Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 402/26

Wyrok WSA w Krakowie z 21 lipca 2026 r., III SA/Kr 402/26

Wynik

stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
21 lipca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Marta Kisielowska (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2026 r. spraw ze skarg M. sp. z o.o. w K. i W. S.A. w K. na uchwałę Nr XLIV/899/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia 2025 r. zmieniającą uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat I. stwierdza nieważność § 1 punkt 6 lit. f zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miasta Krakowa na rzecz strony skarżącej M. sp. z o.o. w K. 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Rady Miasta Krakowa na rzecz strony skarżącej W. S.A. w K. 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną uchwałą nr XLIV/899/25 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia 2025 r. zmieniająca m. in. uchwałę nr LXXXIX/2177/17 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat w § 1 pkt 6 lit. f postanowiono, że punkt 4 załącznika nr 2 do uchwały otrzymuje brzmienie: "4. Zastrzeżone stanowiska postojowe na prawach wyłączności 4.1. Dla podmiotów posiadających siedzibę lub wydzieloną jednostkę organizacyjną w Obszarze Płatnego Parkowania wprowadza się możliwość nabycia zastrzeżonego stanowiska postojowego (koperty), w celu korzystania na prawach wyłączności. 4.2. W sektorze A1 jeden podmiot może nabyć maksymalnie jedno zastrzeżone stanowisko postojowe. W pozostałych sektorach jeden podmiot może nabyć maksymalnie dwa zastrzeżone stanowiska postojowe. 4.3. Miesięczna opłata zryczałtowana za jedno stanowisko postojowe wynosi: 5000 zł w sektorze A1; 3000 zł w pozostałych sektorach podstrefy A; 2500 zł w podstrefie B; 2000 zł w podstrefie C. 4.4. Miesięczna opłata zryczałtowana za jedno stanowisko postojowe zastrzeżone dla instytucji sektora finansów publicznych wynosi 2000 zł we wszystkich podstrefach. 4.5. Warunkiem korzystania z zastrzeżonego stanowiska postojowego na prawach wyłączności jest uprzednie wyrażenie zgody i wyznaczenie koperty przez zarządzającego drogą (po wcześniejszym zatwierdzeniu projektu organizacji ruchu przez zarządzającego ruchem) i uiszczenie opłaty, o której mowa w ppkt 4.3. 4.6. Zastrzeżone stanowiska postojowe nabyte w oparciu o dotychczas obowiązujące przepisy w zakresie ich liczby, zachowują ważność do upływu terminu, na jaki wyrażono zgodę." Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 29 grudnia 2025 r. poz. 8185. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: "u.s.g.") w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 3 i 4 i 6, art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889, dalej: "u.d.p."). W uzasadnieniu projektu zaskarżonej uchwały wskazano, że celem uchwały jest wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu Obszaru Płatnego Parkowania w Krakowie (OPP), które poprawią realizację celów ustawowych, jakimi są zwiększenie rotacji parkujących pojazdów oraz ograniczenie dostępności obszaru dla pojazdów samochodowych i wprowadzenie preferencji dla komunikacji zbiorowej. Wśród zmian w OPP zaproponowano zmianę zasad i kosztu zakupu zastrzeżonego stanowiska postojowego (koperty). Podniesiono, że wprowadzone zmiany powinny zwiększyć rotację zaparkowanych pojazdów w OPP w godzinach od 9 do 22; zwiększyć dostępność miejsc parkingowych dla mieszkańców, podnieść konkurencyjność transportu zbiorowego, zwiększyć wpływy z OPP. Zmiany powinny zwiększyć dochody GMK z tytułu pobierania opłat za postój pojazdów na drogach publicznych, jednakże pokreślono, że podstawowym celem zmiany jest oddziaływanie na zachowania komunikacyjne użytkowników dróg, a nie efekt finansowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca") zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie: - art. 13b ust. 6 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 13 ust 1 pkt 1 u.d.p., art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. art 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niczym nieuzasadnioną ingerencję w sferę uprawnień skarżącej, pozbawienie skarżącej skutecznie nabytych praw na podstawie zgody udzielonej skarżącej przez Gminę Miejską Kraków - Prezydenta Miasta Krakowa na nabycie jednego zastrzeżonego stanowiska postojowego w ciągu ul. Szpitalnej w Krakowie (przy ul. Szpitalnej [...] w Krakowie) do dnia 16 marca 2027 r., która to ingerencja w prawa skarżącej nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia gospodarczego i prawnego, co skutkuje naruszeniem przez organ konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych; - art. 13b ust. 6 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ukształtowanie praw i obowiązków podmiotów prawa (w tym skarżącej), w zakresie dotyczącym wysokości miesięcznej opłaty za zastrzeżone stanowiska postojowe na prawach wyłączności w sektorze A1, bez zachowania wymogów relewantności, proporcjonalności oraz powiązania z zasadami i wartościami konstytucyjnymi, co skutkuje wprowadzeniem niedopuszczalnego odstępstwa od konstytucyjnej zasady równości, a także ukształtowaniem wysokości miesięcznej opłaty za zastrzeżone stanowiska postojowe na prawach wyłączności w sektorze A1 w sposób dyskryminujący podmioty prywatne względem podmiotów publicznych; - art. 13b ust. 6 pkt 2 u.d.p. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez podwyższenie stawki miesięcznej opłaty zryczałtowanej za jedno zastrzeżone stanowisko postojowe na prawach wyłączności w sektorze A1 (względem jej wysokości obowiązującej do dnia 30 stycznia 2026 r.) w sposób drastyczny (o ok. 233%), nieproporcjonalny, arbitralny i nieznajdujący jakiegokolwiek uzasadnienia gospodarczego oraz ekonomicznego. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 1 pkt 6 lit f. oraz zasądzenie od Rady Miasta Krakowa zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. spółka akcyjna z siedzibą w K. (dalej: "skarżąca") zarzuciła zaskarżonej uchwale naruszenie: - art. 6 k.p.a. poprzez obciążenie podmiotu prowadzącego obiekt hotelowy nadmiernymi, nieuzasadnionymi należnościami publicznoprawnymi w sytuacji, w której podmiot prowadzący obiekt hotelowy działa w ramach swojej działalności na rzecz interesu publicznego; - art. 7 ust. 1 pkt 9 u.g.n. poprzez brak uwzględnienia przez organ, że prowadzenie działalności hotelarskiej i tym samym określanie wysokości opłat z tytułu wyznaczonego miejsca postojowego, może być instrumentem realizacji zadania własnego gminy określonego w tym przepisie. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały zakresie określającym zasady korzystania z zastrzeżonych stanowisk postojowych, tj. w zakresie pkt. 4 zał. nr 2 do uchwały oraz zasądzenie od na rzecz skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika. W odpowiedzi na skargi Rada Miasta Krakowa wniosła o ich oddalenie. Wskazała, że otrzymane przez skarżące zgody na korzystanie z zastrzeżonych stanowisk postojowych zlokalizowanych w ciągu ulicy Szpitalnej oraz ulicy Tomasza ukształtowały sytuację prawną skarżących, ale nie mogą stanowić podstawy do oczekiwania, że opłata za korzystanie z miejsca postojowego nie ulegnie zmianie i będzie wynosiła 1500 zł. RMK podniosła, że opłata za postój pojazdu na zastrzeżonym miejscu postojowym jest opłatą zryczałtowaną, o której mowa w art. 13b ust. 4 punkt 2 u.d.p. Uprawnienie jakie powstaje po stronie nabywcy miejsca postojowego można rozpatrywać jedynie w kategorii uprawnienia do miejsca, nie zaś do opłaty. Opłata za postój, zryczałtowana lub inna, zależna jest od uchwały Rady Miasta Krakowa. Nie mogło zatem dojść do naruszenia wyinterpretowanej z Konstytucji RP zasady ochrony praw słusznie nabytych, z uwagi na brak powstania w wyniku ustalenia zryczałtowanej opłaty jakiegokolwiek uprawnienia W ocenie Rady Miasta Krakowa uchwalając zaskarżone przepisy, organ działał w ramach władztwa, które pozwala na jednostronne kształtowanie stosunków administracyjnych. Relacja jaka powstaje na skutek udzielenia zgody na korzystanie z miejsca postojowego, nie jest przejawem cywilistycznych czynności stron, lecz działania organów gminy w ramach imperium. A to z kolei eliminuje potrzebę posiadania zgody korzystającego na jakąkolwiek zmianę stosunku łączącego strony. Ustawa o drogach publicznych nie jest ustawą wpisującą się w zakres przepisów prawa cywilnego, lecz administracyjnego. RMK zaznaczyła, że można napisać, iż podwyżka wynosiła 233% pierwotnej wartości, ale to także podwyżka o 2,3 razy. Podniosła, że nie powstała między Prezydentem Miasta Krakowa a skarżącą jakakolwiek relacja kontraktowa, ani relacja dotycząca uczciwości kupieckiej. Powoływanie się na te zasady jest więc całkowicie chybione, a wywód poczyniony w tym zakresie, bezprzedmiotowy. Obowiązkiem skarżącej jest znać i stosować przepisy prawa miejscowego, szczególnie te, które kształtują jej prawa lub obowiązki. Organ nie podzielił również zarzutów naruszenia zasady równości, podkreślając, że nie można powiedzieć, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą i podmioty sektora finansów publicznych są w tożsamej sytuacji. Rada Miasta Krakowa podniosła, że opłaty w strefie A na ogólnych zasadach wynoszą za 1 godzinę - 9 zł, za drugą – 10 zł, za 3 – 11 zł, a za każdą kolejną 9 złotych. Dziennie, z uwagi na godziny obowiązywania opłat w strefie płatnego parkowania, jedno miejsce postojowe w strefie A raz zajęte i zajmowane przez cały czas obowiązywania OPP wygeneruje 120 zł opłat. Gdyby miejsce postojowe zajmowane było po połowie czasu przez tylko 2 pojazdy to wygeneruje 123 złote dziennie na rzecz Gminy. Mając na uwadze fakt, że obecnie opłatę w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania należy wnosić w każdy dzień, od poniedziałku do piątku (za wyjątkiem wskazanych w uchwale w świąt), to miesięczny dochód z miejsca postojowego w pierwszym z powyższych przypadków wyniesie 3600 zł - 30 dni, 3720 zł- 31, zaś w drugim przypadku 3690 zł -30 dni, 4813 zł w przypadku 31 dni. Oznacza to, że za wyłączne korzystanie z miejsca postojowego skarżąca ponosi miesięczną opłatę w wysokości około 1000-1400 zł, jest to różnica pomiędzy zryczałtowana opłatą za miejsce postojowe, a opłatą wyliczoną według stawek obowiązujących na pozostałych miejscach w podstrefie. Wobec powyższego- zdaniem Rady Miejskiej Kraków - nie można uznać, żeby opłata zryczałtowana jest nadmierna czy znacząco wygórowana, ponieważ skarżąca ma możliwość niegraniczonego korzystania z zarezerwowanego miejsca. RMK podniosła, że skarżącej umknęło, iż stawki obowiązujące do dnia 29 stycznia 2026 r, obowiązywały od wielu lat, co najmniej od roku 2021. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze W. S.A., Rada Miasta Krakowa wskazała, że powoływanie się na naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały jest całkowicie bezpodstawne, ponieważ przepis ten nie znajduje żadnego zastosowania przy podejmowaniu przez Radę Miasta Krakowa aktów prawa miejscowego. Zdaniem organu również powołane w skardze przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie znajdują żadnego zastosowania przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że poprzez prowadzenie działalności hotelarskiej przyczynia się do realizacji zadań własnych gminy. W ocenie Rady Miasta Krakowa ustalenie opłaty za korzystanie z zarezerwowanego miejsca parkingowego objęte jest władztwem administracyjnym gminy, a żaden przepis prawa nie ustanawia maksymalnej wysokości opłaty. W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnicy skarżących sprecyzowali zakres zaskarżenia uchwały – wskazując, że z uwagi na okoliczność, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała zmieniająca dotychczasową uchwałę, wnoszą o stwierdzenie nieważności § 1 punkt 6 lit f zaskarżonej uchwały. Sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skargi zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie Sąd rozważył, czy skarżącym przysługiwała legitymacja skargowa w zaskarżeniu uchwały. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 662, dalej: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Posiadanie legitymacji skargowej zależy zatem od wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą. Skarga wnoszona na podstawie art. 101 u.s.g. jest środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego lub uprawnienia przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ gminy wydający akt generalny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07). Interes prawny powinien wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę, a zaskarżana uchwała powinna naruszać sferę praw lub obowiązków skarżącego. W konsekwencji, skarżący powinien wykazać związek pomiędzy zaskarżonym aktem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną, polegający na tym, że akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną, wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12). Sąd zobowiązany jest natomiast do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała, narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a nie interesy innych osób. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06). W ocenie Sądu skarżące wykazały, że posiadają legitymację skargową do zaskarżenia uchwały, ponieważ narusza ona ich uprawnienie związane z korzystaniem z zastrzeżonego miejsca postojowego. Skarżące są podmiotami posiadającymi prawo do zastrzeżonego stanowiska postojowego na wyłączność w strefie A1, zaskarżona uchwała określa wysokość opłaty za korzystanie z tych miejsc, zmieniając uprzednio obowiązującą i uiszczaną przez skarżące opłatę zryczałtowaną z kwoty 1500 zł miesięcznie na 5000 zł miesięcznie. W rezultacie, Sąd przyjął, że skarżące posiadają legitymację skargową w zaskarżeniu uchwały. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały należy wskazać, że stanowi ona akt prawa miejscowego wydany na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o drogach publicznych (art. 13, art. 13 b u.d.p.). Uchwała zawiera normy o charakterze generalno- abstrakcyjnym. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego. Należy podkreślić, że "konstytucyjna formuła wydawania aktów prawa miejscowego "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94 Konstytucji RP) oznacza, że akty prawa miejscowego, jako akty o charakterze zależnym (pochodnym), mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie i to upoważnienia wyraźnego, a nie tylko pośrednio wynikającego z przepisów ustawowych. Tylko bowiem organy władzy ustawodawczej samoistnie mogą stanowić normy prawne powszechnie obowiązujące. Wszystkie inne organy mogą je wydawać tylko z umocowania ustawy, muszą legitymować się wyraźnie udzielonym upoważnieniem, nie jest bowiem dopuszczalne domniemywanie kompetencji prawodawczych" (D. Dąbek, "Prawo miejscowe", Warszawa 2015, s. 85). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie niedłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Stwierdzenie nieważności uchwały następuje w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie IX). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń. Idzie o takie naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podejmowania uchwał. Przesłanką uprawniającą do stwierdzenia nieważności uchwały jest więc zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazanych w przepisach prawa przesłanek pojęcia stosownej uchwały, jak również naruszenie procedury podejmowania uchwały. Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, a zatem zachodziła podstawa do stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.s.g. do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Jak stanowi art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za: 1) postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych: a) w strefie płatnego parkowania, b) w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Zgodnie z ust. 3 od opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, są zwolnione: 1) pojazdy: a) Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, służb ratowniczych, b) zarządów dróg, c) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a także sił zbrojnych państw obcych, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, tak stanowi, d) wykorzystywane w ratownictwie lub w przypadku klęski żywiołowej, e) pojazdy elektryczne, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych; 2) autobusy szkolne przewożące dzieci do szkoły. Art. 13b u.d.p. stanowi: 1. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit a, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. 1a. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni lub codziennie, w określonych godzinach lub całodobowo. 2. Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. 2a. Śródmiejską strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach zgrupowania intensywnej zabudowy funkcjonalnego śródmieścia, które stanowi faktyczne centrum miasta lub dzielnicy, lub na obszarze uzdrowiska (strefa ochrony uzdrowiskowej A i B) lub obszarze ochrony uzdrowiskowej (strefa ochrony uzdrowiskowej A i B), jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w ust. 2, a ustanowienie strefy płatnego parkowania może nie być wystarczające do realizacji lokalnej polityki transportowej lub polityki ochrony środowiska. 2b. Ustalenie śródmiejskiej strefy płatnego parkowania, w tym ustalenie wysokości opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) analizy, która określi: 1) rotację parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania; 2) zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w tej strefie. 3. Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania. 4. Rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania: 1) ustala wysokość opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b, z tym że opłata za pierwszą godzinę postoju pojazdu samochodowego nie może przekraczać: a) w strefie płatnego parkowania - 0,15% minimalnego wynagrodzenia, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), b) w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania - 0,45% minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w lit. a; 2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi; 3) określa sposób pobierania opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1. 4a. Ustalając wysokość opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, rada gminy (rada miasta) bierze pod uwagę wyniki analizy, o której mowa w ust. 2b. 5. Stawki opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca postoju. Przy ustalaniu stawek uwzględnia się progresywne narastanie opłaty przez pierwsze trzy godziny postoju, przy czym progresja nie może przekraczać powiększenia stawki opłaty o 20% za kolejne godziny w stosunku do stawki za poprzednią godzinę postoju. Stawka opłaty za czwartą godzinę i za kolejne godziny postoju nie może przekraczać stawki opłaty za pierwszą godzinę postoju. 6. Organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania lub śródmiejskiej strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 1a) wyznacza, w strefie płatnego parkowania lub śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, miejsca przeznaczone na postój pojazdów elektrycznych na czas ładowania przy punktach ładowania zainstalowanych w ogólnodostępnych stacjach ładowania, o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania lub śródmiejskiej strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo. 7. Opłaty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały należy wskazać, że w świetle treści powołanych przepisów ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc parkowania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 października 2017 r. (II GPS 2/17), posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju. W niniejszej sprawie skarżące dysponują zastrzeżonymi stanowiskami postojowymi na prawach wyłączności, które do daty wejścia w życie zaskarżonej uchwały podlegały opłacie w wysokości 1500 zł za miesiąc. Zgodnie z poprzednim brzmieniem załącznika do uchwały: "4. ZASTRZEŻONE STANOWISKA POSTOJOWE NA PRAWACH WYŁĄCZNOŚCI 4.1. Dla podmiotów posiadających siedzibę lub wydzieloną jednostkę organizacyjną w Obszarze Płatnego Parkowania wprowadza się możliwość nabycia zastrzeżonego stanowiska postojowego (koperty), w celu korzystania na prawach wyłączności. 4.1.1. Opłata zryczałtowana za jedno stanowisko wynosi sumę ceny abonamentu miesięcznego typu “O" dla danej podstrefy powiększoną każdorazowo o 1000 zł. 4.1.2. Ustala się progresywne narastanie opłaty za każde kolejne stanowisko o 20% w stosunku do opłaty za poprzednie stanowisko. 4.2. Warunkiem korzystania z zastrzeżonego stanowiska postojowego na prawach wyłączności jest uprzednie wyrażenie zgody i wyznaczenie koperty przez zarządzającego drogą (po wcześniejszym zatwierdzeniu projektu organizacji ruchu przez zarządzającego ruchem) i uiszczenie opłaty, o której mowa w ppkt. 4.1". W rezultacie, na podstawie dotychczasowych przepisów wysokość opłaty za zastrzeżone miejsca postojowe była wypadkową dwóch elementów: wysokości opłaty abonamentowej miesięcznej typu "O" oraz opłaty ryczałtowej – 1000 zł. W zmienionych przepisach Rada Miasta Krakowa przyjęła stałą opłatę, bez odwołania do kwoty abonamentu, w wysokości 5000 zł miesięcznie. Gdyby natomiast stosować dotychczasową metodologię wyliczenia – abonament typu "O" miesięcznie kosztuje 500 zł, a zatem 4500 zł wynosi aktualna opłata ryczałtowa. Należy wskazać, że rzeczywiście – jak podnosiła Rada Miasta Krakowa- ustawa nie określa wysokości maksymalnej opłaty za korzystanie z zastrzeżonego miejsca postojowego na prawach wyłączności. Co jednak nie oznacza, że Rada Miasta Krakowa może opłaty kształtować w sposób dowolny. Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w odpowiedziach na skargi, zgodnie z którym ustalenie wysokości opłaty jest objęte władztwem administracyjnym, a zatem organ może dowolnie kształtować jej wysokość. Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, że w prawie administracyjnym nie obowiązuje zasada, co nie jest zakazane jest dozwolone. Stanowiąc akty prawa miejscowego organy zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach wyznaczonych przez prawo. Tym samym, organ nie może twierdzić, że skoro ustawa nie określiła wprost maksymalnej wysokości opłaty, to może w podjętym akcie prawa miejscowego swobodnie ukształtować jej wysokość. Ograniczenie swobody działania w tym zakresie zakreślone jest przez jednoznacznie wskazany przez ustawodawcę cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2023 r. (I OSK 1093/23). W rezultacie, niedopuszczalne jest określanie tych opłat wyłącznie z uwagi na potrzebę zapewnienia jednostce samorządowej dodatkowych dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2023 r. (I OSK 1093/23) wskazał, że ustawodawca, konstruując upoważnienie ustawowe zawarte w art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p., nie wprowadził w ustawie kryteriów, jakimi obowiązana jest kierować się rada gminy (rada miasta) przy doborze użytkowników drogi uprawnionych do korzystania z preferencyjnych zasad ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, pozostawiając w tym zakresie swobodę radzie gminy (radzie miasta). Swoboda rady gminy (rady miasta) przy określaniu użytkowników uprawnionych do uiszczania opłaty abonamentowej lub opłaty zryczałtowanej nie jest nieograniczona. Rozważania te – w ocenie Sądu - pozostają aktualne również w odniesieniu do określania przez radę gminy wysokości opłaty za zastrzeżone miejsca postojowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 października 2011 r. (sygn. akt I OSK 1276/11) stwierdził, że ustawodawca, wprowadzając w ustawie o drogach publicznych możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się nie tylko potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób. Towarzyszący rozwojowi aglomeracji miejskich wzrost liczby posiadanych przez obywateli aut sprawił, że w centrach miast zaczęło brakować przestrzeni do ich parkowania (zwykle w takich też miejscach powstają strefy płatnego parkowania). Centra miast, charakteryzujące się ścisłą zabudową, niejednokrotnie nie pozwalają na sytuowanie nowych obiektów budowlanych, takich jak parkingi miejskie, a istniejące miejsca parkingowe to najczęściej wydzielona w tym celu przestrzeń w pasie drogowym. Problem tworzenia stref płatnego parkowania w swej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów (ochrona prawa własności). Tworzenie stref płatnego parkowania, na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawy o drogach publicznych, jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności. W ocenie Sądu, na taką ochronę zasługują również podmioty prowadzące działalność gospodarczą na obszarach objętych strefą płatnego parkowania. Zgodnie z u.d.p. celem ustanowienia strefy płatnego parkowania nie jest zapewnienie dochodów jednostce samorządu terytorialnego, lecz zwiększenie rotacji parkujących pojazdów samochodowych, realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Podnieść należy, że w przypadku "zarezerwowanych miejsc parkingowych", jak te którymi dysponują skarżące, Rada Miasta Krakowa nie decyduje o ich wyznaczeniu, lecz jedynie o kosztach korzystania z nich. Równocześnie, analiza przedłożonego uzasadniania projektu zaskarżonej uchwały, prowadzi do wniosku, że nie odnosi się on w żadnym stopniu do tej kwestii (poza wymienieniem zakresu zmian wprowadzonych uchwałą). Zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia, że zmiany w uchwale mają zrealizować cele ustanowienia strefy płatnego parkowania oraz zapewnić gminie dodatkowe dochody. W ocenie Sądu rację ma Rada Miasta Krakowa, że w przypadku zarezerwowanych miejsc postojowych należy – przy określeniu opłaty – uwzględnić okoliczność, że podmiot je posiadający, inaczej niż inni użytkownicy strefy, ma zagwarantowane prawo do korzystania z konkretnego miejsca z wyłączeniem pozostałych użytkowników strefy. Zdaniem Sądu, regulację uwzględniającą cele ustawy, a także szczególny charakter zastrzeżonych miejsc parkingowych, zawierała uprzednio obowiązująca uchwała, która określała opłatę za korzystanie z miejsca jako koszt opłaty abonamentowej za parkowanie w strefie A dla abonamentu typu "O" (dostępnego dla każdego) oraz opłaty ryczałtowej (odzwierciadlającej właśnie tę okoliczność rezerwacji do wyłącznego korzystania miejsca parkingowego w strefie płatnego parkowania). Tymczasem, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym opłata w strefie A1 została określona na kwotę 5000 zł, czyli gdyby stosować dotychczasową metodologię jej ustalania, okazuje się, że opłata ryczałtowa wynosi 4500 złotych miesięcznie. Równocześnie, Rada Miasta Krakowa w żaden sposób, ani na etapie procedury legislacyjnej, ani w odpowiedzi na skargi nie wskazała uzasadnienia takiego wzrostu opłaty. W ocenie Sądu powołane w odpowiedzi na skargę wyliczenia, w których RMK zestawiła opłatę uiszczaną przez skarżące z sytuacją, w której miejsca parkingowe opłacane są za każdą godzinę wykorzystania, w żaden sposób nie wyjaśniają przyjętych w zaskarżonej uchwale rozwiązań. Tym bardziej, że istotą opłaty zryczałtowanej jest niezależność od faktycznego wykorzystania miejsca. Sąd zauważa również, że zastrzeżone dla obu skarżących miejsca parkowania znajdują się w strefie ścisłego centrum Starego Miasta, gdzie w praktyce dozwolony jest wjazd mieszkańców (a więc uiszczających opłaty abonamentowe w znacznie niższej wysokości niż koszt parkowania przez cały miesiąc) oraz podmiotów posiadających stosowne zezwolenie. Porównania kosztu "koperty" z opłatami za parkowanie przez osoby, które nie posiadają uprawnień do