązku ze strony Skarżącego, na dodatek lekceważy fakt przeciwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza. Zdaniem Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 34 § 4 pkt. 3) u.p.e.a. powinno w całości zostać umorzone, a z pewnością co najmniej zawieszone z uwagi na czasową niewykonalność obowiązku z uwagi zaświadczenie z badania kwalifikacyjnego stwierdzającego podstawy do czasowego odroczenia wykonania szczepienia. Idąc dalej Skarżący stwierdził, że nawet w przypadku stwierdzenia braku rażącego naruszenia przepisów prawa to postępowanie winno być zawieszone zgodnie z art. 34 § 4 pkt. 2 u.p.e.a. w związku z art. 33 § 2 pkt 6 lit. a, gdyż w toku postępowania w żaden sposób MPWIS nie kwestionował faktu przedłożenia przez Skarżącego zaświadczenia z przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego. Z uwagi na fakt, że zaświadczenie lekarskie datowane jest na 26 maja 2025 r., a tytuł wykonawczy wydano w dniu 11 lutego 2025 r., przyczyna braku wymagalności (lekarskie stwierdzenie przeciwwskazań/odroczenia) wystąpiła po wszczęciu egzekucji. Z takiej przyczyny przepisy art. 34 § 4 ust. 2 u.p.e.a. obligują organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości albo w części z uwagi na odroczenie terminu wykonania obowiązku. Dalej Skarżący wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie w oparciu o art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Przepisy te jednak nie uprawniają Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie do wydania takiego tytułu wykonawczego, a także do innych działań zmierzających do egzekwowania obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających bezpośrednio z przepisów ustawy, w tym do kierowania upomnień i wystawienia tytułu wykonawczego. W ramach przysługujących kompetencji PPIS wynikających z art. 33 ust. 1 ustawy istnieje uprawnienie jedynie do wydawania decyzji nakładających obowiązki na osoby zakażone lub chore na chorobę zakaźną, osoby podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną, bądź osoby, które miały styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego. Przepisy ustawy nie przewidują natomiast możliwości wydania decyzji w sprawie szczepień ochronnych, gdyż obowiązek poddania dziecka takim szczepieniom wynika bezpośrednio z mocy prawa i jest natychmiast wykonalny. W świetle powyższego brak jest zatem podstaw do uznania PPIS za podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, tj. za wierzyciela w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a. Końcowo Skarżący zaakcentował, że nie można stwierdzić, iż organ ustalając kwotę grzywny wybrał środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, bowiem nie wziął pod uwagę sytuacji majątkowej zobowiązanego. Nie wykazał w ogóle czy i w jaki sposób zbadał sytuację majątkową zobowiązanego oraz możliwość zapłaty takiej, a nie innej grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że organem egzekucyjnym w przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych, tj. wynikających bezpośrednio z przepisu prawa jest Wojewoda Małopolski. W kwestii podniesionego zarzutu skargi prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, Skarżący niewłaściwie przypisuje tą rolę państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, gdyż ten nie jest organem egzekucyjnym i nie był również w rozpatrywanej sprawie. W postępowaniu egzekucyjnym organ inspekcji sanitarnej jest wierzycielem. Organ podtrzymał wyrażone dotąd stanowisko w zakresie braku zwolnienia z obowiązku zaszczepienia dziecka. Organ dodał, że użyte w zaskarżonym postanowieniu wyrażenie "bezterminowo" faktycznie nie występuje w ustawie, jednak nie zmienia to faktu, że w dokumentacji NZOZ nie została odnotowana żadna informacja o odroczeniu szczepień. Organ wskazał także, że powołany przez Skarżącego art. 34 § 4 pkt 2 u.p.e.a. dotyczy przypadku uznania zarzutu, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Nadto zawieszenie postępowania egzekucyjnego leży w gestii organu egzekucyjnego, którym MPWIS nie jest. Końcowo, w zakresie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, organ zauważył, że zarzut tej treści nie został wymieniony w podstawach zarzutu składanego na etapie postępowania egzekucyjnego, określonych w treści art. 33 § 2 u.p.e.a. Niemniej, organ wskazał, że kierował się potrzebą zapewnienia skuteczności egzekucji przy jednoczesnym zapewnieniu zasady proporcjonalności. Trzeba też zaznaczyć, że grzywna, jak jej nazwa wskazuje, jest wymierzana w celu "przymuszenia" do wykonania ustawowego obowiązku, a ustawodawca przewidział też możliwości jej zwrotu przy założeniu, że egzekwowany obowiązek został wykonany. Wnioskowanie grzywny zawsze też opiera się na ustawowych granicach wymierzenia grzywny, wskazanych w art. 121 § l i 2 u.p.e.a. Natomiast organem wymierzającym grzywnę jest organ egzekucyjny, w rozpatrywanej sprawie Wojewoda Małopolski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, związanych z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych rozstrzygnięć organów I i II instancji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty Skarżącego okazały się trafne. Zanim Sąd przejdzie do oceny kwestii zarzutów wniesionych przez Skarżącego, na wstępie trzeba pochylić się nad kwestią zarzutów wniesionych przez adwokata powołującego się na bycie pełnomocnikiem skarżącego. Zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 18 u.p.e.a., w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei w myśl zasady wyrażonej w art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: K.p.a.) strona może działać przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 K.p.a.), zaś pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 zdanie pierwsze K.p.a.). Trzeba zwrócić uwagę, że do pisma powołanego adwokata z 24 marca 2025 r. zatytułowanego "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" – w którym adwokat wskazał, że działa jako pełnomocnik Skarżącego – nie dołączono pełnomocnictwa. Pismo to zatem obarczone było brakiem formalnym. Jak zaś przewiduje art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych (niż wskazanie adresu) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Nie ma przy tym wątpliwości, że zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi podanie w rozumieniu art. 64 § 2 K.p.a. (por. K. Rokicka-Murszewska, D. Zawacka-Klonowska, Zarzut w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym po zmianach wprowadzonych ustawą nowelizującą z 11.09.2019 r., PUG 2021, nr 7, s. 49). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd, że niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma, bez uzupełnienia którego sprawie nie można nadać dalszego biegu (por. wyrok NSA z 15 września 2000 r., III SA 417/00, wyrok NSA z 26 października 2011 r., I OSK 1866/10, wyrok NSA z 28 lutego 2017 r., II OSK 2774/15). Dopiero spełnienie wymagań formalnych daje podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ. W razie zatem dostrzeżenia braku prawidłowego umocowania do reprezentowania strony przez składającego w jej imieniu pisma pełnomocnika, do organu należał obowiązek wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych złożonego pisma, w trybie art. 64 § 2 K.p.a. W przedmiotowym przypadku organ I instancji nie dostrzegł braku formalnego pisma adwokata i nie zastosował trybu przewidzianego w art. 64 § 2 K.p.a., lecz merytorycznie rozpoznał również zarzuty wniesione przez adwokata, mimo braku wykazania umocowania adwokata do działania w imieniu Skarżącego. Stanowiło to naruszenie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., tj. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem adwokata, który nie przedstawił umocowania, organ I instancji potraktował na równi ze stroną postępowania (doręczono mu postanowienie I instancji) i otworzył mu drogę do kwestionowania zapadłego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że MPWIS dostrzegł powyższe naruszenie, bowiem na karcie 5 akt postępowania II instancji, w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia przedłożonego przez adwokata, organ II instancji wprost zaznaczył, że "do zarzutów z dnia 24 marca 2024 r. (data wniesienia [...]) także nie zostało dołączone pełnomocnictwo do reprezentowania" Skarżącego. Mimo tego organ II instancji nie uwzględnił powyższej okoliczności przy orzekaniu o utrzymaniu w mocy postanowienia I instancji, poprzestając na wezwaniu adwokata do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Wezwanie takie nie mogło jednak konwalidować uchybienia popełnionego przed organem I instancji. Nie jest to pierwsze naruszenie przepisów, które zostało dostrzeżone przez organ II instancji, jednak z którego organ ten nie wyciągnął należytych konsekwencji prawnych (o kolejnym przypadku będzie jeszcze mowa poniżej). Już tylko z tego powodu zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. Poniżej zostaną przedstawione dodatkowe powody, dla których postanowienie organu II instancji zostało uchylone. Wiążą się one z okolicznościami, które wystąpiły na etapie postępowania zażaleniowego. Idąc zatem dalej należy wskazać, że na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu (art. 33 § 2 u.p.e.a.) w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z [...] c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 2 u.p.e.a). W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, zaś wierzyciel wydaje na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a. postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie zarzuty wniesione przez Skarżącego można sprowadzić do trzech kategorii: 1. brak uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.), 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a.), 3. brak wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) i c) u.p.e.a.). W tym miejscu, w odniesieniu do zarzutu oznaczonego numerem 4. w piśmie skarżącego z 24 marca 2025 r. trzeba zaznaczyć, że podstawą wniesienia zarzutu nie mogą być braki tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może kwestionować tytułu wykonawczego, składając zarzut, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w tym wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog podstaw zarzutów jest zamknięty i w ramach tego unormowania ustawodawca nie umieścił rozwiązania odnoszącego się do niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Dlatego też w stanie prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r. (po nowelizacji u.p.e.a. z 11 września 2019 r.), nie można opierać zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na niespełnieniu w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (tak wyrok NSA z 5 lipca 2022 r. III FSK 66/22). Z kolei jeśli chodzi o zarzuty oparte na ustawowych podstawach, to dwa z trzech spośród nich ograny trafnie uznały za niezasadne. Nie jest zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W myśl zasady wyrażonej w art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Na karcie 5. akt administracyjnych organu I instancji znajduje się upomnienie z 3 grudnia 2024 r. skierowane do Skarżącego na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. Wskazano w nim podstawę prawną niezrealizowanego obowiązku i wymieniono obowiązkowe szczepienia, które należy zrealizować u dziecka Skarżącego. W upomnieniu zawarto także adnotację, że w razie niewykonania obowiązku zaszczepienia dziecka po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Do upomnienia dołączone jest potwierdzenie odbioru z podpisem dorosłego domownika (żony Skarżącego) i datą doręczenia – 10 grudnia 2024 r. Art. 43 K.p.a. przewiduje zaś, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, m.in. dorosłemu domownikowi. Nie ma zatem wątpliwości, że przed wszczęciem egzekucji Skarżącemu zostało doręczone upomnienie i zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. jest niezasadny. Podobnie ma się rzecz z zarzutem opartym na art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. (zarzutem określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Z kolei w myśl art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Oba wymienione przepisy zostały przez wierzyciela zawarte w tytule wykonawczym. Powołane w art. 17 ust. 1 jednostki redakcyjne (ust. 10 pkt 1 i 2) przewidują, że minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia (1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz (2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych. Wzmiankowanym w art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy aktem wykonawczym do ustawy jest powołane już wyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W tytule wykonawczym treść obowiązku sformułowano następująco: "Obowiązek dotyczy poddania szczepieniom ochronnym dziecka: N.D. ur. [...] przeciwko: – wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, – inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B, – inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae, – błonicy, krztuścowi, tężcowi, – odrze, – nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), – różyczce, – ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) w punkcie szczepień świadczeniodawcy wybranego przez zobowiązanego". Obowiązek polegający na poddaniu określonej osoby szczepieniom ochronnym, został wprost przewidziany w art. 17 ust. 1 ustawy. Treść obowiązku z tytułu wykonawczego jednoznacznie koresponduje z przepisem prawa. Syn skarżącego, jako dziecko, jest osobą, określoną na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 ustawy w § 3 rozporządzenia. Wszystkie wymienione w tytule wykonawczym choroby zakaźne, których mają dotyczyć szczepienia, zostały określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 ustawy w § 2 rozporządzenia: wirusowe zapalenie wątroby typu B (pkt 12), inwazyjne zakażenie Haemophilus influenzae typu B (pkt 3), inwazyjne zakażenie Streptococcus pneumoniae (pkt 4), błonica (pkt 1), krztusiec (pkt 5), tężec (pkt 11), odra (pkt 7), nagminne zapalenie przyusznic (świnka) (pkt 6), różyczka (pkt 10), ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis) (pkt 9). W rozpatrywanej sprawie podmiotem zobowiązanym jest rodzic, co do którego istnieje ustawowy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Upatrywanie przez Skarżącego niezgodności określonego obowiązku z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w tym, że w tytule wykonawczym nie wspomniano o konieczności wykonania badania kwalifikacyjnego nie jest zasadne. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3). Sąd podziela wyrażoną w orzecznictwie ocenę, że powyższych uregulowań nie można rozumieć inaczej niż w ten sposób, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 389/16, wyrok NSA z 26 listopada 2025 r., II GSK 807/22). Tym samym nie sposób twierdzić, że w niniejszej sprawie obowiązek został błędnie określony. Część zarzutów podniesionych w skardze również okazała się niezasadna. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, to jest on niezasadny. W myśl art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie jest podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Okoliczność ta została przez ustawodawcę przewidziana jako podstawa skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Należy podkreślić, że środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień i jest rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Okoliczność, którą należy wziąć pod uwagę w przypadku skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutu. Dodać przy tym należy, że organ, którego działania dotyczy niniejsza skarga (tj. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny), nie jest w przedmiotowym przypadku organem egzekucyjnym stosującym środki egzekucyjne. Tym ostatnim jest bowiem Wojewoda Małopolski. Tym samym wywody Skarżącego o zbytniej uciążliwości środka egzekucyjnego pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również "prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ" nie zostało ujęte w katalogu okoliczności, o które można oprzeć zarzut w egzekucji administracyjnej. Po zmianach wprowadzonych od 30 lipca 2020 r. – zgodnie z aktualnym brzmieniem u.p.e.a. – prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (wcześniej art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) nie jest już podstawą zarzutu. Dlatego i ta część wywodów zawartych w skardze do Sądu okazała się niezasadna. Na marginesie dodać można, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Zatem organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a., są uprawnione do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, tj. są wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2019 r., VII SA/Wa 1385/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2018 r., VII SA/Wa 1631/18). Zasadny był natomiast zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) i c) u.p.e.a.). W pierwszej kolejności zasadność tę należy omówić w odniesieniu do części obowiązku w zakresie poddania dziecka szczepieniom ochronnym przeciwko: inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae. Szczepienia przeciw tym dwóm chorobom zakaźnym są obowiązkowe dla grupy osób określonej na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 ustawy w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) rozporządzenia. Osoby te to dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia. Syn skarżącego urodził się 29 czerwca 2020 r., zatem w dniu wydania postanowienia przez organ I instancji (18 kwietnia 2025 r.) nie miał jeszcze ukończonych 5 lat, natomiast w dniu wydania postanowienia przez organ II instancji (27 sierpnia 2025 r.) – miał już ukończony piąty rok życia. Tym samym, mimo że obowiązek w tym zakresie powstał i istniał w dniu wystawienia tytułu wykonawczego oraz w dniu wydania postanowienia przez PPIS, to po ukończeniu 5. roku życia syn Skarżącego nie należy już do osób objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae. W orzecznictwie akcentuje się, że organ orzekający w sprawie obowiązany jest zebrać i ocenić materiał dowodowy istniejący w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Zadaniem organu odwoławczego jest dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ I instancji, przy uwzględnieniu zmian stanu faktycznego po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji, a przed wydaniem rozstrzygnięcia w postępowaniu II instancji (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 1988 r., sygn. SA/Lu 151/88, wyrok NSA z 19 września 2023 r., sygn. II GSK 1717/22). Organ II instancji w niniejszej sprawie dostrzegł, iż z opisanych w akapicie wyżej powodów dalsze egzekwowanie obowiązku wykonania szczepień ochronnych przeciwko Streptococcus pneumoniae i Haemophilus influenzae nie ma podstawy prawnej (s. 7 zaskarżonego postanowienia). Skonstatował jednak, że tym samym nie sposób przychylić się do zarzutu wskazującego na brak wymagalności obowiązku pozostałych wymienionych w tytule wykonawczym szczepień. Trzeba zaakcentować, że w sytuacji, w której organ uznał w części zarzut Skarżącego, należało skorzystać z dyspozycji art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) u.p.e.a. i uznać zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej w części, a w pozostałym zakresie oddalić zarzut. Godzi się zauważyć, że okoliczność odpadnięcia podstawy prawnej obowiązku mogłaby być rozpatrywana również w kontekście zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., tj. wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części (Skarżący nie sformułował takiego zarzutu). Skoro jednak organ rozważał tę okoliczność na gruncie zarzutu braku wymagalności obowiązku (taki zarzut został wniesiony) i tą drogą zauważył, że brak jest aktualnie podstawy prawnej do egzekwowania części obowiązku względem Skarżącego, to nie sposób było przejść do porządku dziennego nad dostrzeżeniem tej okoliczności i pozostawić ją bez wpływu na stanowisko wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów. Ustawa egzekucyjna (u.p.e.a.) nie pozwala bowiem na kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w sytuacji stwierdzenia przez wierzyciela zaistnienia okoliczności będących podstawami wniesienia zarzutów. W myśl art. 34 § 4 pkt 2 i 3 u.p.e.a. po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu przez wierzyciela, organ egzekucyjny co do zasady umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części (ewentualnie wyjątkowo zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, nie ma charakteru trwałego). Co więcej, zgodnie z art. 34a u.p.e.a., nawet jeśli strona nie wniesie zarzutów, a wierzyciel stwierdzi wystąpienie przyczyny określonej w art. 33 § 2 pkt 1-5 lub art. 33 § 2 pkt 6 (jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej), to wierzyciel z urzędu występuje do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Opisany powód był kolejnym, dla którego zaskarżone postanowienie MPWIS podlegało uchyleniu. Naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) u.p.e.a. polegające na braku wydania postanowienia o uznaniu zarzutu w części, mimo dostrzeżenia w uzasadnieniu postanowienia słuszności zarzutu w określonym zakresie, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które nie tylko mogło mieć, ale miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w konsekwencji niezasadnie utrzymano w mocy postanowienie I instancji. Kolejno należy rozważyć kwestię najbardziej sporną między stronami, tj. kwestię wpływu przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z 26 maja 2025 r. na zasadność rozpatrywanego zarzutu braku wymagalności obowiązku. W myśl art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie, którego wzór został określony na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 6 ustawy w § 10 ust. 3 rozporządzenia (ten ostatni przepis odsyła do załącznika nr 2 do rozporządzenia, gdzie znajduje się wzór zaświadczenia). Wedle rzeczonego wzoru lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne może stwierdzić trzy okoliczności: 1) stwierdzić brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw wskazanym chorobom w okresie do 24 godzin od przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego; 2) stwierdzić przeciwwskazania do o przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw wskazanym chorobom dające podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do dnia wskazanego przez lekarza; 3) stwierdzić przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia, i skierować na konsultację specjalistyczną do wskazanej przez lekarza poradni. Opisany w ostatnim punkcie obowiązek skierowania na konsultację specjalistyczną wynika z art. 17 ust. 5 ustawy, który stanowi, że w przypadku gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Rozporządzenie w § 11 precyzuje tryb przeprowadzenia wspomnianej konsultacji specjalistycznej. W myśl tego przepisu lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Art. 17 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że ustawa przewiduje instytucję odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, wiążąc ją ze stwierdzeniem przeciwwskazań do szczepienia. W przypadku podstaw do