III SA/Wa 96/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant specjalista Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej: E. P. D. sp. z o.o. z siedzibą w W.) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 listopada 2025 r. nr 0111-KDIB1-1.4010.426.2025.3.SG w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej: E. P. D. sp. z o.o. z siedzibą w W.) kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Wnioskodawca", "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Wnioskodawca opisując zdarzenie przyszłe wskazał, że jest podmiotem, którego głównym obszarem działalności jest dystrybucja i marketing produktów leczniczych grupy E. na terenie Polski. Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług na terytorium Polski. Spółka jest polskim rezydentem podatkowym. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka posiada flotę 250 samochodów osobowych, które wykorzystuje na cele mieszane – zarówno na cele służbowe, jak i na cele prywatne pracowników, a także wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym, Spółka odlicza 50% kwoty naliczonego podatku VAT od wydatków samochodowych. W związku z powyższym Spółka stosuje również art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 278 ze zm., dalej: "ustawa o CIT"), tj. wyłącza z kosztów uzyskania przychodów 25% wydatków związanych z używaniem samochodów osobowych. Całość floty samochodowej stanowi własność Spółki. Ponadto, Spółka planuje również użytkowanie samochodów osobowych w ramach leasingu operacyjnego. W celu ograniczenia nakładów pracy związanych z rozliczaniem szkód samochodowych, Spółka oraz Kontrahent (podmiot świadczący usługi m.in. w zakresie likwidacji szkód komunikacyjnych w imieniu klientów) zamierzają zawrzeć umowę o świadczenie usług zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami. W ramach zawartej umowy Spółka sceduje na Kontrahenta uprawnienia z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych, a zewnętrzne serwisy samochodowe będą fakturować za naprawy powypadkowe na Kontrahenta, a nie na właściciela/użytkownika samochodów (Spółkę). Cesja z umowy ubezpieczenia jest zastrzeżeniem, które zobowiązuje towarzystwo ubezpieczeniowe do wypłaty odszkodowania (lub jego ustalonej części) na rzecz określonej osoby trzeciej lub podmiotu, na który ustanowiono tę cesję. Spółka dokona cesji swoich roszczeń z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych o otrzymanie odszkodowania, dysponowanie pojazdem na czas naprawy i innych niezbędnych w procesie likwidacji szkody i wykonania umowy wraz z upoważnieniem dla Kontrahenta do dokonania cesji na podmioty (serwisy) współpracujące z Kontrahentem. Samochody, do których będą się odnosić przedmiotowe usługi, będą co do zasady objęte pełnym ubezpieczeniem komunikacyjnym (OC, AC, NNW oraz Assistance), w wariancie albo od wartości netto albo od wartości netto + 50% VAT, zawartym w ramach umowy generalnej ubezpieczenia własnej polisy albo firmy leasingowej, zaś ubezpieczonym z tego tytułu będzie Spółka albo leasingodawca. Koszty składek ubezpieczeniowych samochodów w obu oferowanych wariantach usług będzie ponosiła Spółka. W zależności od wybranej opcji ubezpieczenia samochodu, zakład ubezpieczeniowy wypłaci na rzecz Kontrahenta lub na rzecz serwisu wartość netto naprawy lub wartość netto naprawy powiększoną o 50% kwoty VAT. Warsztat samochodowy otrzyma od Kontrahenta kwotę stanowiącą wyrównanie niewypłaconej przez ubezpieczyciela kwoty VAT - 100% lub 50%. Przedmiotowa umowa będzie przewidywać obowiązek zarządzania przez Kontrahenta procesem likwidacji szkody, jaka może wystąpić na użytkowanych przez Spółkę pojazdach. Na usługę będą składały się m.in. następujące czynności: – przyjęcie informacji o zaistniałej szkodzie od Spółki, – zgłoszenie przez Kontrahenta szkody do likwidacji we właściwym zakładzie ubezpieczeń, – monitorowanie przebiegu likwidacji szkody w zakładzie naprawczym, – weryfikacja użytej technologii oraz zakresu naprawy, – weryfikacja dokonania wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, – wypłata wynagrodzenia dla serwisu. Samochody, do których będą się odnosić usługi zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami, nie zawsze będą własnością Spółki, tj. mogą stanowić własność firmy leasingowej, zaś Spółka będzie mogła z nich korzystać wyłącznie jako użytkownik (leasingobiorca) na podstawie zawartej przez wskazane podmioty umowy leasingu. Strony opracowały dwa warianty przedmiotowej umowy o świadczenie usług zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami. Niniejszy wniosek o interpretację dotyczy jednego z przedstawionych przez Kontrahenta wariantów (dalej: "Wariant I"). Wariant I Naprawa pojazdów w ramach zawartej umowy odbywać się będzie w rekomendowanej przez ubezpieczyciela sieci autoryzowanych stacji obsługi (dalej jako: "serwis ASO"). Za obsługę każdej szkody wynagrodzenie należne Kontrahentowi będzie określone jako opłata stała netto, tj. stawka ryczałtowa związana z obsługą każdej szkody będzie taka sama (niezależnie od jej rodzaju bądź rozmiaru). Spółka będzie wówczas obowiązana do zapłaty tego wynagrodzenia Kontrahentowi na podstawie wystawionej faktury VAT. Wartość wskazywana w konkretnej fakturze będzie określana na podstawie ilości usuniętych szkód w danym okresie rozliczeniowym. Po stronie Spółki nie wystąpią żadne wydatki związane z naprawą samochodów. Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku z 30 września 2025 r. wskazał m.in., że: - Usługi zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami, które Spółka zamierza nabywać od Kontrahenta w ramach Wariantu I będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. - Usługi zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami, w ramach opisanego we wniosku Wariantu I będą nabywane przez Spółkę w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT. - Wartość wynagrodzenia wypłacana przez Spółkę Kontrahentowi za świadczenie usługi zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami w ramach Wariantu I będzie określana na podstawie ilości usuniętych szkód. - Aktualne pozostaje zatem stanowisko wskazane w treści wniosku w części dotyczącej opisu sprawy. Spółka obowiązana będzie do zapłaty wynagrodzenia na podstawie wystawionej przez Kontrahenta faktury, określającej wartość wynagrodzenia w oparciu o ilość usuniętych w danym okresie rozliczeniowym szkód. - Opisując własne stanowisko Spółka chciała sprecyzować, że przedmiotem usługi nie jest fizyczna naprawa pojazdów, lecz organizacja i koordynacja procesu likwidacji szkód — czyli działania administracyjne, które dotyczą całej floty, a nie pojedynczych samochodów. - Reasumując, wynagrodzenie kalkulowane będzie na podstawie liczby usuniętych szkód (czyli zakończonych procesów likwidacyjnych). Sama usługa będzie natomiast miała charakter organizacyjny i dotyczyć będzie całej floty pojazdów. Nie będzie polegać na świadczeniu usług naprawczych poszczególnych samochodów użytkowanych przez Spółkę, lecz na koordynacji i nadzorze nad procesem likwidacji szkód komunikacyjnych całej posiadanej przez Spółkę floty. W związku z powyższym opisem Spółka zapytała: 1) Czy będzie obowiązana do rozliczenia przychodu, w związku z wypłatą przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy bezpośrednio Kontrahentowi lub do serwisu (w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z polisy)? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)? 2) Czy w odniesieniu do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Kontrahenta za usługę zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami, znajdzie zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT, tzn. czy Spółka będzie zobowiązana wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów 25% wartości wynagrodzenia wypłacanego na rzecz Kontrahenta (w związku z mieszanym użytkowaniem samochodów osobowych)? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2) Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego opierało się na założeniu, że nie będzie zobowiązana do rozliczenia przychodu z tytułu wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy – na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z tej polisy. Zdaniem Strony dokonanie przez Spółkę cesji praw z polisy spowoduje, że Spółka utraci prawo do jakichkolwiek roszczeń z tej polisy, w tym także prawo do odszkodowania. Brak wypłaty odszkodowania na rzecz Spółki przez ubezpieczyciela i dokonanie jej na rzecz Kontrahenta (albo zakładu naprawczego) będzie zatem nie tylko działaniem technicznym, ale również znajdującym uzasadnienie prawne. Po dokonaniu przez Spółkę cesji praw z polisy kto inny będzie bowiem uprawnionym do otrzymania odszkodowania. W ocenie Wnioskodawcy, w sytuacji gdy Spółka sceduje na Kontrahenta uprawnienia z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych - przychód z tytułu odszkodowania wypłacanego przez ubezpieczyciela (czy to bezpośrednio na konto serwisu naprawczego, czy za pośrednictwem Kontrahenta) będzie stanowić przychód podatkowy Kontrahenta (pośrednika) i nie będzie stanowić przychodu podatkowego po stronie Spółki. Natomiast Spółka odnosząc się do pytania drugiego stanęła na stanowisku, że na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT Spółka nie ma obowiązku limitowania kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu usługi likwidacji szkód od Kontrahenta, tj. Spółka ma prawo uznać koszt świadczonej przez Kontrahenta usługi w 100% jako koszt uzyskania przychodów. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS") w interpretacji indywidualnej z 28 listopada 2025 r. stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania numer 1 w części dotyczącej samochodów osobowych będących przedmiotem leasingu operacyjnego uznał za prawidłowe, z kolei w części dotyczącej samochodów osobowych będących własnością Spółki uznał za nieprawidłowe, natomiast w zakresie pytania numer 2 uznał za prawidłowe. W uzasadnieniu odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy wskazał, że skutki podatkowe opisanego we wniosku Wariantu I umowy zawartej z Kontrahentem uzależnione są od tego, kto jest właścicielem pojazdów (Wnioskodawca czy leasingodawca) i czyj interes zabezpiecza przyznane odszkodowanie (Wnioskodawcy, leasingodawcy, Kontrahenta), niezależnie od tego kto poniósł koszty ubezpieczenia. Zdaniem organu interpretacyjnego w przypadku, gdy przedmiotem ubezpieczenia dobrowolnego objęte są/będą samochody stanowiące własność Spółki wypłacona przez Ubezpieczyciela kwota odszkodowania rozliczna w sposób bezgotówkowy za pośrednictwem Kontrahenta bądź wypłacana bezpośrednio osobie trzeciej jest następstwem zawartej umowy ubezpieczenia pomiędzy Wnioskodawcą, a Ubezpieczycielem i wynikającej z tej umowy odpowiedzialności Ubezpieczyciela wobec Wnioskodawcy (jako właściciela ubezpieczanego pojazdu) w przypadku zaistnienia m.in. sytuacji takich jak opisane we wniosku. Zauważył przy tym, że szkoda występuje w majątku ubezpieczonego jako właściciela danej rzeczy, zatem zapłata przez Ubezpieczyciela za naprawę pojazdu stanowi wypłatę środków z tytułu umowy ubezpieczenia (odszkodowanie będące wykonaniem świadczenia z umowy ubezpieczenia). Stąd wypłacona wartość odszkodowania jest przychodem podatkowym Ubezpieczonego (Wnioskodawcy) zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT. W powyższej sytuacji zawarta umowa ubezpieczenia dobrowolnego i następcze przyznanie Spółce odszkodowania za powstałą szkodę zabezpiecza interes Spółki, jako ubezpieczonego, a nie interes jej Kontrahenta, zobowiązanego jedynie do zarządzania procesem likwidacji szkody. Nie należy bowiem utożsamiać uprawnienia do odszkodowania wynikającego z zawartej umowy ubezpieczenia przysługującego właścicielowi pojazdu, z uprawnieniem do dysponowania tym odszkodowaniem wynikającym z zawartej umowy cesji. W wyniku zawartej umowy cesji na Kontrahenta scedowane będą jedynie uprawnienia z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych zobowiązujące towarzystwo ubezpieczeniowe do wypłaty odszkodowania (lub jego ustalonej części) na rzecz określonej osoby trzeciej lub podmiotu, na który ustanowiono tę cesję. Będzie to zatem jedynie przekazanie środków (fizyczne lub bezgotówkowe), które zgodnie z dyspozycją dokonaną przez Wnioskodawcę nie będą przekazane bezpośrednio na rzecz Wnioskodawcy. Kontrahent występować będzie w tej sytuacji jako podmiot pośredniczący w rozliczeniu pomiędzy Wnioskodawcą, ubezpieczycielem a serwisem dokonującym naprawy. Cesja nie zmieniła natomiast samego uprawnionego/ubezpieczonego, którym jest nadal Wnioskodawca, co wprost wynika z opisu sprawy, bowiem jak Wnioskodawca wskazał, Spółka dokona cesji swoich roszczeń z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych (...) zaś ubezpieczonym z tego tytułu będzie Spółka albo leasingodawca. W związku z powyższym organ interpretacyjny nie zgodził się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że w sytuacji, gdy Spółka będzie właścicielem pojazdu, którego ubezpieczenie dotyczy Spółka nie będzie zobowiązana do rozliczenia przychodu z tytułu wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy – na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z tej polisy. W tej części stanowisko Wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe. Z kolei w sytuacji, gdy przedmiotem umowy ubezpieczenia i wypłaty odszkodowania z polis będą samochody leasingowane, zgodził się ze stanowiskiem Spółki że nie będzie zobowiązana do rozliczenia przychodu z tytułu wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy – na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego, jednakże z innych przyczyn niż Spółka wskazała to we własnym stanowisku w sprawie. Wypłata ubezpieczenia w sytuacji szkody w przedmiocie leasingu stanowi zabezpieczenie interesów leasingodawcy, które ma zrównoważyć utratę korzyści finansowych uzyskiwanych dzięki własności danej rzeczy i pobieraniu z tego tytułu pożytków. W odniesieniu zatem do samochodów osobowych, które Spółka planuje użytkować w ramach leasingu operacyjnego i będą one objęte pełnym ubezpieczeniem komunikacyjnym (OC, AC, NNW oraz Assistance), w którym ubezpieczonym będzie leasingodawca oraz szkoda powstała w majątku będącym jego własnością, a środki pieniężne związane z wypłatą przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy wypłacane będą bezpośrednio Kontrahentowi lub do serwisu (w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z polisy), stwierdził, że po stronie Spółki nie powstanie przychód podatkowy, bowiem Spółka nie jest/nie będzie właścicielem przedmiotu leasingu, a zatem wypłacone odszkodowanie nie jest/nie będzie dla Spółki trwałym i definitywnym przysporzeniem, którym może rozporządzać jak własnym. Reasumując, stanowisko Spółki w zakresie pytania Nr 1 wskazujące, że Spółka nie będzie zobowiązana do rozliczenia przychodu z tytułu wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy – na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z tej polisy: 1) w części dotyczącej samochodów osobowych będących przedmiotem leasingu operacyjnego – uznał za prawidłowe; 2) w części dotyczącej samochodów osobowych będących Państwa własnością – uznał za nieprawidłowe. Dyrektor KIS odnosząc się do wątpliwości Spółki w zakresie pytania Nr 2 dotyczących kwestii ustalenia, czy w odniesieniu do wypłaty wynagrodzenia na rzecz Kontrahenta za usługę zarządzania likwidacją szkód powypadkowych i zarządzania naprawami, znajdzie zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT, tzn. czy Spółka będzie zobowiązana wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów 25% wartości wynagrodzenia wypłacanego na rzecz Kontrahenta (w związku z mieszanym użytkowaniem samochodów osobowych), uznał stanowisko Spółki za prawidłowe. Spółka w skardze z dnia 22 grudnia 2025 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wypłacona przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego wartość odszkodowania jest przychodem podatkowym Skarżącej, w sytuacji, gdy dokona cesji praw z polisy ubezpieczenia; 2) przepisów postępowania: art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "O.p.") w związku z błędną interpretacją art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, gdyż wydana interpretacja nie znajduje oparcia w powołanych przepisach prawa, przez co narusza zasadę legalizmu oraz poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych wskazanych we wniosku, w szczególności poprzez nieuwzględnienie skutków prawnych czynności cywilnoprawnej w postaci cesji wierzytelności, co doprowadziło do wadliwej kwalifikacji prawnej zdarzenia opisanego we wniosku i błędnego uznania, że Skarżąca jest podmiotem, po stronie którego powstaje przychód z tytułu wypłaty odszkodowania z umowy ubezpieczenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji i powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Zarzuty skargi ocenił jako niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej jest kwestia tego, czy wypłacona przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego wartość odszkodowania – w odniesieniu do samochodów osobowych będących własnością Spółki (gdyż w odniesieniu do samochodów osobowych będących przedmiotem leasingu operacyjnego organ interpretacyjny uznał stanowisko Skarżącej za prawidłowe, a Skarżąca nie sformułowała w skardze zarzutów, które pozwalałyby (patrz art. 57a p.p.s.a.) na weryfikację stanowiska organu w tej części) – jest przychodem podatkowym Skarżącej, w sytuacji gdy Skarżąca dokona cesji praw z polisy ubezpieczenia. W ocenie Sądu zaprezentowane przez organ interpretacyjny stanowisko jest nieprawidłowe. Rozważania na temat wykładni przepisów i ich kwalifikacji prawnopodatkowej na gruncie opisanego w zaskarżonej interpretacji indywidualnej zdarzenia przyszłego należy poprzedzić wskazaniem, że Skarżąca – na tle opisanego zdarzenia przyszłego obejmującego Skarżącą, jej Kontrahenta, zakłady naprawcze oraz zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) – zwróciła się z pytaniami dotyczącymi pewnego wycinka tego zdarzenia przyszłego, tj. kwalifikacji prawnopodatkowej wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela Kontrahentowi/zakładowi naprawczemu oraz prawidłowej wykładni (i zastosowania/braku zastosowania w sprawie) przepisu art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o CIT. W efekcie nie tylko Skarżąca ograniczyła sam opis zdarzenia przyszłego do szczegółowego przedstawienia ww. zagadnień (ograniczając z konieczności szczegółowy opis innych kwestii) ale w istocie również ograniczyła zakres (przedmiotowy) prowadzonej analizy skutków prawnopodatkowych rozliczeń stron (do wskazanych zagadnień). Odnosząc się do spornego zagadnienia (tj. możliwości osiągnięcia przez Skarżącą przychodu w sytuacji dokonania w następstwie dokonania cesji praw z polisy ubezpieczenia przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego odszkodowania), należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 12 u.p.d.o.p. przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne (ust. 1 pkt 1), jak również – w związku z przychodami związanymi z przychodami związanymi z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej - należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (ust. 3). Jak wskazał NSA w wyroku z 9 września 2022 r., sygn. akt II FSK 637/22 "zasadniczo przychodem podatkowym z działalności gospodarczej są przychody faktycznie otrzymane. W przypadku jednak, gdyby przychody te stały się należne przed ich faktycznym otrzymaniem, będą rozpoznane jako przychód w momencie, gdy stały się należne. Użycie a art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. słowa "także" wyraźnie wskazuje, że albo mamy do czynienia z jednością czasową pomiędzy faktycznie otrzymanym przychodem a momentem, w którym stał się on należny, albo też przychód stał się należny wcześniej tj. przed jego otrzymaniem". Z przepisu art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.p.d.o.p. nie wynika zatem konieczność otrzymania środków (ażeby doszło po stronie podatnika do osiągnięcia przychodu), wystarczy w tym zakresie, że przychód będzie należny. Jednocześnie jak wskazał NSA w wyroku z 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 198/05 "[a]ni ten przepis, ani inne przepisy prawa podatkowego nie wprowadzają definicji legalnej pojęcia "przychody należne", jednakże przez ten zwrot rozumieć można wszelkiego rodzaju przychody, co do których przysługuje podatnikowi uprawnienie do ich dochodzenia, czyli takie, które wynikają z konkretnego stosunku prawnego. "Należność" wynika z treści stosunku prawnego, a odnosi się zarówno do możliwości dochodzenia konkretnego świadczenia oraz do powinności jego spełnienia. Oznacza to, że powstanie przychodów należnych związane jest z powstaniem wierzytelności. Wynika to też z powołanego w skardze kasacyjnej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1993 r. (III ARN 6/93), gdzie stwierdzono, że należne przychody to te, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza i stały się w jej następstwie należnością (wierzytelnością), chociaż faktycznie jeszcze ich nie uzyskano. Ponieważ wierzytelności to termin wywodzący się z prawa cywilnego, to przychodami należnymi są przychody wymagalne w rozumieniu prawa cywilnego, tj. możliwe do prawnie skutecznego ich dochodzenia.". Wprawdzie w opisie zdarzenia przyszłego nie wskazano wprost w jakim momencie dochodzi do cesji roszczeń Spółki od ubezpieczyciela ("Spółka dokona cesji swoich roszczeń z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych o otrzymanie odszkodowania, dysponowanie pojazdem na czas naprawy i innych niezbędnych w procesie likwidacji szkody i wykonania Umowy wraz z upoważnieniem dla Kontrahenta do dokonania cesji na podmioty (serwisy) współpracujące z Kontrahentem" – str. 2 zaskarżonej interpretacji), ale z celu umowy z Kohtrahentem (którym jest ograniczenie nakładów pracy związanych z rozliczaniem szkód komunikacyjnych) wydaje się wynikać, że do cesji dochodzi przed powstaniem po stronie Skarżącej skonkretyzowanej wierzytelności. Prima facie wydaje się bowiem, że ustalenie wysokości wierzytelności z tyt. ubezpieczenia musi być poprzedzone dokonaniem szeregu działań takich jak: zgłoszenie szkody, dokonanie oględzin, określenie wysokości szkody itd. Skoro celem umowy jest ograniczenie nakładu prac (po stronie Skarżącej) związanych z rozliczeniem szkód, to działania te winny spoczywać na Kontrahencie, a co za tym idzie do cesji winno dochodzić przed ustaleniem konkretnej wysokości (należnej) wierzytelności. Oczywiście, o ile organ interpretacyjny nabrałby wątpliwości co do tego, w którym momencie dochodzi do cesji roszczeń, w toku ponownie rozpoznawanej sprawy może wezwać Skarżącą do szczegółowego określenia tychże okoliczności zdarzenia przyszłego. W konsekwencji, skoro do cesji roszczeń Spółki od ubezpieczyciela, dochodzi (jak wydaje się i o czym była mowa wyżej) przed powstaniem po stronie Skarżącej skonkretyzowanej wierzytelności, po stronie Skarżącej nie powstaje przychód (z tytułu należnych o ubezpieczyciela przychodów), o którym mowa w art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 3 u.p.d.o.p. W konsekwencji rozważyć należy, czy po stronie Skarżącej powstanie przychód w związku z wypłatą przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego w związku z dokonaną przez Spółkę (uprzednią) cesją praw z tej polisy. Odnosząc się do wskazanej kwestii należy zauważyć, że nie ma racji organ wskazując w odpowiedzi na skargę, że "z formalnego punktu widzenia, aby określoną wierzytelność objąć cesją, to ta wierzytelność musi między określonymi stronami umowy powstać" (str. 10 odpowiedzi na skargę). Abstrahując od tego, że organ nie wskazał z czego wywodzi ten "formalny punkt widzenia", należy wskazać, że nie wziął pod uwagę, że "powszechnie przyjmowana jest dopuszczalność cesji wierzytelności przyszłych" (G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Gdańsk 2026, art. 509, pkt 7). Jednocześnie organ – z niezrozumiałych przyczyn – będąc związany opisem zdarzenia przyszłego i pytaniem (w którym jednoznacznie mówi się o cesji) w istocie kwestionuje charakter cesji wskazując, że dochodzi do "jedynie przekazania środków" (str. 10 zaskarżonej interpretacji) oraz podkreślając, że "ubezpieczonym z tego tytułu będzie Spółka (...)" (str. 10 zaskarżonej interpretacji). Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że w opisie jest mowa, że "Spółka dokona cesji swoich roszczeń z komunikacyjnych polis ubezpieczeniowych o otrzymanie odszkodowania, dysponowanie pojazdem na czas naprawy i innych niezbędnych w procesie likwidacji szkody i wykonania umowy (...) " (str. 2 zaskarżonej interpretacji) – co oznacza, że to nie chodzi o – w istocie techniczne – przekazanie środków ale o szereg uprawnień (z których notabene otrzymanie odszkodowania jest najważniejszym uprawnieniem), które są cedowane na Kontrahenta; wskazanie zaś, że ubezpieczonym będzie Spółka odnosiło się do opisu ubezpieczonych samochodów, co do których będą się świadczone przez Kontrahenta usługi (i w związku z którymi dochodzi do cesji). Należy zatem rozważyć skutki "wypłat[y] przez ubezpieczyciela odszkodowania z polisy bezpośrednio Kontrahentowi lub do serwisu (w związku z dokonaną przez Spółkę cesją praw z polisy)" – cytat z pytania Spółki. Zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§2). Jak wskazuje się w doktrynie "[p]rzelew to umowa, na mocy której wierzyciel (cedent) przenosi na osobę trzecią (cesjonariusza) wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika. (...) W wyniku cesji jego sytuacja prawna nie zmienia się co do zakresu odpowiedzialności. Wierzytelność nie ulega zmianie. Dochodzi tylko do jej modyfikacji podmiotowej. W miejsce dotychczasowego wierzyciela wchodzi bowiem osoba trzecia (nabywca wierzytelności), co jest skutkiem przelewu." (G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Gdańsk 2026, art. 509, pkt 1). Co więcej "[w]ierzytelność wychodzi (...) z majątku cedenta" (G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Gdańsk 2026, art. 509, pkt 1). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skoro cesja skutkuje tym, że dochodzi do modyfikacji podmiotowej (w miejsce dotychczasowego wierzyciela wchodzi osoba trzecia), wierzytelność zaś wychodzi z majątku cedenta, to stwierdzić należy, że mająca miejsce po dokonaniu cesji praw z polisy ubezpieczenia wypłata przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego wartość odszkodowania, jako świadczenie (już) nienależne Skarżącej (skoro doszło do modyfikacji przedmiotowej, zaś wierzytelność wyszła z majątku Skarżącej), nieotrzymane przez Skarżącą i tym samym nie stanowiące dla Niej przysporzenia, nie może skutkować osiągnięciem przez Skarżącą przychodu z tego tytułu. Na powyższe stanowisko nie ma wpływu przywołana w odpowiedzi na skargę argumentacja wskazująca na absurdalność przyjętego stanowiska w kontekście podanego przykładu dotyczącego zlecania podmiotowi trzeciemu nabywania towarów w związku z dokonaną cesją wynagrodzenia. Niezależnie od tego, że organ przedstawił wymyślony przez siebie przykład na tyle skrótowo, że nie wiadomo do końca, kto w jakiej roli występowałby i czy miałoby to sens gospodarczy i nie byłoby sztuczne (gdzie opisana przez Skarżącą sytuacja prima facie nie wydaje się mieć charakteru sztucznego), organ w żaden sposób nie odniósł się do wszystkich rozliczeń (w tym prawnopodatkowych) poszczególnych podmiotów biorących w tym przykładzie udział, ograniczając się do stwierdzenia, że również w tym przykładzie (argumentum ad absurdum) otrzymanie – w następstwie cesji – wynagrodzenia przez podmiot trzeci skutkowałoby brakiem osiągnięcia przychodu przez Skarżącą (z tego tytułu). Wykazanie absurdalności takiego stanowiska (na wskazanym przez organ przykładzie) wymagałoby przedstawienia wszystkich rozliczeń podmiotów uczestniczących w tym przykładzie i wykazania, że dochodzi w tym przypadku do absurdalnych rezultatów – której to analizy organ nie przeprowadził. W szczególności organ nie wziął pod uwagę, że o ile samo otrzymanie środków pieniężnych przez cesjonariusza nie skutkuje osiągnięciem przychodu po stronie cedenta (która to kwestia była przedmiotem pytania Skarżącej), to jednak dokonanie cesji wierzytelności może wiązać się z osiągnięciem przychodu (w razie uznania, że została ona dokonana odpłatnie). Ze względu na ograniczony zakres analizy (o czym była mowa na wstępie), nie ma potrzeby dokonywania szczegółowej analizy w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 120 oraz art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. w związku z błędną interpretacją art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, gdyż wydana interpretacja nie znajduje oparcia w powołanych przepisach prawa, przez co narusza zasadę legalizmu oraz poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych wskazanych we wniosku, w szczególności poprzez nieuwzględnienie skutków prawnych czynności cywilnoprawnej w postaci cesji wierzytelności, co doprowadziło do wadliwej kwalifikacji prawnej zdarzenia opisanego we wniosku i błędnego uznania, że Skarżąca jest podmiotem, po stronie którego powstaje przychód z tytułu wypłaty odszkodowania z umowy ubezpieczenia. W konsekwencji również za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wypłacona przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego wartość odszkodowania jest przychodem podatkowym Skarżącej, w sytuacji gdy Skarżąca dokona cesji praw z polisy ubezpieczenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 146 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 §2 i §4 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko i ocenę prawną wynikającą z niniejszego wyroku, co w szczególności oznaczać będzie, że organ interpretacyjny przyjmie, że skoro cesja skutkuje tym, że dochodzi do modyfikacji podmiotowej (w miejsce dotychczasowego wierzyciela wchodzi osoba trzecia), wierzytelność zaś wychodzi z majątku cedenta, to stwierdzić należy, że mająca miejsce po dokonaniu cesji praw z polisy ubezpieczenia wypłata przez ubezpieczyciela na rzecz Kontrahenta lub serwisu naprawczego wartość odszkodowania, jako świadczenie (już) nienależne Skarżącej (skoro doszło do modyfikacji przedmiotowej, zaś wierzytelność wyszła z majątku Skarżącej), nieotrzymane przez Skarżącą i tym samym nie stanowiące dla Niej przysporzenia, nie może skutkować osiągnięciem przez Skarżącą przychodu z tego tytułu.