III SA/Lu 227/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Protokolant: Referent Paulina Kowalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 10 lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lutego 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") z dnia 19 grudnia 2025 r. o nałożeniu na K. P. (dalej jako "skarżąca") kary pieniężnej (w wysokości 12 000 zł) za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu 3 kwietnia 2025 r. na terenie przejścia granicznego w [...] zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], kierowcą, którego był obywatel Ukrainy R. K., poddany został kontroli. Jej wyniki udokumentowano w protokole nr [...] Kierowca wykonywał przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego z Polski do Ukrainy na rzecz podmiotu: F. P. K. (Ukraina). Przewoził towar w postaci artykułów do wyposażenia domu. Kierowca okazał do kontroli m. in. dokument CMR, faktury w ilości 6 sztuk, zgłoszenie celne wywozowe oraz numer referencyjny [...] Rejestracji zgłoszenia [...] dokonała w dniu 2 kwietnia 2025 r. o godz. 11:00 K. P., która w dniu 3 kwietnia 2025 r. o godz. 11:05 dokonała modyfikacji tego zgłoszenia. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na zgłoszeniu do rejestru zgłoszeń danych i informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Stwierdzono, że w zgłoszeniu [...] w rubryce "Informacje o środku transportu" błędnie wpisano numer rejestracyjny naczepy: wpisano [...] zamiast [...] Skarżąca wniosła – w toku postępowania - o umorzenie postępowania administracyjnego oraz odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wyjaśniła, że okoliczności sprawy i dowody wskazują na oczywistą omyłkę w zakresie błędnego wpisania numeru rejestracyjnego naczepy. Ta omyłka nie jest naruszeniem przepisów ustawy, lecz stanowi jedynie techniczną nieścisłość, która nie wpływa na prawidłowość i legalność wykonywanego przewozu. Ponadto brak jest interesu publicznego w tym, aby nakładać nieproporcjonalnie wysoką karę pieniężną za marginalne uchybienie. Uchybienie w zakresie numeru rejestracyjnego naczepy należy traktować w kategorii oczywistej omyłki, bowiem pozostałe dane w dokumencie RMPD byty prawidłowe i spójne, numery rejestracyjne pojazdu głównego były prawidłowe, tj. zgodne ze stanem faktycznym, bez wątpliwości można było zidentyfikować pojazd i przewóz, dane naczepy nie są jedynym elementem pozwalającym na identyfikację przewozu, a błąd nie uniemożliwił kontroli, ani identyfikacji ładunku, przewoźnik działał w dobrej wierze, a nie z zamiarem obejścia przepisów ustawy. Pismem z dnia 2 grudnia 2025 r. skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego i odstąpienie od nałożonej administracyjnej kary pieniężnej, z uwagi na fakt, że oczywista omyłka w zakresie danych dotyczących błędnego wpisania numeru rejestracyjnego naczepy pojazdu w zgłoszeniu RMPD nie powinna być poczytywana jako naruszenie przepisów ustawy, lecz stanowi jedynie drobną, formalną nieścisłość, która nie wpływa na prawidłowość operacji transportowej. Skarżąca stwierdziła, że uchybienie miało charakter oczywistej omyłki pisarskiej, pozbawionej znaczenia materialnego, pozostałe dane w zgłoszeniu byty prawidłowe, a przewóz w pełni identyfikowalny i możliwy do kontroli, po stronie przewoźnika nie wystąpiło zawinienie ani brak należytej staranności, nałożenie kary stanowiłoby oczywiste naruszenie zasady proporcjonalności, zasady zaufania do organów władzy publicznej. Decyzją z dnia 19 grudnia 2025 r. organ I instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 000 zł w związku ze stwierdzonym naruszeniem przepisów u.t.d. Skarżąca wniosła odwołanie. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lutego 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy skontrolowaną decyzję. Wyjaśnił, że w sprawie właściwie zinterpretowano przepis art. 28b ust. 1 u.t.d. Podał, że zagraniczny podmiot wykonujący przewóz jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgłoszenie takiego przewozu i uzyskać dla tego zgłoszenia numer referencyjny w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. Przewoźnik jest obowiązany niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (art. 28b ust. 5 i 6 u.t.d., art. 8 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi). Organ odwoławczy zauważył, że w analizowanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca przed rozpoczęciem przewozu dokonała stosownego zgłoszenie do rejestru zgłoszeń, któremu został nadany nr [...] Przewoźnik w tym zgłoszeniu wskazał dane niezgodne ze stanem faktycznym w zakresie informacji o środku transportu. Aktualizacja zgłoszenia w tym zakresie nie została dokonana. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zagraniczny podmiot przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej był obowiązany uzupełnić zgłoszenie o prawidłowe dane środka transportu (art. 28b ust. 3 pkt 11 w zw. z art. 28b ust. 1 u.t.d.), a w przypadku konieczności zmiany tych danych do niezwłocznej ich aktualizacji (art. 8 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Aktualizacja danych ma nastąpić "niezwłocznie" po nastąpieniu zdarzenia skutkującego nieaktualnością zgłoszonych uprzednio danych. Aktualizacja danych dokonana po przeprowadzeniu kontroli i stwierdzeniu nieprawidłowości potwierdza naruszenie ww. obowiązków przewoźnika. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ponieważ naruszenie prawa jakiego dopuściła się strona nie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności całkowicie od niej niezależnych, których w żaden sposób nie można było przewidzieć, czy też które występują rzadko, gwałtownie i niespodziewanie i nie można ich uniknąć przy dołożeniu należytej staranności. Przewoźnik dochowując należytej staranności przy planowaniu przewozów i ich organizacji może w sposób niewymagający dużych nakładów sprostać wymaganiom ustawy o transporcie drogowym, a szczególności zapisanym w art. 28b przedmiotowej ustawy. Natomiast przewoźnik w przedmiotowej sprawie nie dopełnił należytej staranności i dokonując rejestracji zgłoszenia przewozu w rejestrze zgłoszeń o którym mowa w art. 28b u.t.d. podał dane niezgodne ze stanem faktycznym, tj. naruszenie nastąpiło na skutek działania przewoźnika. Nie przedstawiono dowodów pozwalających umorzyć postępowanie w sprawie lub odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Nie znajduje również zastosowania pkt 2 powołanego wyżej przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż okoliczności sprawy nie wskazują, że za stwierdzone w omawianej sprawie naruszenia została nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ. Ponadto od dnia ujawnienia naruszenia (tj. od dnia 3 kwietnia 2025 r.) nie upłynął okres 2 lat, co wyklucza zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 92c ust. 1 pkt 3 przedmiotowej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały podstawy do zastosowania zarówno art. 92c ust. 1 u.t.d., jak i art. 189f pkt 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 10 lutego 2026 r. Skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 28b ust. 1 w zw. z ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 92a ust. 1 u.t.d. i pkt 3.2a Załącznika nr 3 do u.t.d., przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że omyłkowe wpisanie jednego znaku w numerze rejestracyjnym naczepy ([...] zamiast [...] przy jednoczesnym prawidłowym zgłoszeniu całości przewozu i poprawnym wskazaniu wszystkich pozostałych danych stanowi "wykonywanie przewozu z danymi niezgodnymi ze stanem faktycznym" w rozumieniu ww. przepisów, podczas gdy prawidłowa, celowościowa wykładnia tych przepisów wyklucza utożsamianie oczywistej omyłki technicznej z deliktem administracyjnym, którego istotą jest celowe podanie nieprawdziwych danych w celu uniknięcia kontroli; 2. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 k.p.a. i art. 189d k.p.a., przez ich niezastosowanie, mimo że kumulatywnie spełnione były wszystkie ustawowe przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia kary: znikoma waga naruszenia, brak jakichkolwiek negatywnych skutków dla interesu publicznego oraz niezwłoczne usunięcie uchybienia przez skarżącą; 3. art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, przez wymierzenie sankcji w tej samej wysokości co za całkowity brak zgłoszenia lub celowe sfałszowanie danych, co narusza zasadę proporcjonalności rozumianą nie tylko jako dyrektywa ustawodawcza, ale zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA jako zasada stosowania prawa, nakazująca organowi w procesie wykładni i stosowania przepisów ocenić, czy konkretna sankcja jest adekwatna do wagi czynu i realizuje cel regulacji; II. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez zaniechanie zbadania okoliczności indywidualizujących: czy rozbieżność jednego znaku w numerze rejestracyjnym naczepy zakłóciła choćby w minimalnym stopniu monitoring przewozu; czy doszło do jakiegokolwiek uszczuplenia fiskalnego lub zagrożenia dla celu regulacji; jakie były przyczyny omyłki i czy świadczyły o braku należytej staranności, przy czym ustalenia w tym zakresie były warunkiem koniecznym prawidłowej oceny przesłanek z art. 189f k.p.a.; 2. art. 81a § 1 k.p.a., przez rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącej wątpliwości co do istotności uchybienia, podczas gdy zasada in dubio pro libertate nakazywała przyjąć wersję dla niej korzystną; 3. art. 107 § 3 k.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia o charakterze szablonowym, nieodwołującego się do indywidualnych okoliczności sprawy i niewyjaśniającego, dlaczego organ uznał, że kara jest w tej sytuacji proporcjonalna do charakteru naruszenia oraz że kumulatywne przesłanki art. 189f s 1 pkt 1 k.p.a. nie zachodzą; 4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., przez zaniechanie oceny, czy stwierdzona rozbieżność jednego znaku w numerze rejestracyjnym naczepy zakłóciła w jakimkolwiek stopniu ciągłość i skuteczność monitorowania przewozu, podczas gdy właśnie ten skutek, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jest kryterium różnicującym między naruszeniem istotnym uzasadniającym sankcję a uchybieniem czysto formalnym nieuzasadniającym jej nałożenia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Nie jest sporne, że skarżąca wykonywała międzynarodowy transport drogowy rzeczy w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.). W myśl wspomnianego przepisu, międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Przedsiębiorstwo skarżącej wykonywało transport towarów z Polski do Ukrainy, co należycie ustalono podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 3 kwietnia 2025 r. na terenie przejścia granicznego w [...]. Kontrolą objęto zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]/[...]. Kierowcą był obywatel Ukrainy R. K.. Ustalono w trakcie kontroli, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy, polegającym na zgłoszeniu do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 28b u.t.d., danych i informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Stosownie do art. 28b ust. 1 u.t.d., w przypadku gdy do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 i 1a, jest wymagane zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ust. 1, albo wielokrotne zagraniczne zezwolenie wydane przez Międzynarodowe Forum Transportu (International Transport Forum), zwane dalej "zezwoleniem EKMT", a także w przypadku gdy przepisy wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego zwalniają z obowiązku posiadania tych zezwoleń, zagraniczny podmiot wykonujący taki przewóz jest obowiązany przesłać do rejestru zgłoszeń, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, zwanego dalej "rejestrem zgłoszeń", przed rozpoczęciem przewozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgłoszenie takiego przewozu i uzyskać dla tego zgłoszenia numer referencyjny w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy. Według ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi – dalej jako ustawa SENT - podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnik, podmiot sprzedający oraz podmiot nabywający są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia (art. 8 ust. 1). Obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu wynika z art. 10a. ustawy SENT. Obowiązki kierującego środkiem transportu wyposażonym w lokalizator określone zostały w art. 10b ustawy SENT. Dodatkowe obowiązki w przypadku stwierdzenia niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji wynikają z art. 10c ustawy SENT. W jej art. 11 uregulowano kwestię ważności numeru referencyjnego. Z treści art. 28b ust. 5 u.t.d. wynika, że przepisy art. 8 oraz art. 10 a-11 ustawy SENT stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł, z wyjątkami nie mającymi w sprawie zastosowania (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Według art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Pod lp. 3.2a. załącznika nr 3 do u.t.d. ustawodawca wymienia naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego rzeczy bez zgłoszenia do rejestru zgłoszeń, w przypadku, o którym mowa w art. 28b ustawy o transporcie drogowym albo zgłoszenie danych i informacji niekompletnych lub niezgodnych ze stanem faktycznym. Naruszenie to jest sankcjonowane karą w wysokości 12 000 zł. Powyższe oznacza, że skontrolowane rozstrzygnięcie z dnia 10 lutego 2026 r. o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł jest orzeczeniem prawidłowym i zgodnym z przepisami u.t.d. Skarżąca w istocie nie podważa ustalenia organu o niezgodności zgłoszenia z faktycznym numerem rejestracyjnym pojazdu. Twierdzi natomiast, że wystąpiła oczywista omyłka pisarska w zakresie numeru rejestracyjnego naczepy pojazdu, która polegała na wpisaniu błędnie jednego znaku. Podnosi również, że taki błąd nie może być traktowany w kategoriach naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Stanowisko skarżącej jest nieusprawiedliwione w świetle przepisów u.t.d. Nie budzi wątpliwości to, że ustawa nie przewiduje uznania oczywistej omyłki za przypadek, który nie jest objęty przepisem art. 92a ust. 1. Tego rodzaju "omyłka" nie wyłącza również odpowiedzialności zagranicznego przewoźnika wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy (na podstawie art. 92c u.t.d.). W tej materii zapatrywanie organu zasługuje na akceptację podobnie zresztą jak i stanowisko, że ustawa przewiduje karę pieniężną za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym bez różnicowania charakteru stwierdzonej niezgodności. Nieuzasadniony jest zarzut skargi o niezastosowaniu przez organ instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepisy u.t.d. (art. 92b i art. 92c) wprowadzają odrębne zasady dotyczące wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika. Zakres stosowania przepisów k.p.a. i jego działu IVa "Administracyjne kary pieniężne" określony został w art. 189 a § 1 k.p.a. W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IV a, w tym zakresie nie stosuje się (art. 189 a § 2 pkt 2 k.p.a.). Powyższe skutkuje tym, że rozpoznawanej sprawie odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f. § 1 k.p.a. nie wchodziło w grę. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że doszło do nałożenia kary niewspółmiernej w stosunku do stwierdzonego, ale "znikomego" naruszenia prawa, co czyni orzeczoną karę za sprzeczną z zasadą proporcjonalności. Odnosząc się do tego zarzutu należy wyjaśnić, że organ działał w granicach i na podstawie prawa (zgodnie z art. 7 Konstytucji RP). Bez naruszenia art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP organ załatwił sprawę. Organ nie miał prawnej możliwości miarkowania kary przewidzianej za stwierdzone w toku kontroli naruszenie. W załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca określił wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w sposób sztywny. Nie przewidziano zatem możliwości uznaniowego ustalania wysokości kary przez organ. Należało więc uznać, że zasadnie nałożono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł (na podstawie art. 92a ust. 1 i lp. 3.2a załącznika nr 3 do ustawy u.t.d.). Organ rozstrzygnął sprawę z poszanowaniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy należycie wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnił, dlaczego ich nie uwzględnił. Stąd też zarzut dotyczący sporządzenia wadliwego (bo dowolnego) uzasadnienia decyzji okazał się nieskuteczny. Skarżącej zapewniono możliwość czynnego udziału w przeprowadzonym postępowaniu. Strona składała wyjaśnienia. Miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Ich analiza nie pozwalała na uznanie, że pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i te wątpliwości należy – zgodnie z art. 81a. § 1 k.p.a. - rozstrzygać na korzyść strony. Z tych wszystkich względów oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.).