III SA/Lu 519/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. – P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. – P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowanie towaru w depozycie urzędu celnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała na niskie dochody (emerytura 1.150 zł) oraz okoliczność pozostawania na jej utrzymaniu córki. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący może zostać przyznane stronie, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Mając zatem na uwadze powyższe oraz okoliczności przedstawione we wniosku obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą córką. Jednocześnie wykazała, że nie posiada żadnych wolnych środków pieniężnych. Jej majątek stanowi jedynie dom oraz działka o pow. 8 arów. Natomiast dochód rodziny stanowi wyłącznie emerytura skarżącej w kwocie 1.088,46 zł netto (zaświadczenie ZUS – k. 29 akt sprawy). W tych okolicznościach, kierując się doświadczeniem życiowym w zakresie standardowych koszty utrzymania dwuosobowej rodziny, należało przyjąć, że sytuacja finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.