III SAB/Gd 255/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi D. D. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. przyznaje od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego D. D. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego D. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

D. D. D. - obywatel Angoli, wnioskiem złożonym do Wojewody Pomorskiego w dniu 2 kwietnia 2025r. wystąpił o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. W związku z przedłużającym się postępowaniem wnioskodawca złożył ponaglenie, które wpłynęło do organu w dniu 19 maja 2025 r. Pismem z dnia 2 czerwca 2025 r. Wojewoda Pomorski wezwał wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa w Oddziale ds. Legalizacji Pobytu Cudzoziemców w Gdańsku w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, celem dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku. W dniu 17 czerwca 2025 r. D. D. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody Pomorskiego i przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania, zarzucając mu naruszenie art. 35 § 1-3 oraz art. 36 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.". Skarżący wniósł o: - stwierdzenie przez Sąd bezczynności i przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę Pomorskiego postępowania, - zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do natychmiastowego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, - stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce w sposób celowy i z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając wniesioną skargę skarżący podkreślił, że do dnia wniesienia skargi nie został przez organ wezwany do złożenia odcisków linii papilarnych, nie postawiono też pieczęci w jego paszporcie, jako potwierdzenia, iż sprawa jest w toku a ponadto nie otrzymał żadnej informacji ze strony organu w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazał, że w portalu klienta etap postępowania określono jako "złożenie wniosku", a jako termin jej załatwienia podano "1 czerwca 2025 r." Następnie skarżący podniósł, że jego karta pobytu wygasła w dniu 10 stycznia 2025 r. i z tego powodu nie może on podjąć żadnej innej pracy, a także istnieje ryzyko utraty aktualnej pracy, jeśli nie przedstawi pracodawcy nowej karty pobytu. Zdaniem skarżącego organ jest bardzo zaangażowany w to, żeby celowo zrobić z niego nielegalnego migranta i w konsekwencji deportować go. Skarżący zaznaczył, że złożył dwa wnioski o legalizację pobytu (wniosek o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE złożony w dniu 18 września 2023 r. oraz wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy złożony w dniu 2 kwietnia 2025 r.), jednak żadnego zezwolenia nie dostał i nadal z winy organu nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego jego legalny pobyt w Polsce. Końcowo skarżący przedstawił skutki jakie zaistniały z powodu braku ważnego zezwolenia na pobyt w Polsce: nie może podjąć żadnej nowej pracy i jest ryzyko utraty obecnej, miał zaplanowany ślub kościelny w dniu 9 sierpnia 2025 r. ale z powodu braku ważnego dokumentu potwierdzającego jego legalny pobyt w Polsce nie był w stanie załatwić spraw formalnych i musiał ślub odwołać, a w związku z tym stracił pieniądze zapłacone za usługi z tym związane – DJ, dekoracja, fotograf, suknia ślubna itd., nie mógł korzystać z ofert kredytów na zakup mieszkania. Ponadto skarżący wskazał, że jego deportacja mogłaby doprowadzić do: pozbawienia jego narzeczonej wsparcia w czasie ciąży, pozbawienia obecności ojca i kontaktu z 2-letnim dzieckiem, rozdzielenia całej jego rodziny na czas nieokreślony, utraty wszystkiego, co osiągnął przez te ponad 8 lat zamieszkania w Polsce. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., albowiem złożone przez stronę w dniu 19 maja 2025 r. ponaglenie zostało złożone przed upływem terminu określonego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 519). W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania i powołując się na treść art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 112a ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wskazał, ze termin 60 dni w niniejszej sprawie mógł upłynąć najwcześniej w dniu 31 maja 2025 r. w przypadku, w którym wniosek pozbawiony był wskazanych w przepisach braków. W związku z tym, zdaniem organu ponaglenie, na które powołuje się skarżący oraz sama skarga zostały złożone przedwcześnie. Pismem z dnia 7 lipca 2025 r. ustosunkowując się do odpowiedzi organu na skargę, skarżący wniósł o jej nie odrzucanie, podtrzymując dotychczasowe zarzuty i wnioski w niej zawarte. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że w dniu 3 czerwca po otrzymaniu wiadomości sms udał się do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku celem uzyskania informacji o sprawie. Na miejscu wyznaczono mu wizytę na pobranie odcisków linii papilarnych na 8 sierpnia 2025 r., jednocześnie wskazując ten dzień jako nowy termin załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie skarżący niewątpliwie wypełnił wymóg określony w art. 53 § 2b p.p.s.a., ponaglenie zostało bowiem wniesione w dniu 19 maja 2025 r. Odnosząc się do meritum sprawy wskazać należy, że pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Istotą kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność opartej na art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. jest zbadanie, czy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. wykonywane były przez organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego, czy też nie i ewentualne przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidacja stanu opieszałości, występującego po stronie tego organu. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Skarga na bezczynność stanowi środek prawny, którego celem jest zapewnienie realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.). Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga bowiem, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W myśl ogólnej reguły zawartej przez ustawodawcę w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 35 § 1 § 2 k.p.a., stanowiącej rozwinięcie powyższej zasady, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z uwagi na przedmiot postępowania, w sprawie znajdowały zastosowanie regulacje szczególne, zawarte w ustawie o cudzoziemcach, która wprowadza szczególne uregulowania odnośnie terminów załatwiania spraw. Stosownie do art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Zgodnie z art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przywołane przepisy regulują w sposób ścisły terminy załatwienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wydłużając ten termin do 60 dni od dnia spełnienia wymogów określonych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Wprawdzie organ nie podnosi w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie zarzutu opartego na twierdzeniu, że art. 100d ust. 1 pkt 1 ppkt b, ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 103 - zwanej dalej "ustawą pomocową") wyłączają możliwość orzeczenia o bezczynności organu w sprawach wszystkich cudzoziemców ubiegających się o określone zezwolenia na podstawie ustawy o cudzoziemcach, to jednak należy odnieść się do takiego argumentu powoływanego w innych licznych sprawach ze skarg cudzoziemców. Wystarczy w tym miejscu uznać za trafny pogląd zawarty w wyroku z dnia 19 maja 2025 r. (sygn. akt II OSK 2926/24), w uzasadnieniu którego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na epizodyczny (czasowy) charakter regulacji art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ponad dwuletni okres – od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy). Tym bardziej, że chodziło w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności - lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p.u. po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2024 r., poz. 854 - dalej: "nowela ustawy", "ustawa zmieniająca") w zakresie w jakim przedłużono do 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy o pomocy, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Przyczyna wprowadzająca ograniczenie prawa do sądu w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej już nie istniała. Tym samym rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. zasadą prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zajął zatem w przywołanym wyroku stanowisko, zgodnie z którym, po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy - po dniu 30 czerwca 2024 r. zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Nie powinna być ona zatem stosowana. Skoro skarżący złożył wniosek 2 kwietnia 2025 r. to z całą pewnością do zasad jego procedowania należy zatem stosować wszystkie przepisy określające terminy dokonywania czynności procesowych zawarte w ustawie o cudzoziemcach oraz w k.p.a. Skarżący był także w pełni uprawniony, by skorzystać z sądowej ochrony jego praw. Jak wspomniano wyżej do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w dniu 2 kwietnia 2025 r. wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz z licznymi załącznikami. W sprawie nie podejmowano żadnych czynności aż do 2 czerwca 2015 r. kiedy to wystosowano pismo wzywające skarżącego do dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku oraz złożenia odcisków linii papilarnych. W dniu 19 maja 2025 r. 2025 r. do organu wpłynęło ponaglenie, a następnie - w dniu 28 maja 2025 r. skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Datę wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną reguluje z kolei art. 61 § 3a k.p.a. W przypadku, gdy wniosek zawiera braki organ winien wezwać do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.). W tym wypadku dniem wszczęcia postępowania administracyjnego pozostanie dzień złożenia wniosku do organu, nie zaś dzień uzupełnienia braków na żądanie organu. W przypadku określonym w art. 64 § 2 k.p.a. organ zobowiązany jest do wezwania wnoszącego w celu usunięcia określonego braku, a jeżeli brak zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/1/2) wskazał m.in., że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane wart. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże nie można uznać, że niekompletny wniosek nie powoduje zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Odmienna interpretacja przywołanych przepisów, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę. W kontekście powyższych rozważań Sąd uznał, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 2 kwietnia 2025 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności służących doprowadzeniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Wynikającym z art. 64 § 2 k.p.a., jak również ujętym m.in. w przepisie art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, wymogom organ nie uczynił zadość niezwłocznie, lecz dopiero w dniu 2 czerwca 2025 r. a więc po upływie 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zatem od dnia wpływu wniosku do organu do dnia podjęcia przez organ pierwszej czynności w dniu 2 czerwca 2025 r. upłynął już nawet określony w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach termin załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, czynność polegająca na wezwaniu do osobistego złożenia wniosku powinna być podjęta niezwłocznie przez organ, jeśli weźmie się pod uwagę, iż wezwanie takie nie wymaga istotnego nakładu pracy lub dodatkowego personelu i w zasadzie może być wystosowane do wnioskodawcy w ciągu kilku (przyjąć należy, że nie więcej niż siedem) dni. Jak wynika z przywołanych regulacji złożenie wniosku wszczynającego postępowanie nakłada na organ obowiązek jego weryfikacji i ustalenia, czy zawiera on wszystkie niezbędne dane, w szczególności takie, których obowiązek przedłożenia wynika z przepisów prawa. Weryfikacja, o której wyżej mowa, powinna nastąpić niezwłocznie i wówczas organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia również w takim czasie, który nie spowoduje popadania przez organ w zwłokę w załatwieniu sprawy niemożliwą do zaakceptowania z punktu widzenia standardów obowiązujących w demokratycznym państwie prawnym. Nie można tym samym aprobować wzywania do uzupełnienia braków wniosku w późniejszym okresie, a zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego już na wydanie decyzji. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze przedstawiony powyżej przebieg postępowania, Sąd nie miał wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminu dokonania czynności wezwania do osobistego złożenia wniosku - naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku stwierdził, że Wojewoda Pomorski pozostawał w bezczynności, orzekając zarazem w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Ocena naruszenia prawa jako rażącego będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest znaczny, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu dokonania czynności. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, przekroczenie terminu załatwienia sprawy musi być znaczne. W orzecznictwie sądowym zwraca się też uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego, długotrwałego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty i znaczący (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). W ocenie Sądu, mając na uwadze stan faktyczny sprawy, należy uznać, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, albowiem organ podjął pierwsze czynności formalne zmierzające do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku w istocie w terminie, w którym sprawa powinna być już załatwiona merytorycznie. Odnosząc się natomiast do żądania skargi dotyczącego przyznania skarżącemu sumy pieniężnej wskazać należy, że suma pieniężna przyznawana stronie skarżącej to forma rekompensaty za doznane niedogodności w związku z bezczynnością organu. Niewątpliwie przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Nadto, suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla strony skarżącej za zwłokę w załatwieniu sprawy. Jednakże suma pieniężna, pomimo posiadania kompensacyjnego charakteru, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana została bowiem w art. 417¹ § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia z 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.). Wyklucza to traktowanie sumy pieniężnej jako odszkodowania. Otrzymana kwota ma jedynie zrekompensować stronie m.in. niedogodności doznane na skutek bezczynności organu administracji. Jest to także swoista sankcja dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. W rozpoznawanej sprawie przyznanie sumy pieniężnej było uzasadnione, gdyż skarżący powołał się na szereg okoliczności życiowych, które związane były z zaniechaniem terminowego dokonywania czynności przez organy. Zdaniem sądu kwota 1000 zł. zasądzona tytułem sumy pieniężnej na w/w podstawie prawnej spełnia w niniejszej sprawie swe funkcje. Dla jej wymiaru ma znaczenia także i to, że przedmiotem bezczynności jest jedynie jedna z czynności procesowych dokonywanych przez organ w sprawie, a nie samo zakończenie postępowania przez wydanie decyzji. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałej części. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie czwartym sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. wpisu sądowego uiszczonego w wysokości 100 zł. Skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).