Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 159/26

III SA/Kr 159/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-04-24

Wynik

Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
24 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 listopada 2025 r., nr SKO.PS/4110/160/2025 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu pomocy Społecznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej D. J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

D. J. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 10.11.2025 r. (znak SKO.PS/4110/160/2025) w przedmiocie odpłatności za pobyt jej wstępnej w domu pomocy społecznej. Treść rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławczego zaprezentowana została w punkcie 5 uzasadnienia. Stan faktyczny i prawny tej sprawy przedstawiał się następująco: 1.1. Burmistrz Miasta i Gminy Koszyce (dalej powoływany jako: "organ I instancji") decyzją z 10.09.2018 r. (nr GOPS.5120.2.2018) skierował Z. S. na stałe do Domu Pomocy Społecznej w B. Umieszczenie tej osoby w DPS nastąpiło 10.10.2018 r. 1.2. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji dwoma decyzjami z 9.04.2020 r. (znak: MiGOPS.5120.1.0.2020 oraz znak: MiGOPS.5120.2.0.2020) ustalił odpłatność dzieci Z. S. - tj.: D. M. oraz B. S. - za pobyt ich matki w DPS. Jako datę początkową naliczania opłat organ przyjął dzień 10.10.2018 r. Decyzje te, po rozpoznaniu odwołań od każdej z nich wniesionych przez osoby obciążone opłatami – zostały utrzymane w mocy decyzjami SKO w Krakowie z 17.08.2020 r. (odpowiednio znak: SKO.PS/4110/345/2020 oraz znak: SKO.PS/4110/346/2020). 1.3.1. WSA w Krakowie dwoma wyrokami z 13.04.2021 r., po rozpoznaniu skargi B. S. oraz skargi D. M. uchylił – decyzję SKO w Krakowie z 17.08.2020 r. (znak SKO.PS/4110/346/2020 wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji (sprawa o sygn. akt III SA/Kr 1208/20), jak też decyzję SKO w Krakowie z 17.08.2020 r. (SKO.PS/4110/345/2020) wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji (sprawa o sygn. akt III SA/Kr 1209/20). 1.3.2. W uzasadnieniach w.w. wyroków Sąd przywołał treść uchwały NSA z 11.06.2018 r. (I OPS 7/17) i wskazał m.in., że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt osoby w DPS powstaje z chwilą umieszczenia jej w tym zakładzie. Podał, że z akt wynika, iż zobowiązanymi do ponoszenia opłat za pobyt matki w domu pomocy społecznej są - zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej - jej zstępni: syn i córka. Z akt sprawy, wbrew twierdzeniom D. M. (sprawa sygn. akt III SA/Kr 1209/20) nie wynikało, aby istniały także inne osoby pełnoletnie zobowiązane do uiszczenia opłaty tj. wnuki - dzieci zmarłego w 2017 r. brata stron – P. S. Sąd akcentował, że w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych, każdy z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować je może osiągane kryterium dochodowe każdego zstępnego. W zakresie natomiast odpowiedzialności w ponoszeniu ww. opłaty przez kilku zstępnych osoby umieszczonej w DPS - Sąd podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 6.12.2019 r. (sygn. akt III SA/Kr 1074/19), że ustalając opłaty od zstępnych, w zależności od ich sytuacji dochodowej pamiętać należy, że każdy z zstępnych ma taki sam obowiązek ponoszenia tych opłat. Z żadnego bowiem przepisu ustawy, ani z innego przepisu funkcjonującego w systemie prawnym nie wynika, że organ administracji może w sposób arbitralny dokonać wyboru osoby spośród osób zobowiązanych do ponoszenia ww. opłaty, będących zstępnymi i tylko w stosunku do niej prowadzić postępowanie. W takiej sytuacji – jak argumentował WSA w Krakowie w opisywanych wyrokach z 13.04.2021 r. – organ powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, a z jej uzasadnienia winna wynikać nie tylko wysokość opłaty i jej uzasadnienie, ale przede wszystkim powody zobowiązania ich do w.w. opłaty, przy jednoczesnym ewentualnym nieobciążeniu tą odpłatnością pozostałych osób z kręgu zstępnych. Nie budziło wówczas wątpliwości Sądu, że obowiązkiem organu orzekającego o ustaleniu opłaty tytułem ponoszenia kosztów pobytu w domu pomocy społecznej jest nie tylko rzetelne ustalenie podmiotów zobowiązanych do ponoszenia kosztów pobytu członka rodziny w DPS ale także zweryfikowanie ich sytuacji dochodowej, w tym prawidłowe ustalenie wysokości dochodu. Sąd wskazał wady kontrolowanych decyzji (brak wyliczeń matematycznych określających miesięczny koszt opłaty przy uwzględnieniu dochodów osiąganych przez B. S. w 2018 r. i w 2019 r., brak wyliczeń co do sposobu obliczenia dochodu skarżącego w przyjętej wysokości - sprawa III SA/Kr 1208/20 oraz brak danych dotyczących sytuacji dochodowej skarżącej D. M., brak wyliczeń miesięcznej opłaty w okresach podanych w decyzji (sprawa III SA/Kr 1209/20). Sąd zalecił, aby w ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy w zakresie ustalenia sytuacji dochodowej każdej z osób zobowiązanych (B. S. i D. M.). Nadto zalecił, aby organ rozważył, czy w zaistniałym stanie faktycznym, nie zachodzi potrzeba łącznego rozpoznania sprawy z udziałem wszystkich zobowiązanych. 2.1. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji ustalił, że zobowiązanymi do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS Z. S. są: dzieci tej osoby tj. B. S., D. M. oraz jej wnuki: K. S., D. J., K. S., N. S. oraz A. S. 2.2. Na akta administracyjne organu I instancji składają się odrębne teczki dokumentujące czynności podejmowane względem każdej z ustalonych osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt ich wstępnej w DPS. W aktach tych znajduje się także zawiadomienie (z różnych dat i o różnych znakach) o wszczęciu postępowania administracyjnego "w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w DPS Z. S.", przy wskazaniu, iż stronami tegoż postępowania są osoby wymienione w punkcie 2.1 powyżej (7 osób). Akta sprawy wskazują również, iż każdemu pismu organu I instancji kierowanemu do stron postępowania, jak też do innych podmiotów – nadawany był odrębny numer (znak). 3.1. Burmistrz Miasta i Gminy Koszyce decyzją z 2.01.2025 r. ustalił: - w pkt I względem D. M.: 1. opłatę za pobyt Z. S. w DPS począwszy od 10.10.2018 r. do 31.12.2024 r. w łącznej wysokości 32 845,33 zł., dokonując następnie rozbicia tej kwoty na okresy miesięczne; 2. opłatę za pobyt Z. S. w DPS od 1.01.2025 r. w wysokości 590,5 zł miesięcznie; 3. wskazał, że kwotę określoną w pkt 1 (tj. 32 845,33 zł) należy uregulować jednorazowo do 31.01.2025 r. na podany nr rachunku bankowego; 4. podał, że kwota za okres od 1.01.2025 r. winna być uiszczana do 10 dnia każdego miesiąca. - w pkt II względem B. S. – orzekł w sposób tożsamy jak w przypadku D. M.; - w pkt III względem K. S. – orzekł w sposób tożsamy jak wyżej (4 punkty rozstrzygnięcia); - w pkt IV względem D. J. – orzekł w sposób tożsamy jak wyżej (4 punkty rozstrzygnięcia); - w pkt V względem N. S. – orzekł w sposób tożsamy jak wyżej (4 punkty rozstrzygnięcia); - w pkt VI względem A. Ż. – orzekł w sposób tożsamy jak wyżej (4 punkty rozstrzygnięcia); - w pkt VII względem K. S. – umorzył postępowanie w części dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt jego babci w DPS. Opisywana decyzja zawiera uzasadnienie wskazujące strony postępowania oraz ogólne zasady ustalenia odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS, jak też opis (prezentację) stanu faktycznego zindywidualizowanego względem każdej ze stron postępowania (7 osób). W decyzji tej zaprezentowano także miesięczny koszt pobytu osoby w DPS w B. w poszczególnych latach oraz wyliczenie odpłatności Z. S. w poszczególnych okresach jej przebywania w tym DPS począwszy od 10.10.2018 r. Podano również kwotę do pokrycia przez osoby zobowiązane w poszczególnych miesiącach lat 2018-2024 r. 3.2. Decyzja o opisanej wyżej treści znajduje się w teczce akt administracyjnych założonej i prowadzonej dla każdej z osób będących stronami postępowania, przy czym każdy z tych egzemplarzy decyzji ma kolejny (odrębny) numer (MiGOPS.5220.1.O.2025 do nr 7), zaś egzemplarz kierowany do danej (konkretnej) strony postępowania – prezentuje jej nazwisko pogrubionym drukiem, przy jednoczesnym wskazaniu na pierwszej stronie decyzji wszystkich osób, których decyzja dotyczy (strony postępowania – vide pkt 2.1 uzasadnienia). Decyzja została doręczona wszystkim stronom. 4. Odwołania (odrębne pisma) od decyzji organu I instancji o ustaleniu względem 6 osób opłatności za pobyt Z. S. w DPS i umorzeniu postępowania w tym przedmiocie względem jednej osoby wnieśli: B. S., D. M., K. S., D. J., N. S. oraz A. S. Decyzji nie zaskarżył K. S., co do którego organ orzekł o umorzeniu postępowania (pkt VII decyzji). 5. W rozpoznaniu odwołań SKO w Krakowie wydało w dniu 10.11.2025 r. - 6 decyzji o następujących znakach: SKO.PS/4110/156/2025 (w rozpoznaniu odwołania A. Ż.), SKO.PS/4110/157/2025 (w rozpoznaniu odwołania N. S.), SKO.PS/4110/158/2025 (w rozpoznaniu odwołania D. M.), SKO.PS/4110/159/2025 (w rozpoznaniu odwołania K. S.), SKO.PS/4110/160/2025 (w rozpoznaniu odwołania D. J.), SKO.PS/4110/161/2025 (w rozpoznaniu odwołania B. S.). Sentencja rozstrzygnięć Kolegium Odwoławczego (sześciu decyzji) każdorazowo była następująca: po wskazaniu, iż rozstrzygnięcie zapada w rozpoznaniu odwołania danej osoby od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Koszyce z 02.01.2025 r. (o każdorazowo kolejnym numerze – por. punkt 3.2 uzasadnienia) orzekającej w sposób zaprezentowany w punkcie 3.1 (tj. względem 7 osób zobowiązanych do ponoszenia opłat) SKO uchylało zaskarżoną decyzję: - w zakresie ustalenia dla osób zobowiązanych (podkreślenie Sądu) terminu uregulowania jednorazowo należnej opłaty za okres od dnia 10.10.2018 r. do 31.12.2024 r. do 31.01.2025 r. i orzekało w ten sposób, że opłata winna być uregulowana jednorazowo za ten okres w terminie do 31.01.2026 r. na rachunek wskazany w decyzji organu I instancji, - w zakresie wskazania, że należna opłata za styczeń 2025 r. winna być uiszczona do 31.01.2025 r., a od lutego 2025 r. według wskazanego harmonogramu do 10 dnia każdego miesiąca i orzekało w ten sposób, że należna opłata za styczeń 2025 r. winna być uiszczona do 31.01.2026 r., a od lutego 2025 r. według wskazanego harmonogramu do 10 dnia każdego następującego miesiąca na rachunek wskazany w decyzji organu I instancji, - w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. 6.1. Skargi do WSA w Krakowie wnieśli: A. S. (III SA/Kr 69/26), N. S. (III SA/Kr 76/26), B. S. (III SA/kr 158/26), D. J. (III SA/Kr 159/26), K. S. (III SA/Kr 182/26) oraz D. M. (III SA/Kr 183/26). 6.2. W skardze D. J. zarzucono naruszenie: a) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym i błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy poprzez brak ustalenia sytuacji osobistej, zdrowotnej, życiowej i materialnej skarżącej, brak ustalenia, czy zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącej w całości z ponoszenia opłat za pobyt babci w DPS, b) art 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która narusza zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywatela i całkowicie błędną ocenę interesu społecznego poprzez przyjęcie wyłącznie fiskalnego i majątkowego aspektu tego interesu, c) art. 42 w zw. z art. 43 w zw. z art. 44 k.pa. poprzez kierowanie korespondencji do skarżącej na nieaktualny adres, tj. ul. M. [...], [...] K., pod którym Skarżąca nie zamieszkuje od grudnia 2017 r., poprzez przyjmowanie fikcji doręczenia pod tym adresem oraz poprzez uznanie doręczenia Z. S. jako skutecznego doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi, podczas gdy Z. S. od wielu lat nie jest domownikiem skarżącej, d) art. 15 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i niepoczynienie przez organ żadnych ustaleń co do okoliczności dotyczących sytuacji dochodowej i możliwości skarżącej, podczas gdy sprawa administracyjna winna być dwukrotnie rozpoznana. e) art. 61 ust. 2e i 2f u.p.s. poprzez uznanie, że skarżąca nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane proporcjonalnie do liczby tych osób, podczas gdy skarżąca nigdy nie odmówiła udziału w wywiadzie środowiskowym, zaś brak kontaktu w sprawie wywiadu środowiskowego spowodowany był tylko i wyłącznie faktem, iż żadne wezwanie w sprawie wywiadu nie zostało skarżącej skutecznie doręczone. f) art 103 ust. 2 u.p.s. poprzez przedstawienie skarżącej propozycji umowy nieuwzględniającej sytuacji osobistej, zdrowotnej i finansowej skarżącej oraz jej możliwości ponoszenia opłat za pobyt babci w DPS, zawierającej liczne błędy pisarskie i rachunkowe, a nade wszystko zaadresowanej do innej uczestniczki postępowania K. S.; g) art. 104 ust. 1 i 3 u.p.s. poprzez wydanie jednej decyzji, w której została ustalona wysokość opłaty za pobyt babci skarżącej w DPS, skonkretyzowana względem skarżącej oraz defacto zobowiązująca skarżącą do zwrotu w krótkim terminie zaległych opłat za okres od dnia 10.10.2018 r. do dnia 31.12.2024 r. poniesionych zastępczo przez Gminę, podczas gdy najpierw obowiązek ponoszenia opłaty powinien zostać skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do skarżąceh w jednej decyzji, a dopiero w dalszej kolejności powinna zostać wydana decyzja o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez Gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s. Skarga zawierała wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 8. Zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności, o której stanowi art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. 9.1. Ocenę objętej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie rozpocząć należy od zwrócenia uwagi na istotne okoliczności wyznaczające specyfikę kontrolowanej sprawy. Okolicznościami tymi były: a) fakt orzekania organów administracji o ustaleniu odpłatności za pobyt Z. S. - w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami sformułowanymi przez WSA w Krakowie w dwóch wyrokach z 13.04.2021 r. (por. punkt 1.3.1. oraz punkt 1.3.2. uzasadnienia); b) przyjęty przez organ I instancji sposób i forma orzeczenia o obowiązkach (opłatach) nałożonych na strony prowadzonego postępowania (punkt 3.1 oraz punkt 3.2 uzasadnienia) oraz c) procedowanie organu odwoławczego w rozpoznaniu sześciu odwołań wywiedzionych przez strony postępowania od decyzji organu I instancji. 9.2. Analizując zarysowane wyżej istotne okoliczności sprawy i ich wpływ na przyjęty przez aktualnie orzekający Sąd na kierunek rozstrzygnięcia dostrzec trzeba, że WSA w Krakowie w obu wydanych w sprawie wyrokach z 13.04.2021 r. (sygn. akt III SA/Kr 1208/20 oraz III SA/Kr 1209/20) przesądził m.in. to, iż każdy ze zstępnych osoby przebywającej w DPS ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat za pobyt tej osoby w tym zakładzie, a ich sytuacja może być różnicowania jedynie kryterium dochodowym każdego z nich. Sąd wyraził przy tym także zapatrywanie (ocenę), iż w sytuacji wielu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt osoby bliskiej w DPS organ "powinien prowadzić postępowanie jednocześnie w stosunku do wszystkich osób należących do tego samego kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS. Osoby te powinny być zawiadomione o wszczęciu postępowania i powinny być stronami tego postępowania, a także ich wszystkich powinna dotyczyć decyzja wydana w sprawie ustalenia obowiązku odpłatności za pobyt mieszkańca w DPS". Przyjęta w cytowanej wyżej wypowiedzi Sądu konwencja językowa polegająca na użyciu liczby pojedynczej, tak w odniesieniu do "postępowania" (procedowania) organu, jak i następczo wydawanego rozstrzygnięcia naprowadza jednoznacznie na to, iż w sytuacji wystąpienia wielu podmiotów obciążanych opłatą za pobyty ich krewnego w DPS – organ winien był prowadzić jedno postępowanie i wydać jedną decyzję kończącą postępowanie w sprawie o wskazanym przedmiocie (por. podkreślenia powyżej). Takim stanowiskiem – stosownie do art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143; dalej p.p.s.a.) – związane były więc orzekające organy administracji ponownie rozpatrujące tę sprawę. 9.3.1. Kontrolując akta organu I instancji w kontekście zaprezentowanej wyżej oceny prawnej sformułowanej przez uprzednio orzekający Sąd dostrzec należy, iż organ ten pismami z różnych dat informował każdą ze stron prowadzonego postępowania, iż: "wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości opłaty wnoszonej za pobyt Z. S. w DPS w B." (por. k. 891 – odnośnie N. S., k. 273 odnośnie D. M., k. 408 odnośnie B. S., k. 1003 odnośnie A. S., k. 579 odnośnie D. J., k. 1099 odnośnie K. S.). Treść ta, przy uwzględnieniu faktu, że w przywołanych zawiadomieniach organ I instancji każdorazowo wskazywał strony tegoż postępowania (7 osób) – jasno wskazuje, iż organ ten, stosownie do wiążącej oceny prawnej zawartej w wyrokach wydanych w sprawie, prowadził jedno postępowanie względem wszystkich osób, które zidentyfikował jako zobowiązane do ponoszenia odpłatności za pobyt ich wstępnego w DPS i które uznał za strony tego – jednego – postępowania administracyjnego. 9.3.2. Zwrócenie uwagi na przedstawione wyżej okoliczności było nieodzowne, albowiem rzutują one na ocenę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie przez organ I instancji, co z kolei przekłada się bezpośrednio na ocenę legalności kontrolowanej decyzji SKO w Krakowie. Zauważyć należy, iż wiążąca organy administracji wypowiedź Sądu zawarta w wydanych uprzednio wyrokach obejmowała (oprócz prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich osób zobowiązanych do opłat), także wskazanie wydania przez organ prowadzący to postępowanie - jednej decyzji administracyjnej orzekającej o ustaleniu względem wszystkich tych osób obowiązku odpłatności za pobyt ich krewnego w DPS. W części historycznej uzasadnienia (por. punkt 3.1.) przywołano szczegółowo treść wydanej przez organ I instancji decyzji z 2.01.2021 r., którą – w siedmiu punktach – orzeczono w przedmiocie obowiązku ponoszenia, przez każdą ze stron postępowania, kosztów pobytu Z. S. w DPS (w stosunku do jednej z osób, postępowanie to umorzono). Niewątpliwą specyfiką kontrolowanej sprawy było to, że powyższa decyzja z 2.01.2021 r., znajduje się w każdej z teczek akt administracyjnych założonych dla każdej z osób będących stronami postępowania. Istotne jest przy tym to, że każda z tych decyzji, choć ma każdorazowo tożsamą treść, to jednak opatrzona została odrębnym (kolejnym) numerem porządkowym (od 1 do 7; w przypadku skarżącej D. J. był to nr 4). W tych okolicznościach powstaje więc pytanie, czy organ I instancji wydał jedną decyzję rozstrzygającą tę sprawę, czy też decyzji tych jest więcej. Przesądzenie tego zagadnienia ma natomiast doniosłe znaczenie, albowiem wpływa (przekłada się) na ocenę legalności zarówno decyzji pierwszoinstancyjnej (we wskazanym wyżej "ilościowym" aspekcie), jak też na ocenę poprawności rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który – co należy przypomnieć – w rozpoznaniu 6-u odwołań wniesionych przez strony postępowania wydał 6 odrębnych (samodzielnych) decyzji administracyjnych. Analiza ogółu uwarunkowań kontrolowanej sprawy prowadzi do wniosku, że organ I instancji wydał w tej sprawie jedną decyzję administracyjną załatwiającą w całości sprawę odpłatności pobytu Z. S. w DPS. W ocenie Sądu, okoliczność nadania odrębnego numeru decyzji kierowanej do danej strony postępowania - postrzegać należy wyłącznie w kategoriach "technicznego" zabiegu ewidencjonowania egzemplarzy wydanej (jednej) decyzji na potrzeby przyjętego sposobu prowadzenia akt sprawy (por. niżej), nie zaś jako element mogący przesądzać za występowaniem odrębności rozstrzygnięć (decyzji) wydawanych w tej sprawie. Za "porządkową" kwalifikacją kolejnych egzemplarzy decyzji przemawia zarówno sposób sformułowania sentencji tej decyzji (dotyczy ona wszystkich stron postępowania – vide punkty I-VII decyzji z 2.01.2025 r.), jak też fakt wymienienia wszystkich stron na pierwszej karcie decyzji z jednoczesnym użyciem pogrubionej trzcionki przy nazwisku i adresie osoby, do której dany, konkretny egzemplarz był kierowany. Te "indywidualizujące" elementy decyzji odnoszą się więc do kwestii jedynie technicznego zaewidencjonowania decyzji, a wniosek ten jawi się jako tym bardziej uzasadniony, gdy uwzględni się – wynikającą z akt - specyfikę sposobu ich prowadzenia przez organ I instancji. Specyfika ta wyraża się w nadawaniu wszystkim, kolejnym pismom wydawanym przez ten organ w prowadzonym postępowaniu – odrębnych numerów porządkowych i oznaczeń. Skoro więc organ I instancji każdemu swojemu pismu nadawał odrębny numer (znak), to uznać należy, że uczynił to także w stosunku do kolejnych egzemplarzy decyzji kierowanych (adresowanych) do każdej z kolejnych stron prowadzonego postępowania. Abstrahując od poprawności takiego zabiegu z perspektywy wymogów kancelaryjnych stwierdzić jednak nalży, iż nadanie – w przedstawionych uwarunkowaniach – kolejnych numerów egzemplarzom decyzji było zabiegiem jedynie tylko porządkowym, a więc czysto technicznym. Aspekt porządkowy, techniczny i wyłącznie ewidencyjny nie mógł natomiast przesądzać o wystąpieniu odrębności (samodzielności) kolejnych "decyzji" – w szczególności, gdy uwzględni się akcentowany wyżej fakt, że kierowana do wszystkich stron decyzja administracyjna miała jedną (wspólną) treść odnoszoną do wszystkich osób, których dotyczyło postępowanie i którym decyzja ta (o tożsamej treści) została skutecznie doręczona. Ogół tych ocen wskazuje więc na brak podstaw aby przyjmować, że w kontrolowanej sprawie organ I instancji wydał wiele decyzji (rozstrzygnięć). 9.4.1. Skoro więc organ I instancji, w uwzględnieniu wskazań WSA w Krakowie, przeprowadził jedno postępowanie i wydał – jak wyżej wskazano – jedną decyzję załatwiającą (jedną) sprawę administracyjną (dotyczącą odpłatności za pobyt Z. S. w DPS) – to uwarunkowania te należało odnieść do sposobu procedowania Kolegium Odwoławczego, które – w rozpoznaniu odwołań wniesionych przez 6 stron postępowania, wydało 6 odrębnych decyzji administracyjnych. Przy ocenie legalności rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławczego zwrócić należy uwagę na prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie, a niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron skutkuje tym, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej bez podstawy prawnej (por. np. wyrok NSA z 1.04.2005 r., OSK 1230/04, z 31.08.2010 r., II OSK 1198/09, z 25.01.2022, II OSK 1203/19). Stosownie więc do tego poglądu, rozpoznanie szeregu odwołań wniesionych od jednej decyzji organu I instancji – winno nastąpić łącznie w jednej decyzji organu odwoławczego, czego w tej sprawie zaniechano. Sąd dostrzega, że Kolegium Odwoławcze przyjmując samodzielność (odrębność) poszczególnych decyzji organu I instancji z 2.01.2025 r. oparło się na fakcie, iż rozstrzygnięcia te opatrzone zostały odrębnym numerem, przez co uznało za zasadne wydanie 6 decyzji administracyjnych, niemniej jednak ocena ilości wydanych w sprawie decyzji organu I instancji winna zostać przez Kolegium Odwoławcze przeprowadzona przy uwzględnieniu wskazanej wyżej metodyki prowadzenia przez organ I instancji akt sprawy, jak też kompletnej (odnoszonej do wszystkich stron) treści rozstrzygnięcia decyzji I instancji, a w szczególności – przez pryzmat zaleceń sformułowanych przez Sąd w wydanych uprzednio wyrokach. Jak już wskazano, Sąd uprzednio orzekający jasno nakazał organom administracji, nie tylko prowadzenie jednego postępowania, ale także – wydanie jednej decyzji kończącej to postępowanie (por. punkt 9.2 uzasadnienia). Zaniechanie tych ocen skutkowało wskazaną wyżej wadliwością decyzji organu odwoławczego przekładającą się na przyjęty przez Sąd kierunek rozstrzygnięcia. 9.4.2. Niezależnie od powyżej przedstawionych ocen zwrócić trzeba także uwagę na konsekwencje jakie powoduje fakt funkcjonowania w obrocie prawnym kontrolowanej obecnie decyzji SKO w Krakowie wespół z pozostałymi decyzjami Kolegium zapadłymi w sprawie odpłatności za pobyt Z. S. w DPS. Dostrzec trzeba, że SKO rozpoznawało jednostkowe odwołania od decyzji która – co istotne – regulowała w 6-u odrębnych punktach obowiązek 6-u osób ponoszenia odpłatności za pobyt ich krewnego DPS. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w ocenianej decyzji uchyliło decyzję organu I instancji w "zakresie ustalenie dla osób zobowiązanych" terminu regulowania należności i termin ten określiło na nowo, zaś w pozostałym zakresie decyzja organu I instancji utrzymana została w mocy. Taki sposób sformułowania sentencji decyzji SKO nakazuje przyjmować, że rozstrzygnięcie to odnosi się do wszystkich sześciu osób w stosunku do których organ I instancji orzekał o obowiązku opłat. Skoro Kolegium Odwoławcze wydało sześć decyzji o tożsamej sentencji (por. punkt 5 części historycznej uzasadnienia), to powyższe nakazuje konsekwentnie przyjmować, że sytuacja prawna wszystkich 6-u osób - stron jednego postępowania, została w tożsamy sposób określona sześciokrotnie. W ocenie Sądu, przypadek wielokrotnego regulowania w szeregu decyzji administracyjnych tej samej kwestii (obowiązku) względem tych samych osób – wpisuje się w przesłankę rażącego naruszenia prawa, o której stanowi art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać przy tym trzeba, że w realiach sprawy wielokrotna wypowiedź organu odwoławczego nie odnosi się tylko do określenia terminu spłaty należności przez "wszystkich zobowiązanych", skoro "w pozostałym zakresie", a więc w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ I instancji - opisanego każdorazowo przez Kolegium Odwoławczego na stronach 1-4 własnej decyzji – decyzja została "utrzymana w mocy". W istocie więc rozstrzygnięcie organu I instancji o obowiązku nałożonym na każdą ze stron postępowania zostało sześciokrotnie zaakceptowane ("utrzymane w mocy") przez organ odwoławczy. Z tej też perspektywy patrząc, SKO choć przyjmowało (nietrafnie – por. punkt 9.3.2) odrębność każdej z decyzji organu I instancji, to jednak nie uznawało, że jednolita treść wielu tych "odrębnych" decyzji pierwszoinstancyjnych stanowić by mogła samoistnie wadliwość rzutującą na sposób rozpatrzenia tej sprawy. 10. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzenie przez Sąd przesłanki nieważności wykluczało możliwość wypowiedzi odnośnie do zarzutów strony zawartych w skardze. Rzeczą SKO w Krakowie w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie rozpoznanie odwołania (odwołań) od decyzji organu I instancji, dokonanie ponownej, pełnej merytorycznej oceny tej sprawy (we wszystkich jej spornych i kluczowych aspektach) i wydanie jednej decyzji kończącej to postępowanie. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, że w razie uwzględnienia skargi przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje także wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika. Wynagrodzenie to obliczone zostało w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2026 r., poz. 215).

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 lutego 2026
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny