III SA/Kr 29/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. P. na czynności egzekucyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zajęcia wierzytelności postanawia: skargę odrzucić.

Skarżący – G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynności egzekucyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zajęcia wierzytelności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026.143 dalej jako - p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracyjne różnych instancji. Od zaskarżonych w niniejszej sprawie czynności egzekucyjnych w postaci zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przysługiwała skarżącemu skarga na czynność egzekucyjną, którą stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm.) dalej: u.p.e.a. należało wnieść do organu egzekucyjnego, który dokonał czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności. W przypadku nieuwzględnienia skargi, organ oddala skargę postanowieniem. Natomiast stosownie do art. 54 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy podkreślić należy, że wystąpienie ze skargą do Sądu powinno być poprzedzone nie tylko rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego I instancji, lecz również zakończeniem postępowania drugoinstancyjnego, tj. wydaniem rozstrzygnięcia, które mogłoby dopiero stanowić przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zasadą jest bowiem, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść na rozstrzygnięcia mające charakter ostateczny, a zatem takie na które stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący skierował skargę na czynności egzekucyjne bezpośrednio do Sądu, czyli bez wyczerpania przysługujących mu środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, służących weryfikacji prawidłowości podjętej wobec niej czynności egzekucyjnej, z która się nie zgadza. W świetle powyższego, wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do Sądu mogło podlegać tylko ostateczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.