Sygnatura
III SA/Kr 792/26
Wyrok WSA w Krakowie z 27 sierpnia 2026 r., III SA/Kr 792/26 – zasiłek dla bezrobotnych
Wynik
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 27 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
|Dnia 27 sierpnia 2026 r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Michał Niedźwiedź, Sędzia: WSA Jakub Makuch, Asesor: WSA Magdalena Gawlikowska (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2026 r., sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 9 kwietnia 2026 r. nr WP-VII.8641.54.2026 w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 kwietnia 2026 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Olkuskiego z 4 marca 2026 r. w przedmiocie uznania B. C. (dalej skarżąca) za osobę bezrobotną z dniem 23 lutego 2026 r. i przyznania jej prawa do zasiłku od 23 lutego 2026 r. na okres 180 dni w wysokości: - 1721,90 zł (brutto za pełny miesiąc) w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, - 1352,20 zł (brutto za pełny miesiąc) w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 23 lutego 2026 r. skarżąca po raz kolejny zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Olkuszu jako osoba bezrobotna przedkładając dokumenty niezbędne do ustalenia statusu osoby bezrobotnej. Decyzją z 4 marca 2026 r. organ I instancji orzekł jak na wstępie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku postępowania organ dokonał weryfikacji okresów mogących podlegać uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości i okresu na jaki zostanie przyznane prawo do zasiłku, w tym okresu wskazanego jako urlop wychowawczy od 1.08.1991 r. do 12.06.1994 r. Informacja o udzieleniu urlopu wynika z kserokopii świadectwa pracy oraz stron 4 i 5 kserokopii książeczki ubezpieczeniowej. Jednocześnie ustalono, że stosunek pracy, w ciągu którego miał zostać udzielony ww. urlop wychowawczy, ustał z dniem 31.07.1991 r., co oznacza, że wskazany okres urlopu wychowawczego w całości przypada po dacie rozwiązania stosunku pracy. Organ I instancji stwierdził, że na podstawie art. 224 i 225 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, a także w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów powszechnych, urlop wychowawczy może zostać uwzględniony wyłącznie wówczas, gdy został udzielony pracownikowi pozostającemu w stosunku pracy. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że okres urlopu wychowawczego przypadający po ustaniu stosunku pracy nie może zostać uznany jako okres uprawniający do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż po rozwiązaniu umowy o pracę pracownik traci prawo do korzystania z tego uprawnienia. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie w części orzekającej o przyznaniu zasiłku. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją w kwestii okresu na jaki przyznano zasiłek i jego wysokości. Skarżąca domagała się zaliczenie jej okresu urlopu wychowawczego za okres od 1 sierpnia 1991 r. do 12 czerwca 1994 r. Zaskarżoną decyzją 9 kwietnia 2026 r. Wojewoda Małopolski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w zaskarżonym przez skarżącą zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na treść art. 218 ust. 1 i ust. 2 pkt 10 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, wskazał, że do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczono skarżącej pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. D. (zm. 5 grudnia 2025 r.), w oparciu o zaświadczenie Centrum Usług Społecznych w Kluczach z 7 stycznia 2026 r. Następnie organ odwoławczy podał, że zgodnie z ustaleniami organu I instancji skarżąca posiada okres zaliczany: 24 lata, 4 miesiące i 13 dni, ale okres uprawniający do zasiłku to 19 lat, 8 miesięcy i 5 dni. Dlatego też przyznano skarżącej prawo do zasiłku na okres 180 dni w wysokości 100% kwoty zasiłku. Organ odwoławczy wskazał, że nie każdy okres zatrudnienia (lub okres równoważny z zatrudnieniem) jest okresem zaliczanym do okresu uprawniającego do zasiłku. Podano, że zgodnie z art. 224 ust. 2 cyt. ustawy urlop wychowawczy co do zasady podlega wliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku. Jednakże wskazano, że skarżąca pozostawała w zatrudnieniu od 7 grudnia 1987 r. do 31 lipca 1991 r. (stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy) więc skoro od 1 sierpnia 1991 r. skarżąca nie posiadała statusu pracownika, to przypadający po zakończeniu stosunku pracy urlop wychowawczy nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu braku zaliczenia jej urlopu wychowawczego do okresu od którego zależy wymiar i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie 27 sierpnia 2026 r. skarżąca przedłożył plik dokumentów dokumentujących jej przebieg zatrudnienia, min. pismo z 6 czerwca 1991 r., którym wyrażono zgodę na udzielenie jej urlopu wychowawczego do 12 czerwca 1994 r., (k. 58 a.s.), a także karty wynagrodzeń za lata: 1987, 1988, 1991, 1992 i 1993 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga jest zasadna. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia przez organy: po pierwsze - norm prawa procesowego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. odnośnie wymogów uzasadnienia decyzji organów obu instancji, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy; po drugie - norm prawa materialnego poprzez brak uwzględnienia skarżącej do okresu, od którego zależy wymiar i czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych, okresu urlopu wychowawczego, udzielonego jej od 1.08.1991 r. do 12.06.1994 r. Określając materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przede wszystkim należy wskazać na ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej "r.p.s.z.". W realach kontrolowanej sprawy zastosowanie znajduje art. 218 ust. 1 r.p.s.z. Zgodnie z jego treścią prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się w PUP, z wyjątkiem art. 219 i art. 220, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: 1) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem zwolnienia ze składki kategorii osób, o których mowa w art. 261-265; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni; 2) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; 3) świadczył usługi na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, za które powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, z wyjątkiem art. 261, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca; 4) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, z wyjątkiem art. 261, przy czym podstawę wymiaru tych składek stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; 5) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; 6) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę; 7) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z pracą za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-d, w wysokości 9,75 % przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia; 8) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant; 9) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Ustęp 2 cyt. wyż. przepisu wskazuje jakie okresy zalicza się do 365 dni, o których mowa w art. 218 ust. 1 r.p.s.z. I tak zaliczeniu podlegają min. okres urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów (pkt. 2) oraz okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (pkt. 10) Jednocześnie zgodnie z art. 224 ust. 1 r.p.s.z. wysokość zasiłku wynosi: 1/ 1783,90 zł w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku; 2/ 1400,90 zł w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. Sąd wyjaśnia, że kwoty te obowiązują od 1 czerwca 2026 r. zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych. W okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień 1 czerwca 2026 r. kwoty te wynoszą odpowiednio: 1721,90 zł i 1352,20 zł (zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) z 19 maja 2025 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych). Zgodnie z art. 224 ust. 2 cytowanej ustawy bezrobotnemu, którego łączne okresy wymienione w art. 218 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5 wynoszą co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w ust. 1. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 225 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. c okres pobierania zasiłku wynosi: 180 dni albo 365 dni - dla bezrobotnych powyżej 50. roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej łącznie 20-letni okres wymieniony w art. 218 ust. 1, ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5. W warstwie norm prawa procesowego Sąd wskazuje, że podstawowe zasady postępowania administracyjnego to zasada praworządności - art. 6 k.p.a., zasada przekonywania - art. 11 k.p.a. oraz zasada pogłębiania zaufania - art. 8 k.p.a. zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Niewątpliwie realizacja tych zasad materializuje się min. poprzez prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji, zgodnie ze standardami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W piśmiennictwie podkreśla się, że uzasadnienie decyzji: spełnia prawny obowiązek wykazania, na jakiej podstawie decyzja została podjęta; daje podstawę kontroli poprawności decyzji; (...); pełni inne rozmaite dalsze funkcje (wpływa na kształtowanie praktyki precedensowej i przewidywalności decyzji oraz na kształtowanie się postaw oceniających wśród organów orzekających), może wreszcie stanowić materiał, który uwzględniony przez prawodawcę będzie wpływał na zmiany stanu prawnego; pełni funkcję opisową, gdy ma odpowiadać procesowi podjęcia decyzji przez organ orzekający. Niezbędnym elementem tego elementu uzasadnienia decyzji jest przy tym m.in. kwalifikacja faktów sprawy, która zakłada dokonanie operacji subsumcji faktu uznanego za udowodniony pod stosowany przepis prawa materialnego. Przesłanką kwalifikacji jest dostatecznie precyzyjne ustalenie znaczenia powołanego przepisu; wyznaczenie konsekwencji prawnych faktów uznanych za udowodnione, gdy istnieją dyrektywy wyboru konsekwencji, których użycie się kwestionuje, lub też gdy neguje się zasadność ocen, jakie zostały dokonane i które rzutują na to, jakie konsekwencje się orzeka; rozumowania, którymi posługuje się podmiot wydający decyzję, kiedy rozważa się ich prawidłowość; oceny, dokonywane przez podmiot wydający decyzje wówczas, gdy uważa się, że nie są one trafne w danym przypadku (por. A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 107). Uzasadnienie rozstrzygnięcia musi umożliwiać stronie, ale także sądowi w ramach ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej, zapoznanie się rozumowaniem organu, które prowadziło do podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. W realiach kontrolowanej sprawy, biorąc pod uwagę ww. przepisy prawa materialnego i procesowego należy wskazać, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest prawidłowe ustalenie u bezrobotnego okresów wymienionych w art. 218 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 224 ust. 2 cyt. ustawy. Organ powinien zatem w treści uzasadnienia decyzji wyszczególnić jaki konkretnie okres zalicza, z jakiego tytułu i na jakiej podstawie prawnej. Następnie poddać to ustalenie operacji arytmetycznej i ocenić czy są spełnione przesłanki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, w jakiej wysokości i przez jaki okres. Tymczasem w realiach kontrolowanej sprawy organ I instancji w ogólnie nie wyszczególnia w treści rozstrzygnięcia jakie okresy, z jakich tytułów i na podstawie których dokumentów uwzględnił do okresu, od którego zależy wymiar i okres przyznania zasiłku dla bezrobotnych, wskazując jedynie, że nie uwzględniono okresu urlopu wychowawczego od 1 sierpnia 1991 do 12 czerwca 1994 r. z powodu wcześniejszego zakończenia stosunku pracy ze skarżącą. Z kolei organ II instancji stwierdza, że: "W oparciu o posiadane dokumenty (przedstawione przez Panią zarówno podczas tej jak i poprzednich rejestracji), organ I instancji ustalił, że posiada Pani okres zaliczany: 24 lata, 4 miesiące i 13 dni, ale okres uprawniający do zasiłku to 19 lat 8 miesięcy i 5 dni. Dlatego przyznano Pani prawo do zasiłku na okres 180 dni w wysokości 100% kwoty zasiłku". Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że przede wszystkim ustalenie takie nie wynika z treści decyzji organu I instancji. Z kolei z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, aby organ ten poczynił własne ustalenia w tym zakresie wraz ze wskazaniem dokumentów na ich poparcie i poddał je ocenie. Sąd podkreśla, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota zasady dwuinstancyjności polega na obowiązku dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy przez dwa różne organy. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia. Wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dwukrotne rozpatrzenie oznacza zatem obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji (postanowienia), a ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni (por. wyrok NSA z 29 maja 2026 r., sygn. akt I OSK 549/26). Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że taki stan rzeczy stanowi naruszenie art. 6, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest w stanie prześledzić i skontrolować prawidłowości rozumowania organu. Sąd uznaje też za błędne stanowisko organów o niezaliczeniu skarżącej okresu udzielonego jej urlopu wychowawczego w okresie od 1 sierpnia 1991 r. do 12 czerwca 1994 r. Sąd zauważa, że treść przepisu art. 218 ust. 2 pkt. 2 r.p.s.z. mówi o konieczności zaliczenia urlopu wychowawczego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów. Przepis nie stawia w tym zakresie żadnych dodatkowych warunków. Organ nie kwestionuje, że skarżącej udzielono urlopu wychowawczego w kwestionowanym okresie, znajduje to też oparcie w dokumentach akt sprawy (świadectwo pracy i legitymacja ubezpieczeniowa k. 25 i 26 a.a.). W wyroku WSA w Krakowie z 31 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 1236/06 (który zapadł co prawda w poprzednim stanie prawnym, ale z uwagi na zbieżność regulacji znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie) Sąd nie podzielił poglądu Wojewody Małopolskiego, aby nie było możliwe zaliczenie do okresu, od którego zależy prawo do zasiłku dla bezrobotnych, okresu udzielonego urlopu wychowawczego, przypadającego po ustaniu zatrudnienia. Sąd podkreślił, że przepis kładzie nacisk na okres na jaki udzielono urlopu, a nie na okres urlopu, który faktycznie został wykorzystany, czy okres, w czasie którego pobierane były świadczenia przysługujące z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym. Natomiast w wyroku WSA w Łodzi z 10 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 483/02 dotyczącym sytuacji gdzie skarżąca miała udzielony urlop wychowawczy przed i po ustaniu stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy stwierdzono, że: "Skarżącej bowiem został już udzielony urlop wychowawczy na trzy lata i to zarówno w czasie trwania stosunku pracy jak i po jego ustaniu. Skarżąca otrzymała świadectwo pracy z odpowiednim wpisem dotyczącym korzystania z tego urlopu, a ZUS także nie kwestionował jej uprawnień do przebywania na urlopie wychowawczym. NSA uznał, że w tej sytuacji nie można stawiać zarzutu skarżącej, iż wprowadziła w błąd organy korzystając z urlopu wychowawczego, gdyż nie przedstawiła żadnego nieprawdziwego dokumentu ani oświadczenia i przez cały czas trwania urlopu nikt nie kwestionował prawa skarżącej do jego uzyskania i kontynuowania po ustaniu stosunku pracy. Skoro fakt przebywania przez skarżącą na urlopie wychowawczym do dnia 12.06.1999 r nie został wzruszony lub anulowany, ani przez pracodawcę, który tego urlopu udzielił ani przez żaden z organów lub sąd, to organ administracji nie może sam dokonywać oceny bezprawności korzystania z tego urlopu przez skarżącą, po jego wykorzystaniu. Nie można obciążać skarżącej konsekwencjami nieznajomości obowiązujących przepisów przez byłego pracodawcę i ZUS" (por. też wyrok NSA oz. W Łodzi z 31 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA/Łd 1613/99). Z dokumentów przedstawionych przez skarżącą na rozprawie wynika, że przez część kwestionowanego przez organy okresu udzielonego jej urlopu wychowawczego pobierała zasiłek rodzinny, jednak zdaniem Sądu - zgodnie z zacytowanym wyżej poglądem, który to Sąd w pełni podziela - okoliczność ta nie może być decydująca o zaliczeniu skarżącej udzielonego jej urlopu wychowawczego do okresu, od którego zależy wysokość i okres przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Jedynie pomocniczo Sąd zauważa, że na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy z 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 552), która weszła w życie 1 maja 2015 r. osoby przebywające na urlopach wychowawczych także przed 1 stycznia 1999 r. mają prawo do wyższego kapitału początkowego, a co za tym idzie do wyższej emerytury. Okres urlopu wychowawczego sprzed 1999 r. liczy się jako okres składkowy. Ustawa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie ale obrazuje zmianę podejścia ustawodawcy do traktowania osób przebywających na urlopach wychowawczych przez 1999 r. przy ustalaniu ich uprawnień emerytalnych. Potwierdza to pośrednio prawidłowość literalnej wykładni przepisu art. 218 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 224 ust. 2 w zw. z art. 225 ust. 1 pkt 2 lit. c r.p.s.z. Zatem dla ustalenia okresu, od którego zależy wysokość i okres przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie ma różnicy, że część udzielonego skarżącej urlopu wychowawczego został wykorzystany przed ustaniem stosunku pracy, a część po. Odnośnie powołanego przez organy poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt III AUa 466/13 w ocenie Sądu nie może on mieć zastosowania w niniejszej sprawie albowiem został wydany w zupełnie innych realiach faktycznych i prawnych. Sąd nie rozważał w nim kwestii udzielonego urlopu wychowawczego po ustaniu stosunku pracy w kontekście uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych, ale włączenia okresu urlopu wychowawczego do okresu służby w charakterze funkcjonariusza. Jak to już wyżej wspomniano, w stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie istotny jest okres udzielonego urlopu wychowawczego (art. 218 ust. 2 pkt 2 r.p.s.z.), a akta sprawy wskazują, że skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym nieprzerwanie od 25.11.1988 r. do 12.06.1994 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko prawne wyrażone w niniejszym wyroku. W swoim rozstrzygnięciu będzie zobowiązany wyszczególnić wszystkie okresy (ich początek i koniec), które podlegają zaliczeniu do ustalenia prawa wysokości i okresu przyznania zasiłku dla bezrobotnych, wskazać dokumenty na których się oparł i przyporządkować podstawę prawną ich zaliczenia tak aby sposób ustalenia tego okresu był czytelny dla strony i poddawała się ewentualnej kontroli sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 czerwca 2026
- Symbol z opisem
- 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
- Hasła tematyczne
- Zatrudnienie
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Jakub Makuch Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/ Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 455/26 · 26 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2026 r., II SA/Po 455/26 – zasiłek dla bezrobotnych
Sygnatura: III SA/Po 633/26 · 26 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2026 r., III SA/Po 633/26 – zasiłek dla bezrobotnych
Sygnatura: II SA/Go 339/26 · 25 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 sierpnia 2026 r., II SA/Go 339/26 – zasiłek dla bezrobotnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny