III SA/Kr 917/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi B. M. na zarządzenie Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. K. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.

Prezydent Miasta Krakowa zarządzeniem z 15 kwietnia 2024 r. nr [...] odwołał skarżącą B. M. ze stanowiska Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. Następnie, w dniu 23 kwietnia 2024 r. Prezydent Miasta Krakowa ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora ww. liceum. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności ogłoszenia konkursu w części, w zakresie, w jakim dotyczył ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. oraz stwierdzenie nieważności zarządzenia o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora, w którego wykonaniu wydano ogłoszenie o konkursie na stanowisko dyrektora, ewentualnie jego uchylenie w tym samym zakresie. Zaskarżonemu ogłoszeniu i zarządzeniu o ogłoszeniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 63 ust. 21 zd. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 i 10 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U. 2023 poz. 900 ze zm.) poprzez ogłoszenie konkursu na dyrektora szkoły w sytuacji, w której nie skończyła się kadencja poprzedniego dyrektora szkoły, a jego odwołanie ze stanowiska było bezprawne i obarczone naruszeniami prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że nie wie, czy ogłoszeniu towarzyszyło zarządzenie (nie zostało ono opublikowane), ale w jej ocenie takie zarządzenie powinno było zostać wydane, dlatego z ostrożności procesowej zaskarża również Zarządzenie o Ogłoszeniu. Wskazała, że głównym zarzutem pod adresem Ogłoszenia i Zarządzenia o Ogłoszeniu jest fakt, że ta czynność i ten akt zostały podjęte po bezprawnym odwołaniu jej ze stanowiska dyrektora szkoły. Z uwagi na bezprawność odwołania ze stanowiska powinna zostać stwierdzona jego nieważność z mocą ex tunc, a w efekcie stanowisko dyrektora [...] LO obecnie nie wakuje, toteż Ogłoszenie powinno zostać uznane za bezskuteczne, a Zarządzenie o Ogłoszeniu powinno być stwierdzone nieważnym. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wyjaśnił, że 24 maja 2024 r. odbyło się posiedzenie komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego. Konkurs został rozstrzygnięty, a osobą wybraną na stanowisko Dyrektora została dotychczasowa Zastępca N. C. W uzupełnieniu skargi, pełnomocnik ustanowiony z urzędu, w całości podtrzymał twierdzenia, zarzuty i wnioski zawarte w skardze i piśmie z 25 października 2024 r. złożonym do akt sprawy o sygn. akt III SA/Kr 916/24 (zawierającym dodatkowe zarzuty i odniesienie się do odpowiedzi na skargę oraz zarzucił naruszenie art. 63 ust. 1 i 10 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przedwczesne ogłoszenie konkursu, podczas gdy w dacie ogłoszenia konkursu nie zaistniał wakat na stanowisku dyrektora szkoły. W oparciu o tak sformułowany zarzut pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonego ogłoszenia w części, tj. w zakresie, w jakim dotyczył ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K., względnie jego uchylenie w powyższym zakresie. Ponadto wniósł: - o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów, wyjaśniając jednocześnie, że dowody te są niezbędne do wykazania istotnych okoliczności w niniejszej sprawie, możliwość ich powołania powstała dopiero po zapoznaniu się z dokumentami z akt administracyjnych przekazanymi wraz z odpowiedzią na skargę w tut. Sądzie, zaś ich przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania; - o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone tak w całości, jak i w części, według norm prawem przepisanych, w kwocie powiększonej o należny podatek VAT oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W piśmie z dnia 30 października 2024 r. skarżąca szczegółowo odniosła się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę, wnosząc dodatkowo o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dołączonych do pisma dokumentów w celu wykazania treści tych dokumentów, faktów poprawnego działania w trakcie pełnienia przez nią funkcji dyrektora [...] LO w K., braku uzasadnienia dla kierowanych pod jej adresem jako dyrektora oskarżeń oraz braku uzasadnienia dla odwołania ze stanowiska dyrektora. Z kolei w piśmie procesowym z 21 stycznia 2025 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów wyjaśniając, iż dowody te są niezbędne do wykazania istotnych okoliczności w sprawie, zaś ich przeprowadzenie nie spowoduje przedłużenia postępowania. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. Sąd postanowił: 1. dopuścić dowód z: - pism skarżącej i jej [...] - sprostowań skierowanych do redaktora naczelnego [...], [...]; - zaproszenia na posiedzenie nr [...] Komisji Edukacji Rady Miasta Krakowa zwołanego na dzień [...] r.; 2. oddalić wnioski dowodowe z dokumentów w pozostałym zakresie, w tym o: - zwrócenie się do Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie wszelkich skarg na skarżącą od dnia 1 lutego 2016 r. do 20 lutego 2023 r., a w razie ich braku złożenia informacji o ich braku; - zwrócenie się do Prezydenta Miasta Krakowa o wydanie sprawozdania z Rady Pedagogicznej, która poświęcona byłaby wyjaśnieniu zarzutów zawartych w zał. do uchwały Rady Pedagogicznej, a w razie jego braku - złożenia informacji o jego braku; - zwrócenie się do Prezydenta Miasta Krakowa o przedłożenie utrwalonego przy pomocy urządzenia rejestrującego dźwięk posiedzenia Komisji Edukacji Rady Miasta Krakowa z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest zarządzenie Prezydenta Miasta Krakowa o ogłoszeniu konkursu na stanowisko Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, a tym samym podlega ocenie sądowej pod względem zgodności z prawem. Skarżąca niewątpliwie posiada legitymację skargową do kwestionowania przed sądem ww. zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, które zapadło w następstwie odwołania jej ze stanowiska Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K. zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr [...]. Przyjąć w tej sytuacji należy, że interes prawny skarżącej został naruszony zaskarżonym zarządzeniem, co otwiera drogę do jego merytorycznej kontroli, jednak nie oznacza automatycznie uwzględnienia skargi, o ile nie uchybiono przepisom prawa obowiązującym w dacie jego podjęcia. Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Krakowa zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr [...] odwołał skarżącą ze stanowiska Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w K., za podstawę przyjmując art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Następnie, Prezydent Miasta Krakowa w dniu 23 kwietnia 2024 r. ogłosił konkurs, m.in. na stanowisko dyrektora ww. liceum. W dniu 24 maja 2024 r. odbyło się posiedzenie komisji konkursowej w celu wyłonienia kandydata na przedmiotowe stanowisko. W wyniku rozstrzygnięcia konkursu osobą wybraną na stanowisko dyrektora została dotychczasowa Zastępca N.C. Skargę na powyższe zarządzenie o odwołaniu ze stanowiska dyrektora - zarejestrowaną w tut. Sądzie pod sygn. III SA/Kr 916/24 - oraz przedmiotową skargę na zarządzenie o ogłoszeniu konkursu skarżąca wniosła za pośrednictwem organu w dniu 8 maja 2024 r., data wpływu do Sądu 6 czerwca 2024 r. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 916/24 Sąd skargę oddalił. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że w dacie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora, nie została stwierdzona nieważność zarządzenia odwołującego dyrektora z dnia 15 kwietnia 2024 r., czy też wstrzymana jego wykonalność. Tym samym, w chwili ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora, zarządzenie o odwołaniu skarżącej ze stanowiska dyrektora pozostawało w obrocie prawnym i wywoływało skutki prawne, co oznacza, że nie było prawnych przeszkód do ogłoszenia konkursu na dyrektora szkoły. Nie można zatem podzielić stanowiska prezentowanego w skardze, że w dacie ogłoszenia - a na tę właśnie datę sąd administracyjny przeprowadza kontrolę jego zgodności z prawem - nie istniał wakat na stanowisku dyrektora, gdyż zdaniem skarżącej, stanowisko to było formalnie obsadzone. W konsekwencji powyższego, wobec skutecznego prawnie i wykonalnego zarządzenia o odwołaniu skarżącej ze stanowiska dyrektora ww. liceum i powstania tym samym wakatu na tym stanowisku, Prezydent Miasta Krakowa miał prawną podstawę do ogłoszenia konkursu na przedmiotowe stanowisko. Nie naruszył zatem art. 63 ust. 21 zd. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 i 10 ustawy Prawo oświatowe poprzez ogłoszenie konkursu na dyrektora szkoły w sytuacji gdy dotychczasowy dyrektor został odwołany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe. Odnosząc się do wniosku skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z załączonych przez nią dokumentów, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2020 r., sygn. l GSK 199/18). Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w ww. przepisie, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 roku, sygn. II GSK 164/05, opubl. w CBOSA). W związku z powyższym oprócz dokumentów wymienionych w postanowieniu o dopuszczeniu dowodów (tj. pism skarżącej i jej [..] - sprostowań skierowanych do redaktora naczelnego [...], [...]; - zaproszenia na posiedzenie nr [...] Komisji Edukacji Rady Miasta Krakowa zwołanego na dzień [...]) na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z pozostałych dokumentów dołączonych do skargi i pism procesowych skarżącej, stwierdzając że nie pozostają one w związku z oceną legalności zaskarżonego zarządzenia. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu, które należne było ustanowionemu dla skarżącej z urzędu pełnomocnikowi, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r. poz. 763).