Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 77/26

Wyrok WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2026 r., III SA/Kr 77/26

Wynik

uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
28 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

|Sygn. akt III SA/Kr 77/26 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Katarzyna Marasek-Zybura, Asesor: WSA Magdalena Gawlikowska, Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2026 r., sprawy ze skargi U. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.ŚR/4111/295/2025 w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżona przez U. F., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.ŚR/4111/295/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024, poz. 323, zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U z 2023 r., poz. 429) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Andrychowa z dnia 11 września 2025 r. nr OPS.DŚR. SR.481.09.568.2024/2025.ŚP.N.ZWRII w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne oraz ustalenia jego zwrotu. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r. Burmistrz Andrychowa uznał za nienależnie pobrane przez skarżącą świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 marca 2024 r. do 31 maja 2024 r. w łącznej wysokości 8964,00 zł oraz ustalił zwrot ww. kwoty. Decyzją z dnia 30 września 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1939/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obowiązkiem organów było, czego nie uczyniły, przede wszystkim ustalenie, które przepisy obowiązują i mają zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, jak je organy rozumieją, a więc dokonanie ich wykładni i ustalenie konsekwencji prawnych w tak ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy, czy skarżąca pobierając sporne świadczenie rodzinne w postaci świadczenia pielęgnacyjnego, wiedziała o tym, że nie zachodzą przesłanki do jego dalszego pobierania w sytuacji, po pierwsze, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, a po drugie, przyznania jej mężowi w pokrywającym się z tym świadczeniem okresie - od 1 marca do 31 maja 2024 r. - świadczenia wspierającego, a pomimo tego pobrała je w złej wierze. Do okoliczności tych organ natomiast w ogóle się nie odniósł, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie stanu świadomości beneficjenta znaczenie ma również kwestia, na którą notabene, zwróciła uwagę skarżąca w skardze – właściwego, prawidłowego pouczenia organu. Zdaniem Sądu ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga więc ustalenia przez organ, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd. Decyzją z dnia 11 września 2025 r. Burmistrz Andrychowa orzekł o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne wypłacone skarżącej w kwocie 8964,00 zł za okres od dnia 1 marca 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. i zobowiązał do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał przepis art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym wyjaśnił, że decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. zostało przyznane skarżącej od dnia 1 czerwca 2023 r. bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieka nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W dniu 20 czerwca 2024 r. skarżąca dostarczyła do organu pierwszej instancji decyzję ZUS o wznowieniu wypłaty emerytury od dnia 1 czerwca 2024 r. a w dniu 12 lipca 2024 r. informacje o przyznaniu mężowi świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 marca 2024 r. do 31 stycznia 2031 r. Z informacji wynika również ze wniosek o świadczenie wspierające został złożony w ZUS w dnu 13 czerwca 2024 r. z data wskazana przez wnioskodawcę jako okres ubiegania się o świadczenie wspierające od dnia 1 marca 2024 r. Tym samym organ uznał, że świadczenie pielęgnacyjne przyznane i wypłacone za okres przyznania i wypłacenia świadczenia wspierającego jest świadczeniem nienależnie pobranym. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca. Wymienioną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśniło, że zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych. W dalszej kolejności organ zacytował treść przepisów ww. ustawy i ustawy o świadczeniu wspierającym, mających zastosowanie w sprawie. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji zgromadził dane potwierdzające, iż od 1 marca 2024 r. skarżąca nienależnie pobierała świadczenie pielęgnacyjne wobec faktu przyznania mężowi świadczenia wspierającego. Jednocześnie organ wykazał, że poinformował skarżącą - pobierającą świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad mężem - o zasadach przyznawania świadczenia wspierającego oraz o kolizji uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniem wspierającym (art. 63 ust 16 ustawy o świadczeniu wspierającym, zgodnie z którym organ właściwy w rozumieniu ustaw zmienionej w art. 43, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, informuje osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, o zmianach w zasadach dotyczących uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna). Pismo informacyjne zostało odebrane przez skarżąca w dniu 3 października 2023 r. Kolegium wyjaśniło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie wspierające oraz świadczenie pielęgnacyjne są świadczeniami konkurencyjnymi. Ustawodawca wprowadził bowiem regulację, zgodnie z którą opiekun osoby niepełnosprawnej traci prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w czasie, gdy osoba z niepełnosprawnością pobiera świadczenie wspierające. Innymi słowy, skorzystanie przez osobę z niepełnosprawnością z prawa do świadczenia wspierającego wiąże się z tym, że jej opiekun traci prawo do dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego. Należy zaznaczyć, że wypłata opiekunowi osoby z niepełnosprawnością świadczenia pielęgnacyjnego powinna zostać wstrzymana z chwilą złożenia przez osobę z niepełnosprawnością wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Bk 796/24). Decyzja o zwrocie nienależnych świadczeń nie ma charakteru uznaniowego i nie zależy od woli stron tego postępowania. Przeciwnie, determinowana jest przepisami prawa, co oznacza, że przy spełnieniu określonych warunków ustawowych organ zobowiązany jest do określonego działania (m.in. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt OSK 675/10 oraz z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 740/12). Sam fakt zaistnienia przesłanek określonych w art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, stanowi podstawę uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane. Skoro ustawodawca nie pozostawił organom wyboru zobowiązania świadczeniobiorcy do zwrotu świadczenia rodzinnego przyznanych w okresie w którym osoba wymagająca opieki pobierała inne konkurencyjne świadczenie co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, to organ I instancji też nie mógł inaczej rozstrzygnąć w przedmiocie stwierdzenia świadczenia nienależnie pobranego. Z tego względu argumenty odwołania mogą być ewentualnie oceniane pod kątem umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty kwot nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego. Kwestie te podlegać mogą jednak rozpatrzeniu dopiero na dalszym etapie. Kolegium podkreśliło, że podstawą uznania, że doszło do pobrania przez skarżącą nienależnie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 marca do 31 maja 2025 r. nie był fakt pobierania emerytury lecz fakt złożenia wniosku, a następnie nabycia uprawnień do pobierania przez męża skarżącej świadczenia wspierającego i brak zgłoszenia tego faktu do organu I instancji. Organ I instancji zrealizował zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 26 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1939/24, wyjaśniając, iż pouczenie kierowane do skarżącej zostało odebrane w siedzibie organu w obecności pracowników, którzy wyjaśniali treść otrzymanego pisma. Nadto w piśmie tym wyodrębniono tekstem pogrubionym i podkreślono pouczenie że należy pamiętać o bezwzględnym obowiązku zgłoszenia wniosku , jak również przyznania świadczenia wspierającego pracownikom Działu Świadczeń dla Rodziny Ośrodka Pomocy Społecznej. Zdanie to trudno uznać za nieczytelne i niezrozumiałe - jest prostym komunikatem że zarówno fakt złożenia wniosku o świadczenie wspierające jak i fakt uzyskania uprawnia do świadczenia wspierającego należy zgłosić do organu pierwszej instancji. Nadto fakt pouczenia o możliwej kolizji ze świadczeniem wspierającym pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego potwierdziła skarżącą w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 13 czerwca 2024 r. podpisując oświadczeni do akt sprawy. Co więcej, w toku uzyskiwania uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca korzystała z pomocy pełnomocnika profesjonalnego, zatem maiła świadomość że część przepisów, związanych z uprawnieniem do świadczenia pielęgnacyjnego może sprawiać problemy interpretacyjne. Mogła też zwrócić się do pracowników organu pierwszej instancji, czy też innych pełnomocników, w tym rodziny o wyjaśnienie zasad kolizji miedzy dwoma świadczeniami jakim jest świadczenie wspierające i świadczenie pielęgnacyjne. Organ pierwszej instancji jednak wyraźnie wskazał, że jeżeli za ten sam okres zostanie wypłacone świadczenie wspierające i świadczenie pielęgnacyjne to będzie się to wiązać ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kluczową kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego, wydanych w ponownym rozpatrzeniu sprawy po wyroku z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 1939/24, stało się ustalenie czy organy administracji publicznej orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że kwoty świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 marca 2024 r. do 31 maja 2024 r. są nienależnie pobranymi świadczeniami w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm., zwanej dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych) w zw. z art. 63 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniu wspierającym). Stosownie do brzmienia art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym, za nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 51, uważa się świadczenie lub zasiłek wypłacone za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające. Zgodnie natomiast z treścią art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Świadczeniem rodzinnym jest m.in. świadczenie pielęgnacyjne (art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Przywołana regulacja ma zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że świadczenie jest świadczeniem nienależnie pobranym. W doktrynie, jak i orzecznictwie rozróżnia się świadczenia nienależne i świadczenia nienależnie pobrane. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy. Dla prawidłowego zatem ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma zatem świadomość osoby pobierającej świadczenie. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi być świadoma, że okoliczność, która powoduje ustanie prawa do uzyskanego świadczenia, wystąpiła. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosek o świadczenie wspierające złożyła w dniu 13 czerwca 2024 r., a decyzja o jego przyznaniu została podjęta w dniu 17 czerwca 2024 r. Świadczenie wspierające natomiast przyznano od 1 marca 2024 r. do 31 stycznia 2031 r. Mając powyższe okoliczności na względzie, w ocenie Sądu, brak było podstaw do przyjęcia, że w okresie poprzedzającym wydanie decyzji przyznającej prawo do świadczenia wspierającego, skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne w złej wierze - ze świadomością, że się ono jej nie należy. Nie sposób bowiem przyjąć, że skarżąca pobierając świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 czerwca 2023 r., co prawda na stałe, mogła i powinna przypuszczać, że otrzyma prawo do świadczenia wspierającego z mocą wsteczną od 1 marca 2024 r. Nie można w związku z tym w żaden sposób stwierdzić, że pobierając świadczenie pielęgnacyjne od 1 marca 2024 r. skarżąca miała świadomość, tego, że w przyszłości ziszczą się okoliczności, które przesądzą o nieistnieniu podstaw do jego pobierania. Organy powołały się w tym względzie na pouczenie skarżącej spełniające wszelkie wymogi do uznania właściwego, jasnego pouczenia w tym względzie skarżącej. Podniosły, że fakt pouczenia o możliwej kolizji ze świadczeniem wspierającym pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego potwierdziła skarżąca w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 13 czerwca 2024 r. podpisując oświadczenie do akt sprawy. Podkreślić jednakże należy, że świadomość, iż świadczenie jest nienależnie pobrane ma istnieć w dacie jego pobierania, a nie dotyczyć sytuacji przyszłych, niemożliwych do przewidzenia w dacie jego pobierania, przecież dopiero w tym dniu – tj. w dniu 13 czerwca 2024 r. – został złożony wniosek o świadczenie wspierające, które jeszcze w chwili składania tego wniosku nie zostało przyznane. W konsekwencji strona nie może ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 779/24). Przyznanie świadczenia wspierającego z mocą wsteczną nie może mieć wpływu na ocenę świadomości w aspekcie należnego świadczenia, pobieranego przed wydaniem decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 648/24). Samo złożenie wniosku nie oznacza bowiem, że świadczenie zostanie przyznane. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z art. 63 ust. 9 ustawy o świadczeniu wspierającym wypłata świadczenia pielęgnacyjnego podlega wstrzymaniu jeżeli złożono wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Treść tego przepisu wskazuje, że takie wstrzymanie wypłaty powinno leżeć w gestii organu bez względu na to, czy osoba wnioskująca poinformuje organ o pobieraniu świadczenia pielęgnacyjnego, czy też nie. Bez wątpienia organy mają możliwość dokonania weryfikacji tego, czy i kto posiada prawo do świadczenia wspierającego oraz do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu organy orzekające nie zbadały w sposób prawidłowy, czy w sprawie zachodziła sytuacja świadomego działania skarżącej. Należy podkreślić, że kuriozalne jest założenie przyznawania przez organ świadczenia wspierającego z datą wsteczną i żądanie zwrotu przyznanego w przeszłości świadczenia pielęgnacyjnego (w wielu przypadkach zapewne skonsumowanego przez beneficjenta). Organy nie dokonały prawidłowej aktualizacji przedmiotowego pouczenia po wprowadzeniu przez ustawodawcę nowego świadczenia. Sąd podkreśla, że jedynie takie pouczenie, z którego w sposób niebudzący wątpliwości strony o skutkach niepoinformowania organu o wymienionych tutaj okolicznościach, stanowiłoby o możliwości uznania pobieranego świadczenia za nienależne. Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego nie wynika, aby w niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo i skutecznie pouczona, że brak powiadomienia organu o przyznaniu świadczenia wspierającego skutkuje utratą prawa do pobierania przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego i uznaniem go za nienależnie pobrane, a w konsekwencji skutkuje obowiązkiem zwrotu w razie dalszego pobierania pomimo zaistnienia tych okoliczności. Co prawda w piśmie informacyjnym z dnia 26 września 2023 r.(odebranym przez skarżącą 3 października 2023 r.) znajduje się w pkt 8 wskazanie, że: "Jeżeli świadczenie pielęgnacyjne (...) zostanie wypłacony za okres, za który osoba wymagająca opieki otrzymała świadczenie wspierające, wówczas odpowiednio świadczenie pielęgnacyjne (...) stanowi świadczenie nienależnie pobrane i podlega zwrotowi zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego należy pamiętać o bezwzględnym obowiązku zgłoszenia faktu złożenia wniosku, jak również przyznania świadczenia wspierającego pracownikom Działu Świadczeń dla Rodziny Ośrodka Pomocy Społecznej w (...)", niemniej jednak skutki związane ze stanem świadomości z tego wynikające nie mogą dotyczyć, jak już Sąd zaznaczył, sytuacji przyszłych. Zaś pouczenie zawarte w druku oświadczenia, na które powołały się organy, a które zostało przez skarżącą podpisane w dniu 13 czerwca 2024 r. zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenie "(...) iż w przypadku niezgłoszenia zmian mających wpływ na wypłatę świadczeń, nienależnie pobrane świadczenia będą podlegały zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami". Wbrew kategorycznym twierdzeniom organów, po pierwsze, nie jest to treść pouczenia tego rodzaju, by skarżąca mogła je odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć jaka zmiana lub zmiany mają znaczenie dla przyznania jej uprawnienia i zachodzi po jej stronie obowiązek poinformowania o nich organu. Po drugie, jak tez Sąd już podkreślał, dopiero w tym dniu skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wspierające, które jeszcze w chwili składania tego wniosku nie zostało przyznane. W konsekwencji nie mogła ponosić negatywnych skutków takiego stanu rzeczy. Nadto, akta nie potwierdzają stwierdzenia organów, że w tych datach działała przez profesjonalnego pełnomocnika. Korzystanie natomiast z usług pełnomocnika w toku przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego nie ma znaczenia, gdyż kluczowy jest stan świadomości na datę wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w kolizji ze świadczeniem wspierającym, a więc w okresie od 1 marca 2024 r. do 31 maja 2024 r., a wtedy działała skarżąca samodzielnie. Tym samym, w sprawie nie spełniła się przesłanka aktualizująca podstawę do zastosowania art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe pozostaje w związku z zasadą prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), w myśl której w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Kontrola sądowoadministracyjna rozpoznawanej sprawy prowadzi w ocenie Sądu do stwierdzenia naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. Organ rozpatrując sprawę ponownie, kierując się wskazaną przez Sąd oceną prawną, ustali czy pobrane świadczenie w spornym okresie nosi znamiona świadczenia nienależnie pobranego w rozumieniu omawianych regulacji (organ ustali, czy prawidłowo i wprost pouczył skarżącą o obowiązku poinformowania organu o przyznaniu synowi świadczenia wspierającego), względnie rozważy umorzenie postępowania w tym przedmiocie, mając jednocześnie w polu widzenia obowiązek przestrzegania pozostałych reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu, wnikliwie uzasadniając swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Skarga musiała więc wywrzeć w tych okolicznościach zamierzony skutek. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł, jak w sentencji wyroku..

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny