IV SA/Wr 215/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku K. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 18 czerwca 2025 r., nr 854/2025 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej, odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych i zastosowanych środków egzekucyjnych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] (znak: [...]) Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków (dalej: organ) oddalił złożone przez K. K. (dalej: strona, skarżąca) zarzuty w sprawie egzekucyjnej prowadzonej oparciu o tytuł egzekucyjny TW2 nr [...] z dnia [...] r., wydany w zakresie wyegzekwowania decyzji organu nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie wykonania określonych prac konserwatorskich i robót budowlanych przy zabytku wpisanych do rejestru zabytków, oraz odmówił uchylenia czynności egzekucyjnych i zastosowanych środków egzekucyjnych. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej (na ręce osoby uprawnionej do odbioru: Ł. M.) w dniu 9 lipca 2025 r. Pismem z 8 sierpnia 2025 r. skarżąca wywiodła skargę na ww. postanowienie, którą nadała w Urzędzie Pocztowym Kowary dnia 12 sierpnia 2025 r. Skarga zarejestrowana została w tutejszym Sądzie pod sygnaturą akt IV SA/Wr 497/25. Postanowieniem z dnia 20 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 497/25, Sąd odrzucił skargę strony. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie organu zostało skutecznie doręczone skarżącej 9 lipca 2025 r. - na ręce osoby uprawnionej, tj. Ł. M. W toku całego postępowania administracyjnego osoba ta odbierała korespondencję kierowaną do skarżącej. Skarżąca zaś, choć w treści skargi podniosła, że ww. postanowienie zostało jej doręczone 15 lipca 2025 r. - nie przedłożyła jednocześnie żadnego dowodu potwierdzającego tę okoliczność, a podważającego ww. ustalenia Sądu. Zaskarżone postanowienie również zawierało wymagane prawem pouczenie o trybie i terminie jego zaskarżenia do Sądu. Pomimo tego, skarga na postanowienie została wniesiona przez skarżącą dopiero 12 sierpnia 2025 r., tj. z uchybieniem trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie, który upłynął w sprawie bezskutecznie z dniem 8 sierpnia 2025 r. (piątek). Ponadto w aktach zarejestrowanej w Sądzie sprawy o sygnaturze akt IV SA/Wr 497/25 znajduje się pismo organu z dnia 22 grudnia 2025 r., nr [...], w którym organ oświadcza, że postanowienie organu z dnia 18 czerwca 2025 r., nr [...] (znak: [...], zostało wysłane do strony przesyłką nr 00859007734537340571 i następnie doręczone stronie w dniu 9 lipca 2025 r. Na dowód tej okoliczności organ przedłożył oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonego postanowienia oraz wydruk śledzenia przesyłek. Wniesione przez stronę zażalenie na w/w postanowienie Sądu Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem wydanym w dniu 21 stycznia 2026 r., sygn. akt II OZ 2/26. Skarga na wskazane w sentencji postanowienie organu z dnia 18 czerwca 2025 r. nr [...] (znak: [...]) została wniesiona ponownie w dniu 26 lutego 2026 r. (data stempla pocztowego). Do skargi strona załączyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W treści wniosku wskazywała, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 20 lutego 2026 r. W tym dniu bowiem stronie doręczono postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt II OZ 2/26, oddalające zażalenie strony na postanowienie Sądu z dnia 20 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 497/25, odrzucające wniesioną w dniu 8 sierpnia 2025 r. skargę strony na postanowienie organu wskazane w sentencji z uwagi na wniesienie skargi po upływie terminu. W związku z tym z dniem doręczenia stronie prawomocnego orzeczenia Sądu stwierdzającego wniesienie w dniu 8 sierpnia 2025 r. skargi na wskazane w sentencji postanowienie organu z uchybieniem terminu, zdaniem strony, ustała przyczyna uchybienia terminu. Akcentując brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi strona wskazała, że w krótkim odstępie czasu, tj. 9 i 15 lipca 2025 r. doręczono jej dwie przesyłki od organu. Jak podaje skarżąca, okoliczność oznaczenia przesyłek tym samym numerem sprawy prowadzonej przez organ, brak dodatkowego oznaczenia identyfikującego na kopercie i dokumentacji doręczeniowej uniemożliwiły skarżącej jednoznaczną identyfikację, która z przesyłek dotyczy będącego przedmiotem skargi aktu organu. Tym samym, jak podnosi strona, nie miała ona możliwości jednoznacznego ustalenia początku biegu terminu do wniesienia skargi. Zdaniem skarżącej faktyczne doręczenie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w dniu 15 lipca 2025 r. Na dowód tego skarżąca przedłożyła kopie kopert zawierających otrzymane od organu przesyłki, dotyczące sprawy o numerze [...], na których widnieją daty awizowania: 18 i 26 września 2025 r. Jako dodatkową okoliczność mającą, w przekonaniu strony, świadczyć o braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, strona przedstawiła kopię zaświadczenia lekarskiego, wydanego w dniu 19 lutego 2026 r. i stwierdzającego, że strona "w okresie od 10.07.2025 r. do 10.08.2025 r. miała ograniczone możliwości podejmowania spraw urzędowych i załatwiania spraw". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 87 § 2 p.p.s.a. wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998, s. 345). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym strona wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zaznaczyć należy, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. (zob. (red.) R.Hauser, M.Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 409-410). Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II OZ 712/08; postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 402/11, CBOSA). Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi na postanowienie organu z dnia [...] r. nr [...] (znak: [...]) nastąpiło bez winy skarżącej. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt IV SA/Wr 497/25 w sposób jednoznacznie ustalono, że wskazane w sentencji postanowienie organu zostało doręczone skarżącej w dniu 9 lipca 2025 r. Świadczy o tym treść zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanej do strony przesyłki o numerze 00859007734537340571, zawierającej skarżone postanowienie, dołączonej do pisma organu z dnia 22 grudnia 2025 r., nr [...]. Podkreślenia przy tym wymaga, że zwrotne potwierdzenie odbioru ma walor dokumentu urzędowego, który dowodzi doręczenia przesyłki w jeden z przewidzianych prawem sposobów, a dane w nim zawarte są dowodem tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie wynikające z ww. dokumentu, świadczącego o dokonaniu doręczenia osobie uprawnionej do odbioru przesyłki, ma charakter wzruszalny. Podejmując jednak próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt III FSK 1462/22). W sprawie strona nie uprawdopodobniła, że zaskarżone postanowienie organu zostało jej doręczone, jak sama wielokrotnie podnosi, w dniu 15 lipca 2025 r. Nie świadczą o tym w szczególności dołączone do skargi kopie kopert, w których organ kierował do strony określone pisma pod numerem [...]. Wręcz przeciwnie, daty awizowania tych przesyłek – 18 i 26 września 2025 r. – nie wskazują na jakikolwiek związek z możliwością doręczenia stronie zaskarżonego postanowienia w dniu 15 lipca 2025 r. Nie zasługuje również na uwzględnienie argument strony o ilości i sposobie kierowanej do strony przez organ korespondencji, jako mogący, wskutek niejednoznacznego oznaczenia przesyłki zawierającej kierowane do strony pismo, wprowadzić stronę w błąd co do rzeczywistej daty doręczenia. W zawartej w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy w uchybieniu terminu, niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja działań strony postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, która z uwagi na swój status strony powinna liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej lub od organu i wynikającymi stąd obowiązkami, w tym odnoszącymi się do terminów czynności procesowych. Na powyższą ocenę zawinionego przez stronę uchybienia terminu do wniesienia skargi nie ma wpływu okoliczność nadesłania przez stronę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, kopii zaświadczenia lekarskiego, wydanego w dniu 19 lutego 2026 r. i stwierdzającego, że "w okresie od 10.07.2025 r. do 10.08.2025 r. miała ograniczone możliwości podejmowania spraw urzędowych i załatwiania spraw". Abstrahując od faktu, że przedmiotowe zaświadczenie w dniu wystawienia odnosi się do stanu zdrowia skarżącej sprzed ponad pół roku i jego treść jest bardzo ogólnikowa, to przede wszystkim nie stwierdza ono by w w/w przedziale czasowym (w którym biegł termin do wniesienia skargi na postanowienie organu) skarżąca była całkowicie niezdolna do jakiejkolwiek aktywności tak zawodowej jak i dotyczącej prowadzenia swoich spraw, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności mające świadczyć o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie zostały przez skarżącą uprawdopodobnione. Tym samym skarżąca nie wykazała, iż bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.