IV SA/Po 44/25

Dnia 26 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg B. T., M. T., B. M., J. M., K. S., H. M., R. M., M. M., M. K., Michała J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2024 roku, znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości postanawia odrzucić skargę H. M..

B. T., M. T., B. M., J. M., K. S., H. M., R. M., M. M., M. K., M. J. M., działający przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 12 grudnia 2024 roku, złożyli skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 października 2024 roku (znak: .[...]), którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 07 grudnia 2023 roku (znak: [...]) w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2025 roku, wezwał r. W. do przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących, pod rygorem przyjęcia, że strony działają samodzielnie. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone ww. radcy prawnemu w dniu 04 lutego 2025 roku. W piśmie z dnia 11 lutego 2025 roku radca prawny wyjaśnił, że przedłożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej H. M. nie było możliwe w terminie 7 dni z uwagi na zaistniałe przeciwności oraz zobowiązał się do przedłożenia tego pełnomocnictwa w terminie 14 dni. Pismem z dnia 31 marca 2025 roku radca prawny został zobowiązany do wskazania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, adresów zamieszkania skarżących, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 22 kwietnia 2025 roku radca prawny wykonał wezwanie. W załączeniu do pisma przedłożone zostały dwa kolejne pełnomocnictwa. Pismem z dnia 30 maja 2025 roku H. M. została zobowiązana do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono w dniu 03 czerwca 2025 roku dorosłemu domownikowi - R. M.. Pismem z 24 czerwca 2025 roku radca prawny P. W. zawiadomił Sąd, że H. M. zmarła w dniu [...] Urząd Stanu Cywilnego w [...], w odpowiedzi na zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 03 lipca 2025 roku, przesłał odpis aktu zgonu H. M., z którego wynika, że ww. zmarła w dniu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność sądowa stanowi cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony. Zgodnie z art. 8 § 1 Kodeksu cywilnego, zdolność sądową mają osoby fizyczne, zaś osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci. W sytuacji gdy osoba fizyczna umrze przed wszczęciem postępowania sądowego, to nie może ono zostać wszczęte z powodu braku strony. Nie jest również możliwe wszczęcie postępowania przez pełnomocnika działającego za osobę zmarłą. Pełnomocnik działa bowiem w imieniu i na rzecz reprezentowanego, a na mocy art. 43 P.p.s.a. w chwili śmierci strony pełnomocnictwo wygasa. Brak posiadania przez stronę skarżącą zdolności sądowej w dniu złożenia skargi do sądu administracyjnego, nawet ujawniony po jej wniesieniu, stanowi podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, skarga w imieniu skarżącej H. M. została złożona przez r. W. w urzędzie pocztowym w dniu 12 grudnia 2024 roku (k. 17 akt sądowych). Z odpisu skróconego aktu zgonu wynika, że H. M. zmarła w dniu [...] czyli przed wniesieniem skargi. Zatem osoba ta w momencie wniesienia skargi nie miała zdolności sądowej. W tej sytuacji r. W. jako pełnomocnik działający w imieniu zmarłej nie mógł skutecznie uruchomić postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji