III SA/Łd 300/26

Dnia 11 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 11 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2026 roku nr UP-109/2026 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

30 marca 2026 roku T. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 lutego 2026 roku w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W skardze skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 5 maja 2026 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez wskazanie nr PESEL, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej p.p.s.a. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu na podany w skardze adres w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) 28 maja 2026 roku. Zarządzeniem z 16 czerwca 2026 roku, sygn. akt III SPP/Łd 54/26 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Odpis zarządzenia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) 6 czerwca 2026 roku. Zarządzeniem z 20 czerwca 2026 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez podpisanie skargi ewentualnie nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi i wskazanie nr PESEL. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu na podany w skardze adres w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) 10 lipca 2026 r Zarządzeniem z 5 sierpnia 2026 r. wezwano skarżącego do wyjaśnienia, czy W. B. jest pełnomocnikiem do doręczeń w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 lutego 2026 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Wyjaśniono, że w skardze wskazał W. B., jako osobę do odbioru korespondencji. Jeżeli W. B. jest pełnomocnikiem do doręczeń, to zobowiązano skarżącego do załączenia oryginału podpisanego pełnomocnictwa do doręczeń dla W. B. Jednocześnie pouczono stronę, że zgodnie z treścią art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, wobec czego Sąd zobowiązał do wyjaśnienia, czy W. B. jest jedną z osób wskazanych w tym przepisie - w terminie siedmiu dni pod rygorem uznania, że doręczenie na adres wskazany w skardze, tj. Ł., ul. Ł2. [...] jest skuteczne. Wezwanie doręczono 12 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym zostały uregulowane w art. 46 i art. 47 p.p.s.a W myśl art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Stosownie zaś do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że brak wskazania numeru PESEL i brak podpisu skargi, stanowią braki, które uniemożliwiają nadanie skardze dalszego biegu i stanowią podstawę jej odrzucenia. Dodatkowo należy wskazać, że 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w myśl której niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W uzasadnieniu przywołanej uchwały podkreślono, że poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. Jeżeli w pierwszym piśmie w sprawie strona nie wskazała swojego numeru PESEL to taki brak pisma podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych za stronę, w szczególności uzupełniania braków formalnych pisma. Stanowisko zajęte we wskazanej wyżej uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2019 r., I FSK 116/17). Uchwała ta ma zatem charakter wiążący. Nie można jej więc pominąć również przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. W myśl art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366, 820 i 1456), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie zaś do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 3 i 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, jak wynika z akt skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi i wskazanie numeru PESEL w terminie siedmiu dni wraz z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych skargi we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca o wezwanie została doręczona skarżącemu na podany w skardze adres w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) 10 lipca 2026 roku. Przesyłkę awizowano po raz pierwszy 26 czerwca 2026 roku i złożono ją na okres siedmiu dni we właściwej placówce pocztowej (FUP Łódź [...]). 6 lipca 2026 roku przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie 13 lipca 2026 roku przesyłkę zwrócono nadawcy. Skoro zatem skarżący nie odebrał przesyłki, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. 10 lipca 2026 roku. W tej sytuacji termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął swój bieg od 11 lipca 2026 roku, a upływał 17 lipca 2026 roku (piątek). W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. Sąd zauważa również, że skarżący nie odpowiedział na wezwanie sędziego dotyczące wskazania pełnomocnika do doręczeń i adresu do doręczeń, co pozwoliło na uznanie, że dotychczas doręczone wezwania są skuteczne. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., odrzucił skargę. eg