III SA/Po 625/24

Dnia 11 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 roku sprawy ze skargi Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji wobec zobowiązanego oddala skargę

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 19.09.2024 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 23 maja 2024 r. o nieprzystąpieniu – na podstawie art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. do egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych nr 1 i nr 2 z 29.11.2019 r. dot. zobowiązanego W. K., wystawionych przez Międzyresortową Komisję w sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych orzekającą przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji ( obejmujących zaległości z tytułu kary pieniężnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz niezwróconych kosztów postępowania – w kwocie łącznej 4116,20 zł ). Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu swojego postanowienia, że przedmiotowe tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a. ( wskazanie daty doręczenia upomnienia, ewentualnie niewskazanie przepisów prawnych wskazujących na brak takiego obowiązku ). W odpowiedzi na wniesione od powyższego orzeczenia zażalenie organ II instancji uznał je za niezasadne.Wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 29 u.p.e.a. : § 1. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. § 2. Organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli: 1) obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; organ egzekucyjny uprawdopodobni, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne; 3) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2. § 2a. Na wniosek wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji lub przystępuje do egzekucji. Na postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.tytuł wykonawczy musi zawierać : datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Organ I instancji po otrzymaniu przedmiotowych tytułów wykonawczych zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i uznał, że tytuły wykonawcze nie spełniają w/w wymogów formalnych. W dniu 17 grudnia 2019 r. organ wydał zawiadomienie o nieprzystąpieniu do egzekucji. Zawiadomienie to doręczono stronie skarżącej w dniu 24 kwietnia 2024 r. W dniu 23 maja 2024 roku na wniosek strony skarżącej, organ wydał postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji. Zdaniem organu strona nie zakwestionowała wad formalnych spornych tytułów egzekucyjnych, a okoliczności podane w zażaleniu nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia organu II instancji. W skardze do WSA wniesiono o uchylenie orzeczeń organów obu instancji. Zarzucono organom bezpodstawne dwukrotne rozstrzygniecie tej samej sprawy- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem strony w dniu 17 grudnia 2019 r. przystąpiono do egzekucji poprzez zwrócenie ewidencji tytułów wykonawczych podpisanej przez organ egzekucyjny w tej dacie. Nie można stwierdzić w roku 2024 ,że nie przystępuje się do egzekucji, skoro już do nie przystąpiono w roku 2019. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. W sprawie znajduje zastosowanie m.in. art. 29 u.p.e.a. , zgodnie z którym: § 1. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. § 2. Organ egzekucyjny niebędący jednocześnie wierzycielem nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli: 1) obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej; organ egzekucyjny uprawdopodobni, że egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne; 3) tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2. Bezpośrednie zastosowanie znajduje też art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a, który stanowi wprost, że tytuł wykonawczy musi zawierać datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane podstawę prawną braku tego obowiązku. Organ I instancji po otrzymaniu przedmiotowych tytułów wykonawczych zbadał z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej i zasadnie uznał , że tytuły wykonawcze nie spełniają wskazanych wymogów formalnych, gdyż nie zwierają ani wskazania daty doręczenia upomnienia, ani przepisów prawnych wskazujących na brak takiego obowiązku .Powyższych braków strona skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania , a była to wada formalna uniemożliwiająca prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji miał więc podstawy do wydania zawiadomienia z 17 grudnia 2019 r. o nieprzystąpieniu do egzekucji ( k. 52 akt adm.) Prawdą jest ,że organ I instancji dopiero pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. doręczył stronie przedmiotowe zawiadomienie z powodu braku potwierdzenia jego doręczenia bezpośrednio po jego wydaniu, niemniej nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia , gdyż wymogi formalne spornych tytułów wykonawczych nie zostały spełnione , a nie są one przecież przewidziane same dla siebie, ale w celu zagwarantowania zobowiązanemu, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne znajduje podstawy prawne i że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której jest on rzeczywiście zobowiązany. Organ I instancji działał więc prawidłowo w trybie wskazanym w art. 29 § 2a u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji lub przystępuje do egzekucji. Na postanowienie o nieprzystąpieniu do egzekucji wierzycielowi przysługuje zażalenie. Działanie organu I instancji z punktu widzenia przepisów proceduralnych było zatem całkowicie prawidłowe, podobnie jak utrzymujące je w mocy orzeczenie organu II instancji. Zdaniem Sądu organ II instancji wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu swojego postanowienia motywy rozstrzygnięcia i odniósł się do zarzutów zażalenia. Niezasadny był również zarzut o rozstrzygnięciu przez organ egzekucyjny sprawy już raz rozstrzygniętej. Wskazać bowiem należy, że wpływ tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego, ale nie samej egzekucji. Organ egzekucyjny bada bowiem tytuły wykonawcze w kontekście dopuszczalności egzekucji w trybie art. 29 u.p.e.a. Ewentualnie zawiadamia o nieprzystąpieniu do egzekucji w ramach art. 29 § 2 u.p.e.a. Przyjęcie przez organ egzekucyjny tytułów wykonawczych nie jest zatem tożsame z wszczęciem egzekucji. Sąd uznał wobec tego zarzuty skargi wobec orzeczeń obu instancji za niezasadne i orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.