wjazdu – jest więc nieprzekonujące, ponieważ odwołuje się do błędnych założeń (możliwości zajęcia miejsca parkingowego przez osoby nie korzystające z uprawnień do niższych kosztów parkowania). Nie można również podzielić wielokrotnie podnoszonego w odpowiedzi na skargi stanowiska, że Rada Miasta Krakowa w ramach przysługującego jej władztwa może w sposób dowolny określić wysokość opłaty. Należy bowiem podkreślić, że władztwo organu określania m.in. zakresu ponoszonych obowiązków (tu: kosztów otrzymania zezwolenia na zastrzeżone miejsce parkingowe) nie jest cechą immanentnie tkwiącą w pojęciu administracji publicznej, musi ono każdorazowo wynikać z prawa i być realizowane w granicach przez prawo wyznaczonych. W sferze ustanawiania nowych zobowiązań publicznoprawnych aktem prawa miejscowego, w drodze uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, nie stosuje się zasady, że to co nie jest zabronione jest dozwolone, ale zasadę, że dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje, a rozwiązania ingerują w zakres swobód obywatelskich lub też nakładają na obywateli określone obowiązki, to muszą cechować się odpowiednią proporcjonalnością (wyrok NSA z: 19.11.2014 r. I OSK 2257/14; 18.11.2016 r. I OSK 1978/16). Zdaniem Sądu przyjęte w zaskarżonej uchwale postanowienia nie spełniają tych warunków. Istotne jest, że § 131 ust. 1 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2026 r., poz. 3000, dalej: "ZTP") ustanawia obwiązek sporządzenia uzasadnienia do projektu aktu prawa miejscowego, który z kolei stanowi refleks generalnego wymogu sporządzania uzasadnienia do każdego projektu aktu normatywnego (por. M. Zieliński [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organ wydający akt prawa miejscowego ma obowiązek sporządzenia jego uzasadnienia nie tylko ze względu na dyspozycję przywołanych przepisów ZTP, ale również dlatego, że takie uzasadnienie warunkuje kontrolę sprawowaną przez organy nadzoru oraz sądy administracyjne. Skoro bowiem do podstawowych obowiązków sądów administracyjnych należy eliminowanie wszelkich rozstrzygnięć administracji publicznej, które nie są wynikiem wszechstronnej i starannej analizy stanu faktycznego i prawnego, to sąd ma prawo badać powody, które legły u podstaw każdego rozstrzygnięcia zaskarżonego do sądu. Tym samym organ, podejmując rozstrzygnięcie, ma prawny obowiązek sporządzić doń uzasadnienie (por. wyroki NSA: z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 945/08, z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1666/18). Obowiązek uzasadnienia uchwały (tam, gdzie obowiązek ten nie jest wyraźnie określony ustawowo), wyprowadzany jest z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz z kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które - sprawując kontrolę - muszą znać motywy, jakimi kierowała się rada gminy, powiatu czy sejmik, a także z zasady demokratycznego państwa prawnego i zasad szczegółowych, w tym zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy zasad "dobrej legislacji" (por. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego", 2006 r., nr 6, s. 45). W procesie interpretacji kompetencji organu władzy publicznej przepis art. 7 Konstytucji stanowiący, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z zasadą zaufania do państwa, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i nie poddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Obowiązek działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek uzasadniania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Obowiązek uzasadniania uchwał rady gminy jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 410/06, ONSAiWSA 2007 r., nr 2, poz. 48). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że brak uzasadnienia uchwały organ może uzupełnić w odpowiedzi na skargę, zwłaszcza, gdy szczegółowo ustosunkowuje się do zarzutów i wyjaśnia motywy swojego działania oraz przesłanki podjęcia uchwały o danej treści. Obszernie wskazane i wyjaśnione okoliczności, które legły u podstaw podjęcia zaskarżonej uchwały, wyartykułowane w odpowiedzi na skargę, pozwalają bowiem sądowi na ustalenie przesłanek podjęcia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1658/19). Niewątpliwie, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie akt sprawy, co oznacza, że podstawę wyrokowania stanowi materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. A zatem co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. W ocenie Sądu Rada Miasta Krakowa w żaden sposób nie uzasadniła przyjętej w uchwale opłaty za korzystanie z zastrzeżonego miejsca parkingowego, nie wyjaśniła również, że przyjęta opłata została podjęta w granicach prawa i ma charakter środka proporcjonalnego. Z wypowiedzi organu zawartych w odpowiedzi na skargi wynika jedynie, że gmina działa w ramach władztwa administracyjnego, a zatem może kształtować wysokość opłat na takim poziomie, jaki uzna za stosowny. Takie wyjaśnienie, jak wskazano powyżej, pozostaje w sprzeczności z zasadami stanowienia aktów prawa miejscowego. Z tej przyczyny Sąd stwierdził nieważność w § 1 pkt 6 lit. f zaskarżonej uchwały. Odnosząc się do zakresu zaskarżenia uchwały, Sąd podzielił stanowisko skarżących, że z uwagi na charakter uchwały – zmieniającej uchwałę dotychczasową, konieczne było stwierdzenie nieważności całego w § 1 pkt 6 lit. f, a nie tylko punktu określającego stawki za zarezerwowane miejsce postojowe w strefie A1. W innym bowiem wypadku, brak byłoby jakichkolwiek podstaw prawnych do pobierania od skarżących, czy innych podmiotów posiadających zastrzeżone miejsca postojowe w strefie A1, jakiejkolwiek opłaty. Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zasady równości. Należy wskazać, że z zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania w tym traktowaniu bez przyczyny znajdującej należyte uzasadnienie w przepisie rangi ustawowej. Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) winny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 stycznia 2024 r., II GSK 1071/23: "Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wypowiadał się o zasadzie równości i jej znaczeniu, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: U 7/87, K 8/91, K 3/94 i K 22/97). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wskazuje, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem – według Trybunału – także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie /w:/ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18)". Tym samym nie można zdaniem Sądu uznać, że w tożsamej sytuacji znajduje się podmiot, który korzysta z zastrzeżonego miejsca postojowego w celu prowadzenia zarobkowej działalności, jak i podmiot, sektora finansów publicznych, który działa w celu realizacji interesu publicznego. W rezultacie, zdaniem Sądu dopuszczalne był różnicowanie wysokości opłat przyjęte w zaskarżonej uchwale. Sąd nie podzielił również podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez zaskarżoną uchwałę zasady praw nabytych. Należy bowiem podkreślić, że zarówno z przepisów prawa, jak i treści powołanego przez skarżącą pisma Zarządu Dróg Miasta Krakowa z dnia 30 marca 2023 r. (k. 15) wynika, że wysokość opłat regulowana jest aktem prawa miejscowego wydawanym przez Radę Miasta Krakowa. Podkreślić należy, że inny organ upoważniony jest do wydania zgody na korzystanie z zastrzeżonego miejsca parkingowego, a inny został upoważniony przez ustawę do określenia opłat za korzystanie z niego. Strona nie mogła zatem nabyć uprawnienia do uiszczania opłaty w wysokości wymienionej w piśmie – ponieważ organ udzielający nie miał do kompetencji do określenia wysokości opłaty (ta należy do Rady Miasta Krakowa – por. uchwała NSA II GPS 2/17). Co więcej, z treści przedłożonego przez skarżącą dokumentu wynika, że opłata ta jest zmienna i określana przez na podstawie uchwały RMK ("wnoszenia opłat za korzystanie z zastrzeżonego stanowiska postojowego zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa"). Sąd nie podzielił również zarzutów podniesionych w skardze W. S.A. dotyczących naruszenia art. 6 k.p.a. Rację ma Rada Miasta Krakowa, że przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania do stanowienia aktów prawa miejscowego. Sąd nie podziela również podniesionego w skardze stanowiska, że prowadzenie przez skarżącą hotelu stanowi wsparcie Gminy Miejskiej Kraków w realizacji zadań władnych gminy. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w centrum miasta, a ewentualne partnerstwo z gminą w realizacji zadań publicznych wymagałoby podstawy prawnej, jak choćby umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) w zw. z art. 94 ust. 1 u.s.g., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części (punkt I wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II i III wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając odrębnie na rzecz skarżących zwrot uiszczonej opłaty sądowej (300 zł), kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i kosztów zastępstwa procesowego (480 zł).

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 marca 2026
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/ Maria Zawadzka Marta Kisielowska /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny