III SA/Po 344/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2026 r. sprawy ze sprzeciwu P. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] od decyzji Wojewody z dnia 30 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej P. W. kwotę 597,- zł (słownie pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania .

Decyzją z dnia 30 stycznia 2026 r. nr [...], Wojewoda po ponownym rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] oraz G. S. z 4 lutego 2022 r. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z 19 stycznia 2022 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla P. W. prowadzącej działalność gospodarczą pn. "[...]", obejmującą budynek hotelowy wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej przy ul. [...] w P., tj. na dz. o nr ewid. [...], [...], ark. 07, obr. [...], jedn. ewid. [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z 19 stycznia 2022 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 -36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm., dalej też "P.b") zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. W. prowadzącej działalność gospodarczą pn. "[...]" pozwolenia na budowę dla uprzednio opisanej inwestycji. Decyzją Wojewody z 22 kwietnia 2022 r. (znak: [...]) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, co do zgodności inwestycji z wymaganiami warunków zabudowy, jak i przepisów techniczno-budowlanych w tym bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz norm środowiskowych. Wskazano, że projekt budowlany został sporządzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, którzy złożyli w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Wojewoda stwierdził, że nie dopatrzył żadnych istotnych uchybień, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania, zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu czy w kwestii uzasadnienia decyzji organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu braku projektu geotechnicznego organ wyjaśnił, że do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor załączył zatwierdzoną decyzją Prezydenta Miasta [...] dokumentację geologiczno- inżynierską z 30 października 2018 r. Zdaniem Wojewody inwestycja nie spowoduje ograniczeń zabudowy działek znajdujących się w obszarze oddziaływania. Skargę do Sądu na decyzję Wojewody z 22 kwietnia 2022 r. wnieśli: Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w P. oraz G. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt IV SA/Po 399/22) uchylił decyzję Wojewody. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Wojewody, że projekt budowlany został sporządzony przez projektantów posiadających stosowne uprawnienia budowlane, którzy złożyli oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W ocenie sądu a quo słusznie uznały organy obu instancji na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z decyzją wzt. Odnosząc się do kwestii niezgodności inwestycji z warunkami zabudowy w zakresie miejsc postojowych, na co zwracał uwagę skarżący G. S., WSA wskazał, że na terenie objętym wnioskiem, inwestor zobowiązany jest zapewnić minimum 20 miejsc postojowych na 100 łóżek oraz 11 miejsc postojowych na 1000 m˛ powierzchni użytkowej części usługowej. Z projektu budowlanego wynika, że lokale usługowe oznaczone na parterze budynku symbolem 0/H/01, 0/H/02 i 0/H/03 posiadać będą następujące wielkości: 91,09 m˛, 148,88 m˛ i 34,37 m˛ (łącznie ok. 274 m˛). Mając na względzie ustalenia decyzji wzt inwestor zobligowany był do zapewnienia co najmniej 4 miejsc postojowych dla funkcji usługowej, co uczynił w hali garażowej. Ponadto w apartamentach hotelowych umieszczonych zostanie łącznie 83 łóżek, co oznacza, że dla gości hotelowych zapewnionych musi być co najmniej 17 miejsc postojowych, które to w całości zaprojektowano w hali garażowej. WSA uznał za niezasadny zarzut nienależytego określenia przez organy architektoniczno-budowlane obszaru oddziaływania inwestycji. W ocenie tegoż sądu obszar obejmuje teren inwestycji (działki nr [...] i [...]) oraz nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Brak było podstaw do dalszego rozszerzenia obszaru oddziaływania inwestycji tylko z tego powodu, że jej realizacji może spowodować zwiększenie ruchu drogowego na ul. [...]. WSA w Poznaniu w pełni podzielił także ustalenia organów obu instancji odnośnie kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na działki bezpośrednio sąsiadujące z jej terenem, w tym na działki niezabudowane. Słusznie wskazały organy, że ocena przesłaniania i nasłonecznienia (§ 13 i § 60 rozp. MI 2002) została wykonana także w stosunku do budynków o podobnych gabarytach możliwych do zrealizowania na niezabudowanych działkach nr [...] nr [...] i wykazała, że wymagania zgodnie z powyższymi przepisami zostaną spełnione. W ocenie tegoż sądu, brak natomiast innych regulacji prawa administracyjnego, mogących wykluczać bądź ograniczać zagospodarowanie nieruchomości położnych w dalszej odległości niż bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, jak tego domaga się Wspólnota. Zdaniem sądu wojewódzkiego przeprowadzona analiza nasłonecznienia została wykonana zgodnie z § 13 rozp. MI 2002 względem zabudowy istniejącej. Skarżący nie podważyli zasadności prawidłowego zastosowania przepisów przeciwpożarowych. Zdaniem sądu pierwszej instancji projekt budowlany instalacji elektrycznych zawiera również wszelkie wymagane przepisami informacje i opisy jakie muszą spełniać oznakowania związane z zabezpieczeniem pożarowym wymaganym do pozwolenia na budowę. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania i naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. WSA wskazał, że Skarżący nie wykazali, by naruszenie komentowanego przepisu ograniczyło podjęcie czynności procesowych i to przez inną stronę postępowania, które doprowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia. Skarżący poza samym wytoczeniem zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie podali żadnych okoliczności z których można by wywodzić, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i tego rodzaju że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 10 § 1 k.p.a. w tym zakresie okazał się tym bardziej nieuzasadniony, że pomimo próby wniesienia skargi przez E. K. (B. ) przez innego Skarżącego, nie wykazała ona żadnego zainteresowania przedmiotową sprawą, czego konsekwencją stało się prawomocnie odrzucenie skargi. Natomiast zarzut dotyczący zapewnienia udziału w postępowaniu kuratorowi spadku po J. B. nie ma znaczenia w sprawie, bowiem w postępowaniu przed organami zostali ustaleni spadkobiercy po zmarłym i to oni stali się stronami postępowania. Odnośnie natomiast wniosku Wspólnoty o ustalenie następców prawnych po B. Z. wskazano, że zmarła ona 1 maja 2022 r., a zatem po wydaniu decyzji organu II instancji, a przed wniesieniem skargi. Z uwagi na to nie stała się ona uczestniczką postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego skargą wniesioną po jej śmierci. W końcowych motywach wyroku WSA zwrócił uwagę, że w dokumentacji projektowej znajduje się dokumentacja geologiczno-inżynierska, o której mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. 2012, poz. 463, rozp. MTBiGM 2012). Jednak z cyt. przepisu wynika, że dokumentację geologiczno-inżynierską wykonuje się dodatkowo, a więc oprócz dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. Dokumentacja geologiczno-inżynierska nie jest zaliczana do dokumentów opisujących geotechniczne warunki posadowienia obiektu (§ 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia). Skoro w tej sprawie projektant uznał, że dla tego obiektu konieczne jest spełnienie warunków z § 7 ust. 3 rozp. MTBiGM 2012, to tym bardziej powinny zostać spełnione warunki z jego § 7 ust. 2. W przekonaniu sądu a quo wskazane okoliczności dawały podstawę do stwierdzenia, że organy przedwcześnie uznały, że projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony zgodnie z przepisami prawa. Sąd ten wskazał, że organy badając kompletność projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 uPb) w zakresie wymaganych opinii i sprawdzeń, nie dostrzegły, że dokumentacja projektowa wymaga w tym zakresie uzupełnienia o projekt geotechniczny, którego nie ma w projekcie budowlanym ani w aktach administracyjnych sprawy. Zdaniem tegoż sądu brak ten może być uzupełniony w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu reguł wynikających z art. 136 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy winien nałożyć na inwestora obowiązek usunięcia braku projektu geotechnicznego wyznaczając termin jego sporządzenia. Z uwagi na ten brak i uznając, że doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. uchylono zaskarżoną decyzję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w P.. Wyrokiem z 1 października 2026 r., sygn. akt II OSK 2487/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W ocenie NSA słusznie w zaskarżonym wyroku wskazano na możliwość zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 § 1 k.p.a. i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania, choć nie tyle chodzi o uzupełnienie dowodów, a "materiałów". Tym materiałem ma być projekt geotechniczny, określający warunki posadowienia spornego obiektu budowlanego. Obowiązek jego sporządzenia – z uwagi na kwalifikację inwestycji – wynika z § 7 ust. 2 rozp. MTBiGM 2012, wedle którego, w przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. Zdaniem Sądu Naczelnego zakres wskazanego postępowania dodatkowego w trybie art. 136 § 1 K.p.a. nie powoduje, aby takie postępowanie miałoby być "nadmiernie utrudnione". Ocenę tę uwiarygadnia okoliczność podnoszona przez inwestora odnośnie opracowania brakującego projektu geotechnicznego. Wbrew zarzutom kasacyjnym, trafna jest ocena wyrażona przez sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że brak projektu geotechnicznego może zostać uzupełniony na etapie postępowania przed Wojewodą, zwłaszcza w realiach rozpoznawanej sprawy. Nie podważa skarżąca kasacyjnie Wspólnota żadnych innych motywów zaskarżonego wyroku, z których wynika, że jedynym powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie sądu pierwszej instancji o potrzebie uzupełnienia dokumentacji inwestycji o projekt geotechniczny, a to w związku z oznaczonym zakwalifikowaniem tejże inwestycji przez projektanta, do drugiej kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowo-wodnych. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją z 30 stycznia 2026 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że obowiązkiem organu na każdym etapie postępowania jest określenie kręgu stron postępowania. W ocenie organu w procesie inwestycyjnym konieczne jest zapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, o którym informuje art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Prawidłowa wykładnia omawianego przepisu, powinna prowadzić do wyważenia konkretnych interesów, tj. inwestora oraz właścicieli sąsiednich działek budowlanych. Wojewoda zauważył, że co prawda w ocenie WSA w Poznaniu, który orzekał w niniejszej sprawie, obszar oddziaływania organy określiły w sposób prawidłowy. Niemniej jednak zmianie uległ sposób władania dz. o nr. ewid.[...], objętą księgą wieczystą nr [...] Zarówno z ewidencji gruntów i budynków, jak i działu II ww. księgi wynika, że część osób i podmiotów gospodarczych, które uznawane były za strony postępowania przymiot ten utraciły. Jednocześnie w ich miejsce pojawiły się osoby, które nie brały udziału w postępowaniu np. S. G., I. Ł.. W związku z czym ponownemu ustaleniu podlegać musi krąg stron. Ustalenie od podstaw kto jest stroną postępowania na etapie odwoławczym spowodowałoby naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. Następnie organ II instancji podniósł, że z zapadłych w niniejszej spawie, wyroków wynika, iż inwestycja jest zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi i warunkami zabudowy oraz wbrew zarzutom skarżących została zaprojekowana przez uprawnionych projektantów, legitymujących się stosownymi zaświadczeniami o przynależności do właściwych izb samorządu zawodowego, jako budynek hotelowy wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem w kondygnacji podziemnej. W związku z powyższym zarzuty podnoszone w odwołaniach dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego pod kątem spełniania wymogów art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego uznać należy za niesłuszne. W tej sytuacji, odstąpiono od ponownego wykazywania zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi i warunkami zabudowy, zwłaszcza w kontekście zarzutów podnoszonych przez odwołujących, gdyż te zostały już przesądzone. Odnosząc się do kwestii dokumentacji geologiczno- inżynierskiej, na której brak wskazał Sąd, Wojewoda zauważył, że w okolicznościach niniejszej sprawy, inwestor nie czekając na doręczenie Wojewodzie odpisu prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i zwrot akt, pismem z 13 listopada 2025 r. przesłał w sposób elektroniczny projekt geotechniczny, a więc dokument na jaki powoływały się orzekające w niniejszej sprawie Sądy Administracyjne. Tutejszy organ dokonując weryfikacji tego dokumentu dostrzegł, że dowód ten został przesłany jako skan projektu sporządzonego przez mgr U. G. i mgr K. S., który zawiera jedynie część graficzną stanowiącą załączniki od 1 do 8. Jak wynika z § 10 rozporządzenia z 2012 r. projekt geotechniczny winien być sporządzony zgodnie z Polskimi Normami PN-EN 1997-1: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 1: Zasady ogólne i PN-EN 1997-2: Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne - Część 2: Rozpoznanie i badanie podłoża gruntowego i powinien zawierać: 1) prognozę zmian właściwości podłoża gruntowego w czasie; 2) określenie obliczeniowych parametrów geotechnicznych; 3) określenie częściowych współczynników bezpieczeństwa do obliczeń geotechnicznych; 4) określenie oddziaływań od gruntu; 5) przyjęcie modelu obliczeniowego podłoża gruntowego, a w prostych przypadkach projektowego przekroju geotechnicznego; 6) obliczenie nośności i osiadania podłoża gruntowego oraz ogólnej stateczności; 7) ustalenie danych niezbędnych do zaprojektowania fundamentów; 8) specyfikację badań niezbędnych do zapewnienia wymaganej jakości robót ziemnych i specjalistycznych robót geotechnicznych; 9) określenie szkodliwości oddziaływań wód gruntowych na obiekt budowlany i sposobów przeciwdziałania tym zagrożeniom; 10) określenie zakresu niezbędnego monitorowania wybudowanego obiektu budowlanego, obiektów sąsiadujących i otaczającego gruntu, niezbędnego do rozpoznania zagrożeń mogących wystąpić w trakcie robót budowlanych lub w ich wyniku oraz w czasie użytkowania obiektu budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda stwierdził, że przedłożona dokumentacja, która miała stanowić "projekt geotechniczny" nie uwzględnia wytycznych wskazanych w ww. przepisie. Z uwagi jednak na okoliczność zmian własnościowych nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania, Wojewoda zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę do ponownego rozpatrzenia już z tego tytułu. Z tego względu wytyczne Sądowe dotyczące przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego dotyczącego uzupełnienia przez inwestora projektu geotechnicznego winny być uwzględnione przez Prezydenta Miasta [...] w trakcie prowadzonego postępowania. W ocenie Wojewody pomimo wytycznych Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniała formalna przesłanka do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę. Opisany zakres wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i wyjaśniającego, co przekracza ramy postępowania odwoławczego. Wyręczenie organu I instancji przez organ odwoławczy w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego związanego z ustaleniem kręgu stron postępowania prowadziłoby do naruszenia dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. i prowadziłoby do uniemożliwienia obrony przez nowego właściciela swoich praw, co mogłoby spowodować naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie oceniając ponownie sprawę Prezydent Miasta [...] zobowiązany będzie do wezwania inwestora do przedłożenia projektu geotechnicznego o jakim mowa w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt IV SA/Po 399/22) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2025 r. (sygn. akt II OSK 2487/24), które spełniać będzie warunki § 10 rozporządzenia z 2012 r. Sprzeciw od powyższej decyzji wywiodła do Sądu P. W. prowadząca działalność gospodarczą pn. "[...]" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) przepisu art. 153 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 170 p.p.s.a poprzez niewykonanie wiążących wskazań co do dalszego postępowania oraz oceny prawnej wyrażonych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2024 r. (sygn. akt IV SA/Po 399/22) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2025 r. (sygn. akt II OSK 2487/24), polegające na uchyleniu się przez Organ II instancji od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i uzupełnienia postępowania dowodowego o projekt geotechniczny, mimo iż sądy obu instancji wskazały tryb z przepisu art. 136 § 1 k.p.a. jako właściwy do usunięcia tego braku; 2) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i wydanie decyzji kasatoryjnej podczas gdy w sprawie nie zachodziła konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zgromadzony materiał dowodowy - po jego uzupełnieniu przez Skarżącą o projekt geotechniczny - pozwalał na wydanie decyzji co do istoty sprawy 3) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że Skarżąca - zgodnie z wytycznymi sądów administracyjnych - przedłożyła Organowi II Instancji wymagany projekt geotechniczny przy piśmie z dnia 13 listopada 2025 r., co umożliwiało konwalidowanie braku bez konieczności przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I Instancji. Zdaniem skarżącej argumentacja organu II Instancji dotycząca konieczności ponownego ustalania kręgu stron i naruszenia zasady dwuinstancyjności w przypadku przyjęcia projektu geotechnicznego jest chybiona. Obszar oddziaływania obiektu został prawidłowo ustalony przez organ I Instancji, co potwierdziły sądy administracyjne. Ewentualne zmiany właścicielskie na działkach sąsiednich nie wymagają powtarzania całej procedury od początku. Organ II Instancji ma obowiązek ustalić aktualne strony postępowania na swoim etapie i zapewnić im udział w sprawie, co nie uzasadnia uchylania decyzji Organu I Instancji. W ocenie skarżącej nie w każdym przypadku pozbawienia możliwości udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji konieczne będzie ponawianie toku instancji . W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem na możliwość konwalidacji takiego uchybienia przez organ odwoławczy. Z treści KW nr [...] wynika, że S. G. czy I. Ł. stały się właścicielami przedmiotowej nieruchomości już po wydaniu przez Organ I Instancji decyzji. Zresztą na dzień sporządzania niniejszego sprzeciwu I. Ł. nie jest już właścicielką tejże nieruchomości. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (zob. np. wyroki NSA: z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 2345/21; z 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 959/21). Sąd ocenia więc jedynie, czy w realiach konkretnej sprawy organ odwoławczy w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Taka wykładnia przepisu art. 64e p.p.s.a. znajduje potwierdzenie w treści art. 151a § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis powyższy musi być interpretowany w świetle art. 12 k.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania), art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności) i art. 136 k.p.a. (postępowanie dowodowe na etapie odwoławczym). Z jednej strony decyzja odwoławcza typu kasacyjnego nie może prowadzić do nieuzasadnionego wydłużania postępowania administracyjnego, z drugiej zaś - nie może naruszać istoty postępowania dwuinstancyjnego. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalne, gdy organ odwoławczy może uzupełnić braki postępowania we własnym zakresie. Jest to konsekwencją reguły ustawowej, a mianowicie, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. musi mieć charakter wyjątkowy. Wydając taką decyzję, organ odwoławczy powinien więc nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymagających wyjaśnienia, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 k.p.a. Tylko umotywowane niezastosowanie przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. daje podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać w pierwszej kolejności, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu i Naczelnym Sądem Administracyjnym. NSA wyrokiem z 1 października 2025 r., sygn. akt II OSK 2487/24 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 399/22 uchylającego decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2022 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w pojęciu "ocena prawna" chodzi przede wszystkim o wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania są z reguły konsekwencją dokonanej przez sąd oceny prawnej. Określają one sposób działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie celem uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się istotne okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania. W swoim wyroku WSA wskazał, że projekt budowlany zawiera wszystkie niezbędne elementy, zapewniono niezbędne 17 miejsc postojowych, które to w całości zaprojektowano w hali garażowej, przeprowadzona analiza nasłonecznienia została wykonana zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r., prawidłowo wyznaczono obszar oddziaływania inwestycji. W ocenie sądu obszar obejmuje teren inwestycji (działki nr [...] i [...]) oraz nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Brak było podstaw do dalszego rozszerzenia obszaru oddziaływania inwestycji. Zdaniem sądu pierwszej instancji projekt budowlany instalacji elektrycznych zawiera również wszelkie wymagane przepisami informacje i opisy jakie muszą spełniać oznakowania związane z zabezpieczeniem pożarowym wymaganym do pozwolenia na budowę. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania i naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. albowiem Skarżący nie wykazali, by naruszenie komentowanego przepisu ograniczyło podjęcie czynności procesowych i to przez inną stronę postępowania, które doprowadziłoby do zmiany rozstrzygnięcia. Skarżący poza samym wytoczeniem zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie podali żadnych okoliczności z których można by wywodzić, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy i tego rodzaju że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji. Jedynym powodem uwzględnienia skargi było stwierdzenie WSA o potrzebie uzupełnienia dokumentacji inwestycji o projekt geotechniczny, a to w związku z oznaczonym zakwalifikowaniem tejże inwestycji przez projektanta, do drugiej kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowo-wodnych. Sąd ten wskazał, że organy badając kompletność projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b.) w zakresie wymaganych opinii i sprawdzeń, nie dostrzegły, że dokumentacja projektowa wymaga w tym zakresie uzupełnienia o projekt geotechniczny, którego nie ma w projekcie budowlanym ani w aktach administracyjnych sprawy. Zdaniem WSA brak ten może być uzupełniony w postępowaniu odwoławczym przy zastosowaniu reguł wynikających z art. 136 § 1 K.p.a NSA uznał, że trafna jest ocena wyrażona przez sąd pierwszej instancji, że jedynym uchybieniem organu był brak projektu geotechnicznego, który może zostać uzupełniony na etapie postępowania przed Wojewodą, zwłaszcza w realiach rozpoznawanej sprawy, albowiem do odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor przedłożył projekt geotechniczny dla potrzeb posadowienia budynku hotelowego wraz z lokalami usługowymi w parterze i garażem podziemnym przy ul. [...] w P.. W rozpoznawanej ponownie sprawie organ odwoławczy uznał, że istnieją podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej z uwagi na potrzebę ponownego ustalenia kręgu stron postępowania oraz braki w przedłożonym projekcie geotechnicznym. Wojewoda pomimo wytycznych WSA i NSA stwierdził, że część podmiotów, które uznawane były za strony postępowania przymiot ten utraciły, a w ich miejsce pojawiły się osoby, które nie brały udziału w postępowaniu np. S. G., I. Ł.. W związku z czym nakazał organowi I instancji ponownie ustalić krąg stron postępowania. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Wojewoda jawnie naruszył zasadę zawartą w art. 153 p.p.s.a. oraz zasadę powagi rzeczy osądzonej. Ponadto organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie przez organ II instancji i nie było konieczności wydawania decyzji kasatoryjnej. Co do kwestii niewłaściwego ustalenia kręgu stron postępowania to warto wskazać, że w swojej poprzedniej decyzji Wojewoda stwierdził, że nie dopatrzył żadnych istotnych uchybień, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, w zakresie ustalenia kręgu stron postępowania i zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Powyższe następnie potwierdził WSA w Poznaniu w swoim wyroku. Sąd zgadza się z argumentacją strony skarżącej, że obszar oddziaływania obiektu został prawidłowo ustalony przez Organ I Instancji, co stwierdził też WSA w Poznaniu i NSA. Ewentualne zmiany właścicielskie na działkach sąsiednich, które nastąpiły już po wydaniu decyzji organu I instancji nie wymagają powtarzania całej procedury od początku. Organ II Instancji, który sam zauważył, że S. G. czy I. Ł. stały się właścicielami nieruchomości już po wydaniu decyzji przez Organ I Instancji miał obowiązek ustalić aktualne strony postępowania na swoim etapie i zapewnić im udział w sprawie. Zresztą jak wskazano w sprzeciwie, na dzień jego sporządzania I. Ł. nie jest już właścicielką nieruchomości będącej w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda nie uzasadnił również jak ponowne ustalenie kręgu stron postępowania miałoby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia organu I instancji. Samo bowiem naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu, tj. art. 10 k.p.a., nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji, ponieważ naruszenie tego przepisu jest istotne (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), gdy skarżący wykaże, że jego zaniechanie albo uchybienie wpłynęłoby na wynik sprawy. Odnośnie natomiast braków w projekcie geotechnicznym, Sąd wskazuje, że nawet jeśli, jak twierdzi Wojewoda, inwestor przesłał w sposób elektroniczny projekt, jako skan projektu sporządzonego przez mgr U. G. i mgr K. S., który zawiera jedynie część graficzną stanowiącą załączniki od 1 do 8, to nie było przeszkód by wezwać Inwestora o uzupełnienie tego projektu lub nadesłanie oryginału. Fakt, że projekt zawiera jakieś braki, nie powoduje, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przed organem II Instancji, co też podkreślono w uprzednio wydanych wyrokach w tejże sprawie. W ramach tego postępowania może także wezwać inwestora do przedstawienia stanowiska w sprawie dostrzeżonych wątpliwości. Wydając decyzję kasacyjną – co z założenia dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo i stanowi wyraźny wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy – organ ten winien szczegółowo uzasadnić, dlaczego nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego we własnym zakresie, a podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Wyjaśnienia powyższej kwestii w niniejszej sprawie zabrakło. W toku postępowania odwoławczego dokonuje się ponownego rozpoznania sprawy w pełnym zakresie. Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję stosownie do art. 136 § 1 i 2 k.p.a. Co istotne oprócz pominięcia wskazań WSA i NSA co do konieczności zastosowania przez Wojewodę art. 136 k.p.a., organ pominął również zasadę szybkości i prostoty postępowania, zgodnie z którą Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Wojewoda zignorował fakt, że sprawa toczy się od 2019 r. i nie może się zakończyć m.in. przez kasatoryjne decyzje organu II instancji. Całościowa analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że podstawą wydania decyzji kasatoryjnej nie była konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w jakiejkolwiek części, a kwestia ustalenia kręgu stron postepowania została rozstrzygnięta w wyroku WSA utrzymanym w mocy przez NSA. Tym samym uznać należy, że wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda dokonał błędnej oceny możliwości zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a. i naruszył art. 153 p.p.s.a. Z tych względów oraz na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku. Stosownie do art. 152 p.p.s.a., ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie zastosować się do oceny i wskazań przedstawionych powyżej, mając na względzie wytyczne wskazane w wyroku WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 399/22 oraz wyroku NSA o sygn. akt II OSK 2487/24. Wojewoda wezwie Inwestora o uzupełnienie projektu geotechnicznego o brakujące elementy. Ponadto organ II instancji sam ustali czy pojawiły się nowe podmioty, które należy uznać za strony postepowania, a następnie powiadomi je o toczącym się postepowaniu. Jeżeli okaże się że projekt geotechniczny jest prawidłowy, Wojewoda wyda decyzje merytoryczną, zważając na fakt, iż jak stwierdzono w poprzednich wyrokach, przedmiotowy projekt architektoniczno-budowlany spełnia pozostałe wymagania niezbędne do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt drugi wyroku), obejmujących wpis od sprzeciwu, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935).