IV SA/Wa 82/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: 1) zwolnić N. M. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla N. M. adwokata

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., referendarz sądowy odmówił przyznania N. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec tego, że skarżący tylko częściowo wykonał wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów, które spowodowało, iż brak było możliwości ustalenia, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W terminie prawem przewidzianym skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, w jego treści wyjaśnił, iż ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Naczelnika Wydziału Udzielenia Świadczeń Departamentu Pomocy Specjalnej Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, że otrzymuje świadczenie w wysokości 25 zł dziennie, stanowi to jego jedyny dochód, z którego musi pokryć koszty utrzymania w Polsce. Z uwagi na barierę językową nie udało mu się zebrać innych dokumentów dotyczących stanu majątkowego. Ponadto wskazał, że nie posiada rachunków bankowych – kont, lokat dewizowych oraz to że mieszka z osobą starszą, która nie chce mu wydać żadnych dokumentów ani rachunków. Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni od dnia doręczenia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie: - dokumentu potwierdzającego wysokość kosztów ponoszonych na mieszkanie w Polsce (np. kopii umowy najmu mieszkania), a także kosztów związanych z eksploatacją mieszkania (rachunki, dowody wpłat – ze wskazaniem czy obejmują one rozliczenie miesięczne, czy dwumiesięczne); - przedłożenie aktualnych – z okresu ostatnich trzech miesięcy – dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itd.) wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawcy (wyżywienie, koszty najmu mieszkania, koszty przejazdu środkami transportu); - wskazanie z imienia i z nazwiska osoby wraz z aktualnym adresem zamieszkania, o której mowa w ww. sprzeciwie, udzielenie informacji, czy pozostaje z nią w wspólnym gospodarstwie. Na powyższe wezwanie skarżący w dniu 18 czerwca 2015 r. wyjaśnił, że koszt wynajęcia mieszkania to 600 zł miesięcznie, oraz to, że właścicielka mieszkania u której wynajmuje jest osobą starszą i związku z tym "...nie może i nie chce podpisywać żadnych papierów (umowy najmu)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw nie został odrzucony sprawa, zgodnie z powyższym przepisem, podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z regulacji prawnej zawartej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczącej kosztów sądowych wynika, że zasadą jest ponoszenie kosztów sądowych przez każdego, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, w tym skargę (art. 219 § 1 p.p.s.a., art. 220 § 1 p.p.s.a., art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy ta osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując takiej oceny, Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż z wniosku o przyznanie prawa pomocy, sprzeciwie z dnia 6 maja 2015 r. oraz oświadczenia skarżącego z dnia 18 czerwca 2015 r. wynika, że nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania, w tym ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę, iż skarżący nie posiada żadnego majątku, a wysokość kwoty jaką miesięcznie dysponuje wynosi 775 zł, nie można uznać, iż sytuacja majątkowa skarżącego pozwala na ponoszenie innych wydatków niż te, które są niezbędne dla zaspokojenia jego własnych potrzeb życiowych i to w minimalnym zakresie. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż w niniejszej sprawie zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.