III SAB/Gl 548/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. J. – [...] na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] sp. z o. o. w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Przedsiębiorstwa [...] sp. z o. o. w L. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem datowanym na 30 marca 2024r. skarżący M. J. wniósł skargę na bezczynność Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w L. w udostępnieniu informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że pismem z 4 kwietnia 2024r. skarżący wniósł do organu o przekazanie mu: 1. Zestawienia zarobków zarządu Spółki brutto za lata 2022-2024 z rozbiciem na poszczególne miesiące. 2. Skanu umów zarządu (umowy o pracę lub innej formy zatrudnienia) za okres od 2022r. do chwili obecnej. Ponieważ nie otrzymał odpowiedzi, 25 kwietnia 2024r. wniósł ponaglenie. Następnie pismem datowanym na 30 marca 2024r. (faktycznie powinno być: pismem z 30 kwietnia 2024r.) złożył do sądu administracyjnego wspomnianą na wstępie skargę na bezczynność. Wniósł w niej o: 1. Stwierdzenie przewlekłości postępowania. 2. Wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 ppsa w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia. 3. Zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 ppsa w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w kwocie 450 km x 1,15 zł/km x 2 strony czyli 1035 zł za każdą rozprawę stacjonarną. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej. W uzasadnieniu stwierdził, że jest organem prasowym, wystąpił do organu z opisanym na wstępie wnioskiem, lecz do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi i to pomimo ponaglenia. Pismem z 9 maja 2024r. organ odpowiadając na wniosek, przekazał skarżącemu kserokopię umowy zawartej z Prezesem Zarządu Spółki, poinformował, że dane dot. zarobków za lata 2022 -2023 są opublikowane w BIP miasta, podał również link do strony KRS, gdzie także znajduje się informacja o wynagrodzeniu zarządu za 2023r. 10 maja 2024r. skarżący wystąpił o jej uzupełnienie poprzez odpowiedź, czy jest to jedyna i ostateczna wersja umowy, a także czy była ona aneksowana, a jeśli tak, to ile razy. W związku z tymi pytaniami, organ pismem z 24 maja 2024r. udzielił odpowiedzi, że doręczona umowa – kontrakt menadżerski z 24 października 2022r. jest jedyną aktualnie obowiązującą, sporządzony był do niej jeden aneks z 9 kwietnia 2024r., której skan został skarżącemu przesłany w załączeniu do ww. pisma. Następnie w odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość ewentualnie oddalenie skargi, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, przeprowadzenie dowodów ze złożonych wraz z odpowiedzią dokumentów, a także zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżący otrzymał informacje, o które wystąpił jeszcze przed wniesieniem skargi. Poza tym organ odniósł się do innego wniosku strony, dotyczącego taryf na zaopatrzenie w wodę, o które skarżący wystąpił odrębnym wnioskiem z 9 kwietnia 2024r., a objętym sprawą zawisłą pod sygn. akt III SAB/Gl 368/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Zasady realizacji wyrażonego w art. 61 Konstytucji prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosownego aktu lub podjęcia określonej czynności. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu. Natomiast o obowiązku udostępnienia informacji publicznej można mówić, gdy spełnione jest kryterium podmiotowe - adresat wniosku należy do grupy podmiotów zobowiązanych do ujawnienia informacji publicznej, oraz przedmiotowe – gdy wniosek rzeczywiście obejmuje dane o charakterze informacji publicznej. W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że spełnione jest kryterium podmiotowe. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 udip, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W niniejszej sprawie żądanie udostępnienia informacji zostało skierowane do komunalnej spółki prawa handlowego, której wszystkie udziały należą do Gminy L., a głównym przedmiotem działalności jest odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, wykonywanie instalacji wod.- kan. oraz pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, co wynika z KRS Spółki o nr. [...], zatem w przypadku organu spełniony jest zarówno warunek wykonywania zadań publicznych, jak i dysponowania majątkiem publicznym. Zresztą adresat wniosku swego obowiązku w zakresie udzielenia informacji nie kwestionował. Analizując zaś spełnienie przesłanki przedmiotowej, to - w ocenie Sądu – również ona jest spełniona. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) udip, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują. Zatem informacja o podstawie zatrudnienia i wysokości wynagrodzenia zarządu spółki komunalnej, które jest finansowane ze środków publicznych stanowi informację publiczną, ujawnianą w trybie udip. Stosownie do art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przenosząc te określone ustawą zasady na stan faktyczny sprawy przypomnieć należy, że skarżący zwrócił się o stosowne informacje wnioskiem z 4 kwietnia 2024r., zatem termin do rozpoznania wniosku upłynął 18 kwietnia 2024r., lecz w tym terminie organ nie podjął żadnej czynności w sprawie, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast z art. 149 § 1a p.p.s.a. wynika, że stwierdzając bezczynność Sąd z urzędu bada, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, czego Sąd nie stwierdził. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa, ale nie w każdej dochodzi do naruszenia rażącego czy istotnego. Skoro powołany przepis posługuje się pojęciem naruszenia rażącego to oznacza to, że musi ono mieć inny charakter, niż naruszenie "zwykłe", czyli musi się cechować szczególnym natężeniem owej cechy niezgodności z prawem, w tym np. świadomym lekceważeniem przez organ obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka bezczynność z rażącym naruszeniem prawa nie zaistniała, albowiem organ udostępnił żądane informacje jeszcze przed wydaniem wyroku. Nie uwzględnił Sąd wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 ppsa. Po pierwsze, cytowany przepis należy wykładać łącznie z poprzedzającymi §§ art. 154, a który w całości dotyczy skutków niewykonania wyroku. Po wtóre, w orzecznictwie wyraża się słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17, publ. CBOSA). Grzywna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie takiego sankcyjnego środka. W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością wymierzenia organowi grzywny. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona. Również jako niezasadne ocenił Sąd żądanie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej - błędnie nazwanej przez stronę odszkodowaniem - na podstawie art. 154 § 7 ppsa – który także dotyczy skutków niewykonania wyroku. W myśl wskazanego przez skarżącego jako podstawa wniosku art. 154 § 7 ppsa, uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, ale regulacja ta odnosi się do sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, który w sprawie wniosku z 4 kwietnia 2024r. wcześniej nie zapadł. Po wtóre przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła. Skarżący nie wykazał, aby przez fakt bezczynności organu do takiej krzywdy doszło. Nadto w ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności (tj. bez jej rażącego charakteru) nie przemawiał za zasadnością przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona. Ustosunkowując się zaś do wniosku o zasądzenie kosztów dojazdu strony na rozprawę Sąd zauważa, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym i koszty tego rodzaju nie powstały. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz § 2 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się jedynie 100 zł wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście, Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.