długotrwałego odroczenia szczepienia ustawa dodatkowo przewiduje dla lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne obowiązek skierowania osoby objętej obowiązkiem szczepienia do konsultacji specjalistycznej. Brak skierowania do konsultacji specjalistycznej, w przypadku podstaw do innego niż długotrwałe odroczenia szczepienia, nie oznacza jednak, że podstawy do odroczenia szczepienia wcale nie istnieją. Owszem istnieją one, choć nie mają charakteru długotrwałego. Dla jasności wywodu można je nazwać krótkotrwałymi. Zarówno długotrwałe, jak i krótkotrwałe podstawy do odroczenia szczepienia wynikają ze stwierdzenia przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza w badaniu kwalifikacyjnym. Nie ma zatem wątpliwości, że wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Innymi słowy w świetle powołanych przepisów lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne może stwierdzić brak przeciwwskazań do wykonania szczepienia oraz może stwierdzić takie przeciwwskazania. Jeśli nie stwierdzi przeciwwskazań, szczepienie można przeprowadzić w ciągu 24 godzin od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu (art. 17 ust. 3 ustawy). Jeżeli natomiast stwierdzi przeciwwskazania, to musi określić czy przeciwwskazania te dają podstawę do długotrwałego odroczenia szczepienia. Jeśli przeciwwskazania dają podstawę do długotrwałego odroczenia – kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia do konsultacji specjalistycznej. W tym trybie to lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną, zgodnie z § 11 rozporządzenia, określi okres przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Jeśli z kolei przeciwwskazania nie dają podstawy do długotrwałego odroczenia (tj. dają podstawę do czasowego, lecz nie długotrwałego odroczenia) – to lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne określa okres tego odroczenia. Okres ten ujęty jest w zaświadczeniu lekarskim wystawionym na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy w zw. z § 10 ust. 3 rozporządzenia. Nie mają zatem oparcia w przepisach wywody organu II instancji, jakoby Skarżący winien przedłożyć "zaświadczenie od lekarza specjalisty" lub "zaświadczenie lekarskie wskazujące przeciwwskazania do szczepienia dziecka bezterminowo". Trafnie przy tym zwraca uwagę Skarżący, że nawet organ I instancji nie miał wątpliwości, że lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne może określić na jak długo zostaje odroczone szczepienie (s. 6 postanowienia PPIS). Wystawienie zaświadczenia o określonej treści ma wpływ na postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wykonania obowiązku szczepienia ochronnego. Idąc za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. wyrok NSA z 14 maja 2025 r., II GSK 1988/24) należy zatem zauważyć, że ustawodawca przewidział odpowiedni tryb orzekania przez lekarzy przeprowadzających wizytę kwalifikacyjną do wykonania szczepień ochronnych o odroczeniu tego obowiązku do określonego dnia, a także wskazał dowód, na podstawie którego organy administracji publicznej stwierdzają zaistnienie tej przesłanki wpływającej na wymagalność obowiązku. Dowodem takim jest niewątpliwie zaświadczenie wydane na formularzu stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia. Formularz ten zawiera wszystkie niezbędne informacje, aby można było ustalić kiedy lekarskie badanie kwalifikacyjne było przeprowadzone, czy stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw określonej chorobie lub chorobom, a także czy przeciwwskazania te dają podstawy do odroczenia obowiązku szczepień do określonego dnia, czy też są one długotrwałe, wymagające skierowania do poradni specjalistycznej. Podzielić przy tym należy opinię, że wystarczającym dowodem jest zaświadczenie lekarskie w dowolnej postaci (tj. zaświadczenie niebędące wypełnionym drukiem stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia), jeśli tylko zawiera ono wszystkie istotne informacje, o których mowa powyżej, a które pozwoliłyby jednoznacznie stwierdzić, że istnieją przeciwwskazania konieczne do odroczenia terminu określonego szczepienia na dany okres albo długotrwale. Na podstawie takich ustaleń zarzut braku wymagalności z art. 33 § 2 pkt 6 lit. a) u.p.e.a. staje się zasadny. Odroczenie terminu do wykonania szczepień oznacza, że egzekwowany obowiązek przestał być wymagalny. Przyczyna braku wymagalności obowiązku nie ma w tym przypadku charakteru trwałego, bowiem odroczenie wykonania szczepienia jest ważne jedynie do określonego dnia. Po jego upływie obowiązek stanie się wymagalny. Dopóki jednak okres odroczenia trwa, to organ (wierzyciel) nie ma podstawy do oddalenia tak sformułowanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W ocenie Sądu inna wykładnia prowadziłaby do absurdalnego wniosku, że w okresie stwierdzonych przeciwwskazań do wykonania szczepienia, organ egzekucyjny może używać przymusu służącego do wykonania tego szczepienia. Sąd dostrzega, że odnosząc się do przedłożonego zaświadczenia organ stwierdził, iż dokument ten "nie daje podstawy do uznania obowiązku szczepienia ochronnego za niewykonalny". Podkreślić trzeba, że niewykonalność obowiązku nie jest podstawą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Stanowi ona bowiem podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego określoną w art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. Przedmiotowe zaświadczenie zostało przedłożone w kontekście zarzutów i tak też należało je ocenić. Trzeba zaznaczyć, że odroczenie terminu wykonania obowiązku jest podstawą zarzutu brak wymagalności obowiązku, wskazaną w art. 33 § 2 pkt 6) lit. a) u.p.e.a. Na ten ostatni przepis powołuje się zaś Skarżący, zarówno w złożonych zarzutach, jak i w skardze, a nadto odwołując się do instytucji odroczenia obowiązku w piśmie z 29 maja 2025 r. przekazującym rzeczone zaświadczenie organowi. W niniejszej sprawie Skarżący przedłożył organowi kopię zaświadczenia ze stwierdzeniem przeciwwskazań do odroczenia szczepienia na dany okres. Jak wynika z przedłożonego dokumentu, w wyniku przeprowadzonego badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego 26 maja 2025 r. "stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciw WZW-B, DTP, Hib., poliomyelitis, pneumokoki, świnka, odra, różyczka dające podstawy do odroczenia wykonania szczepienia do dnia 26.05.2026 r.". Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu II instancji nie pozwala dostrzec uzasadnionych racji za odmową uwzględnienia tego dokumentu przy ocenie okoliczności mających wpływ na stwierdzenie braku wymagalności obowiązku. Lakoniczne stwierdzenie, że zaświadczenie to nie spełnia "wyżej wymienionych wymagań" (s. 10 uzasadnienia) przy braku wyjaśnienia o jakie konkretnie wymagania chodzi, nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania organu. Jak natomiast wyszczególniono powyżej, zaświadczenie lekarskie, które zawiera elementy wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia, stanowi podstawę do stwierdzenia braku wymagalności egzekwowanego obowiązku także wówczas, gdy stwierdza przeciwwskazania dające podstawy do odroczenia wykonania szczepienia nie tylko długotrwałego, ale i czasowego. Rzeczywisty brak uzasadnienia dla odmowy uwzględnienia powyższego zaświadczenia powoduje, że nadal kwestią otwartą jest jego wpływ na wymagalność egzekwowanego obowiązku. Organ powinien zatem wziąć pod rozwagę powyższe zaświadczenie i ocenić czy zachodzi przypadek drugiej możliwości, spośród wskazanych we wzorze zaświadczenia, tj. czasowego (krótkotrwałego) odroczenia konkretnych szczepień, do poddania się którym jest zobowiązany syn Skarżącego. Brak uzasadnienia dla nieuwzględnienia przedłożonego zaświadczenia w kontekście przesłanki braku wymagalności obowiązku z powodu odroczenia terminu wykonania obowiązku stanowił naruszenie art. 33 § 2 pkt 6) lit. a) u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i 124 § 2 K.p.a., które doprowadziło do niezasadnego utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu (trzeciego z kolei) zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji, przed merytorycznym rozpoznaniem zarzutów zawartych w piśmie adwokata z 24 marca 2025 r., weźmie pod uwagę, że pismo adwokata jest obarczone brakiem formalnym (brak pełnomocnictwa) i poczyni kroki w kierunku usunięcia tego braku na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Nadto organy wyciągną konsekwencje z faktu, że dziecko Skarżącego nie jest już objęte obowiązkowymi szczepieniami w stosunku do dwóch z ośmiu chorób wskazanych w tytule wykonawczym. Prócz tego organy ocenią przedłożone zaświadczenie lekarskie z 26 maja 2025 r. pod kątem spełnienia wymagań czasowego (krótkotrwałego) odroczenia szczepień, zgodnie z wykładnią przedstawioną przez Sąd. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzone od organu na rzecz Skarżącego koszty złożyła się kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez Skarżącego wpisu sądowego od skargi (k. 26 akt sądowych).

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 listopada 2025
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Grzegorz Klimek Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/ Waldemar Michaldo /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny