IV SA/Wa 1068/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i wydalenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie nadania M. G. statusu uchodźcy i wydaleniu. Niniejsza decyzja obejmuje również M. N. ur. [...] lipca 2076 r., M. G. ur. [...] stycznia 1998 r., Y. G. ur. [...] czerwca 2009 r. i A. G. ur. [...] marca 2012 r. W dniu 2 maja 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2014 r., uchybiając ustawowemu terminowi do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i uzyskało walor prawomocności. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z argumentacją, że stan zdrowia jego syna i jego samego uniemożliwia ich wydalenie, które groziłoby pogorszeniem się ich stanu zdrowia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że z powodu wykrycia u niego [...] w fazie czynnej przebywa w szpitalu. Podniósł ponadto, że wydalenie go z terytorium RP przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestniczenia w postępowaniu sądowym, ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 7 lipca 2014 r., z którego wynika, że skarżący został przyjęty do [...] w R. w dniu [...] kwietnia 2014 r. i przebywa w nim nadal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek należało uwzględnić z uwagi na fakt, że w ocenie Sądu zasadne jest pozostanie skarżącego w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże stosownie do § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 61 § 3 tej ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest zatem każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu) polegające m. in. na działaniu lub zaniechaniu określonego działania. Zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji m. in. w zakresie wydalenia cudzoziemca z terytorium RP, jest tego typu decyzją, która nadaje się do wykonania i stanowi integralną część decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 (dostępne na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń i Informacji o Sprawach https://cbois.nsa.gov.pl) wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Jedynym środkiem ochrony dla cudzoziemca jest zatem uzyskanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Stwierdzić zatem należy, że przymusowe opuszczenie przez cudzoziemca terytorium Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna, albowiem nie zostanie mu udzielona ochrona międzynarodowa, zgodnie z Konwencją Genewską dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 z późn. zm.) oraz Protokołem Nowojorskim dotyczącym statusu uchodźców, sporządzonym w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 119, poz. 517). Biorąc więc pod uwagę faktyczne i prawne następstwa, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak wstrzymania wykonania tej decyzji groziłby niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.