IV SA/Wr 257/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 27 listopada 2025 r. nr SKO.4101.870.2025 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 17 października 2025 r. nr OPS/85278/odm/rod/17/2/2025.

M. D. wnioskiem z dnia 30 września 2024 r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Kamieńcu Ząbkowickim o przyznanie pomocy społecznej w wysokości 200.000 zł na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego w związku z poniesioną szkodą powstałą w wyniku powodzi. Wnioskodawca podał, że szkody powstały w wyniku podtopień, będących efektem spływania potoków górskich oraz ulewnych deszczy. Naruszenia konstrukcji budynku wymagają zabezpieczenia i remontu uszkodzonych ścian nośnych oraz fundamentowych. Decyzją z dnia 5 grudnia 2024 r. nr OPS/85278/odm/rod/17/2024 kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Kamieńcu Ząbkowickim, działający z upoważnienia Burmistrza Kamieńca Ząbkowickiego odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowy na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Organ pierwszej instancji podał, że na podstawie przeprowadzonej oceny uszkodzeń budynku mieszkalnego w dniu 22 października 2024 r. przez osobę uprawnioną ustalono, że procentowy udział zniszczenia budynku mieszkalnego wynosi 0 % i nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy we wnioskowanej formie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 28 stycznia 2025 r. nr SKO 4101/496/24 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że ustalenia gminnej komisji do spraw szacowania strat zupełnie nie odzwierciedlają stanu nieruchomości po podtopieniu wodami spływającymi z pól. Organ pierwszej instancji powinien wyjaśnić drastyczne rozbieżności przedstawione w ocenie uszkodzeń sporządzonej przez gminną komisję i przedstawione w opiniach przedłożonych przez stronę. Należy zatem określić z udziałem osoby uprawnionej procentowy udział zniszczenia budynku mieszkalnego przy uwzględnieniu dokumentów przedłożonych przez stronę. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr OPS/85278/odm/rod/17/1/2025 odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowy na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Organ pierwszej instancji podał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz sporządzonej oceny uszkodzeń budynku z dnia 8 kwietnia 2025 r. ustalono, iż straty w postaci innych uszkodzeń budynku niż zawilgocenie ścian nie powstały bezpośrednio w wyniku powodzi, były natomiast wynikiem powstałych już wcześniej uszkodzeń w budynku. W wyniku ponownej oceny uszkodzeń w dniu 8 kwietnia 2024 r. prze komisję do spraw szacowania strat stwierdzono, że oszacowany procent uszkodzeń budynku wynosi 4 %, co nie kwalifikuje wnioskodawcy do uzyskania pomocy finansowej. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 27 czerwca 2025 r. nr SKO 4101/649/25 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów przedłożonych przez stronę. Organ nie przeprowadził też weryfikacji oceny komisji i nie zwrócił się do członka komisji posiadającego odpowiednie kwalifikacje o zajęcie stanowiska, w szczególności w zakresie różnic wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji w odniesieniu do ustaleń wynikających z oceny komisji. Dlatego też organ wezwie stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan techniczny budynku przed powodzią (projekt modernizacji budynku z maja 2024 r.) oraz po powodzi (przede wszystkim opinię PINB z października 2024 r.), a następnie zwróci się do członka komisji do spraw szacowania strat posiadającego uprawnienia budowlane, który dokonał przeglądu nieruchomości wnioskodawcy w dniu 8 kwietnia 2025 r. o zajęcie stanowiska w sprawie, w szczególności w zakresie różnic wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji w odniesieniu do ustaleń wynikających z oceny komisji. Rozpatrując sprawę po raz kolejny, decyzją z dnia 17 października 2025 r. nr OPS/85278/odm/rod/17/2/2024 kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 2, art. 3, art. 4, art. 7 ust. 15, art. 14, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 40 ust. 2 i ust. 3, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 6, art. 110 ust. 1, 2, 3 i 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej: u.p.s.), § 2 ust. 1, § 3 ust. 4 i ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 893 ze zm.), jak również Zasad udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85 odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowy na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r. Organ pierwszej instancji podał, że komisja w dniu 17 października 2025 r. dokonała ponownej analizy dokumentów, potwierdzających stan techniczny budynku przed powodzią i po powodzi. Porównując ekspertyzy przedłożone przez stronę z marca 2024 r. i października 2024 r stwierdzono, że budynek nie był zachowany w należytym stanie technicznym. Spękania, uszkodzenia konstrukcyjne, zawilgocenia, które wynikają z zaawansowanego wieku oraz braku prac remontowych i konserwacyjnych doprowadziły do degradacji elementów izolacyjnych i zwiększonej penetracji wilgoci do wnętrza konstrukcji. Przeprowadzone oceny uszkodzeń w odstępie 7 miesięcy wyraźnie obrazują postępującą korozje i niszczenie budynku, w którym nie są prowadzone prace zabezpieczające uszkodzenia. Uszkodzenia wskazane przez właściciela nie były spowodowane powodzią, lecz były to uszkodzenia ujawnione wcześniej przed powodzią. W odwołaniu wnioskodawca zarzucił, że organy pomijają przedłożona przez stronę opinię inspektorów z PINB. Ponadto komisja z OPS nie zastosowała się do wytycznych zawartych w decyzji SKO z dnia 27 czerwca 2025 r. i nie przeanalizowała projektu modernizacji budynku oraz projektu zamiennego. Pominięto również ocenę członka komisji, który uczestniczył w oględzinach budynku w dniu 8 kwietnia 2025 r. Jego udział w oględzinach w dniu 14 października 2025 r. sprowadzono jedynie do roli fotografa i całkowicie pominięto jego opinię. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 27 listopada 2025 r. nr SKO 4101.870.25 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji szczegółowo ocenił zgromadzona dokumentację, tj. przedłożone przez stronę ekspertyzy z marca 2024 r. i z października 2024 r. oraz dokumentację fotograficzną. Komisja uznała, że budynek nie był zachowany w należytym stanie technicznym. Spękania, uszkodzenia konstrukcyjne, zawilgocenia, które wynikają z zaawansowanego wieku oraz braku prac remontowych i konserwacyjnych doprowadziły do degradacji elementów izolacyjnych i zwiększonej penetracji wilgoci do wnętrza konstrukcji. Uszkodzenia budynku wskazane przez właściciela nie były spowodowane powodzią, lecz były to uszkodzenia ujawnione wcześniej przed powodzią. Analiza ta jest wiarygodna i rzetelna, sporządzona przez komisję, w której składzie brał udział mgr inż. J. Ł., uprawniony projektant i kierownik budowy i robót w specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Brak jest zatem podstaw do podważenia wniosków wynikających z ostatniej analizy. Budynek nie uległ zniszczeniu w wyniku powodzi, a jest skutkiem długotrwałego działania warunków atmosferycznych w powiazaniu z zaniedbaniem prac konserwacyjnych i remontowych, co doprowadza do dalszego niszczenia budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, rozstrzygniecie sporu z udziałem przedstawiciela PINB. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 ustawy o pomocy społecznej przez przyjęcie, że uszkodzenia budynku nie pozostają w związku z powodzią, - art. 75 § 1 w zw. z art. 76 § 2 i art. 80 k.p.a. przez pominięcie oceny technicznej inspektorów PINB, ekspertyzy uprawnionego konstruktora oraz dokumentacji projektowej, - art. 80 k.p.a. przez pominięcie oceny technicznej inspektorów PINB, ekspertyzy uprawnionego konstruktora, - zasad obiektywnego i rzetelnego prowadzenia postępowania dowodowego przez pominięcie udziału przedstawiciela PINB w komisji szacującej szkody, - art. 8 § 1 k.p.a. przez nierówne traktowanie skutków tego samego zdarzenia losowego w odniesieniu do dwóch budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie i w takich samych warunkach terenowych, - art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji, - art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez brak rzeczywistej kontroli instancyjnej decyzji i pominięcie zaleceń z decyzji SKO z dnia 27 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że z dokumentacji technicznej wynika, iż powódź doprowadziła do zwiększenia pęknięć pierwotnie możliwych do naprawy, powodując odkształcenia i wybrzuszenia nośnych ścian konstrukcyjnych, uszkodzenia fundamentów oraz naruszenie stateczności części konstrukcji i wyższych kondygnacji budynku mieszkalnego na powierzchni ok. [...] m2. Na szczególne znaczenie zasługuje ocena techniczna sporządzona przez PINB. Pominięcie wniosków wynikających z tej oceny stanowi naruszenie zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W porozumieniu z PINB został też sporządzony zamienny projekt budowlany zwiększający zakres prac remontowych obu budynków. Potwierdza to, że po powodzi konieczne stało się rozszerzenie zakresu robót budowlanych w stosunku do prac planowanych przed powodzią, a także usunięcie powstałego zagrożenia dla konstrukcji budynku. Skarżący wyjaśnił, że przed wystąpieniem powodzi planowany był jedynie remont i modernizacja budynku, natomiast po powodzi konieczne stało się rozszerzenie zakresu robót o częściową rozbiórkę oraz odbudowę elementów konstrukcyjnych, co jednoznacznie wskazuje na pogorszenie stanu technicznego budynku w wyniku zdarzenia powodziowego. Ponadto, w wyniku tej samej powodzi skarżącemu została przyznana pomoc finansowa na naprawę sąsiedniego budynku gospodarczego, znajdującego się w odległości kilkunastu metrów od budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając skargę bierze pod uwagę cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy stosownie do art. 1333 § 1 p.p.s.a. i brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia na podstawie art. 106 § p.p.s.a. dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Jednocześnie Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest projektu modernizacji budynku sporządzonego w maju 2024 r. oraz projektu zamiennego sporządzonego po powodzi. Skarżący również nie załączył tych dokumentów do skargi. W związku z tym brak jest możliwości przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z tych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Nadmienić należy, że Sąd zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego i nie uzupełnienia dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm.), dalej u.p.s. Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Ponadto w myśl art. 40 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, a zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Natomiast stosownie do art. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024r. poz. 654 ze zm.) użyte w ustawie określenie "poszkodowany" oznacza osobę fizyczną (...), która na skutek powodzi doznała szkód majątkowych lub utraciła, chociażby czasowo, możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości lub lokalu. Poniesienie straty jest jednym z głównych kryteriów przyznania pomocy. Niemniej świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowawczego i nie mogą być traktowane jako rekompensata za straty spowodowane klęskami lub zdarzeniami losowymi. W rozpatrywanej sprawie organy kierowały się również Zasadami udzielania pomocy finansowej, ze środków budżetu państwa z części 85 - Budżety wojewodów, dział 852 - Pomoc społeczna, rozdział 85278 - Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 r., dalej Zasady. W Zasadach, wśród form pomocy przyznawanej w związku z powodzią wskazano obok pomocy doraźnej, pomoc remontowo budowlaną przyznawaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. na którą składają się: a) zasiłek na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi, b) zasiłek na remont albo odbudowę budynku gospodarczego, który został zniszczony lub uszkodzony w wyniku powodzi - obydwa przyznawane przez kierownika ośrodka pomocy społecznej (pkt I.1.2). Pomoc remontowo-budowlana, przeznaczona jest dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących w rozumieniu u.p.s., które w wyniku powodzi poniosły szkodę i przyznawana jest niezależnie od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. (pkt I.2 i I.4). Zgodnie z częścią III pkt 1 Zasad kwota zasiłku na odbudowę budynku mieszkalnego wynosi do 200 tys. zł, przyznawanego w związku ze szkodami w jednym budynku/lokalu mieszkalnym. Kwoty pomocy finansowej, przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń/uszkodzeń (1% zniszczenia = 2 tys. zł) określa załącznik nr 1 do Zasad. Ocenę uszkodzeń/zniszczeń przeprowadza się w oparciu o załączniki nr 8 i 8a do Zasad, które zawierają "wstępną kwalifikację uszkodzeń/zniszczeń elementów budynku (rodzaj i zakres uszkodzeń) oraz "instrukcje/wytyczne szacowanie procentowego szkód w elementach budynku uszkodzonych w wyniku powodzi" oraz wzór obliczenia procentowego stopnia zniszczeń budynku przy uwzględnieniu procentowego udziału zniszczeń w poszczególnych elementach budynku, składających się na jego całość: a) Fundamenty oraz fundamenty ze ścianami piwnic -15% (współczynnik do wzoru: 0,15) b) Ściany nośne - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25), c) Stropy - 20% (współczynnik do wzoru: 0,20) d), Dach - 15% (współczynnik do wzoru: 0,15), e) Inne elementy - 25% (współczynnik do wzoru: 0,25). Wskazać należy, że zgodnie z częścią VI pkt 1 – 3 Zasad, oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym lub budynku gospodarczym dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe. W uzasadnionych przypadkach, w tym stosownie do potrzeb oraz w sposób wykluczający konflikt interesów, zamiast pracownika organu nadzoru budowlanego, o którym stanowi ust. 1, w pracach komisji do spraw szacowania strat może wziąć udział inna osobo posiadająca odpowiednie kwalifikacje, zwłaszcza z uwzględnieniem uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji w budownictwie stosownie do art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725, ze zm.). Osoba posiadając uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, o której mowa w ust. 1, określa procentowy udział zniszczenia lub uszkodzenia, o którym mowa w załączniku nr 1 lub nr 2 do Zasad. W rozpatrywanej sprawie skarżący podał, że z powodu nawalnych deszczy woda spływająca ze zboczy z pól i lasu zalała w budynku mieszkalnym skarżącego piwnice i dolną kondygnację (pomieszczenie gospodarcze). Natomiast organy obu instancji uznały, że procentowy stopień zniszczeń/uszkodzeń budynku mieszkalnego skarżącego spowodowany powodzią wyniósł 0%. W ocenie organów uszkodzenia wskazane przez właściciela budynku nie były spowodowane powodzią, lecz były to uszkodzenia budynku ujawnione wcześniej przed powodzią. Budynek nie uległ zniszczeniu w wyniku powodzi, a jego stan jest skutkiem długotrwałego działania warunków atmosferycznych w powiązaniu z zaniedbaniem prac konserwacyjnych i remontowych, co doprowadza do dalszego niszczenia budynku. Jak wynika z ekspertyzy stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego sporządzonej w dniu 2 października 2024 r. przez inż. M. C. na podstawie oględzin przeprowadzonych we wrześniu 2024 r. (załączona do akt sprawy przez skarżącego) na ścianie szczytowej przejazdu widoczne są bardzo duże zawilgocenia spowodowane zalaniem i spływem wód opadowych z wyższych pól i lasów oraz podmywaniem przez przenikające wody gruntowe. Liczne pęknięcia i rysy na całej wysokości ściany nad łukiem. Wypłukane spoiwo pomiędzy kamieniem a cegłą w murze. Obluzowany i odpadły tynk wewnętrzny i zewnętrzny ściany. Naruszone łukowe nadproże przejazdu (spękania ukośne ściany) w wyniku wypłukania spoiwa i ponadnormatywnych sił spowodowanych zwiększonym parciem gruntu/wody na ścianę od strony pól. Spływająca woda przeniknęła przez mur zewnętrzny w przestrzeń przejazdu, zawilgociła i spowodowała przeniknięcia wód gruntowych przez ścianę praz posadzkę do pomieszczenia gospodarczego na parterze oraz do pomieszczeń piwnicznych. Stan techniczny ścian zewnętrznych bardzo zły, grożący zawaleniem. W trakcie obserwacji uszkodzeń stwierdzono powiększające się uszkodzenia (wybrzuszenie ściany, powiększanie się pęknięć na ścianie. Odnośnie ścian fundamentowych i ścian piwnic ekspert stwierdził widoczne zawilgocenia ścian, odnośnie ściany zewnętrznej nośnej szczytowej widoczne spękanie, a odnośnie ścian wewnętrznych nośnych występowanie zawilgocenia i zgrzybiałego tynku. Natomiast w ekspertyzie stanu technicznego konstrukcji budynku mieszkalnego sporządzonej w dniu 14 marca 2024 r. przez inż. M. C. na podstawie oględzin przeprowadzonych w maju 2023 r. (załączona do akt sprawy przez skarżącego) nie opisano uszkodzeń ściany szczytowej przejazdu. Odnośnie ścian fundamentowych i ścian piwnic stwierdzono nieduże zawilgocenie, odnośnie ściany zewnętrznej nośnej szczytowej widoczne spękanie, a odnośnie ścian wewnętrznych nośnych występowanie zawilgocenia i zgrzybiałego tynku. Z porównania obu ekspertyz należy wnioskować o uszkodzeniach lub dalszych uszkodzeniach we wrześniu 2024 r. ściany szczytowej przejazdu i zwiększeniu zawilgocenia ścian fundamentowych i ścian piwnic. Dokumentacja zdjęciowa przedłożona przez skarżącego obrazuje stan piwnic i pomieszczenia na parterze budynku po zalaniu wodą. Różnice dotyczą też oceny uszkodzeń budynku dokonane przez powołane w tym celu komisje, składające się z osoby z uprawnieniami budowlanymi i pracowników OPS. W ocenie uszkodzeń budynku sporządzonej w dniu 22 października 2024 r. przez mgr inż. budownictwa J. Ł., uprawnionego projektanta i kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno – budowlanej oraz kierownika OPS uszkodzenia i zniszczenia elementów budynku zakwalifikowano na poziomie 0% z uwagi na nieuznanie spowodowania tych zniszczeń przez powódź. Natomiast w ocenie uszkodzeń budynku sporządzonej w dniu 8 kwietnia 2025 r. przez mgr inż. budownictwa M. S., z uprawnieniami budowlanymi do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej oraz pracownika OPS uszkodzenia i zniszczenia elementów budynku zakwalifikowano na poziomie 4%, w tym uszkodzenia fundamentów ze ścianami piwnic na poziomie 10, uszkodzenia ścian na poziomie 5 oraz uszkodzenia innych elementów na poziomie 5, w wyniku czego procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia budynku wyniósł 4%. Skarżący przedłożył również do akt sprawy ocenę uszkodzeń budynku sporządzoną w dniu 22 października 2024 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. F. oraz inspektora M. P., pracowników PINB w Ząbkowicach Śląskich. Oceniono uszkodzenia fundamentów na poziomie 20%, uszkodzenia ścian na poziomie 26%, a uszkodzenia stropu na poziomie 20%, w wyniku czego procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia budynku wyniósł 14%. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji po raz kolejny rozpoznając sprawę nie wykonał zaleceń SKO wynikających z decyzji z dnia 27 czerwca 2025 r., a SKO zaakceptowało ten stan w decyzji z dnia 27 listopada 2025 r. W decyzji z dnia 27 czerwca 2025 r. SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji w ogóle nie odniósł się do dokumentów przedłożonych przez stronę, nie przeprowadził też weryfikacji oceny komisji, ograniczając się do przywołania zawartych w niej ustaleń oraz nie zwrócił się do członka komisji posiadającego odpowiednie kwalifikacje o zajęcie stanowiska, w szczególności w zakresie różnic wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji w odniesieniu do ustaleń wynikających z oceny komisji. Dostrzegając te uchybienia SKO zaleciło, aby organ pierwszej instancji wezwał stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan techniczny budynku przed powodzią (projekt modernizacji budynku z maja 2024 r.) oraz po powodzi (przede wszystkim opinię PINB z października 2024 r.), a następnie zwrócił się do członka komisji do spraw szacowania strat posiadającego uprawnienia budowlane, który dokonał przeglądu nieruchomości wnioskodawcy w dniu 8 kwietnia 2025 r. o zajęcie stanowiska w sprawie, w szczególności w zakresie różnic wynikających z przedłożonej przez stronę dokumentacji w odniesieniu do ustaleń wynikających z oceny komisji. Wykonując powyższe zalecenia organ pierwszej instancji wezwał w dniu 13 października 2025 r. stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan techniczny budynku przed powodzią oraz po powodzi, nie wyszczególniając zgodnie z zaleceniem SKO, o jakie dokumenty chodzi, np. o projekt modernizacji budynku z maja 2024 r. czy też projekt zamienny, o których wspomina skarżący. W aktach administracyjnych sprawy brak jest projektu modernizacji budynku z maja 2024 r. oraz projektu zamiennego sporządzonego po powodzi. W wydanej decyzji organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy skarżący przedłożył organowi powyższe dokumenty. W skardze do WSA skarżący twierdzi, że dokumenty te zostały przedłożone do akt administracyjnych sprawy. Należy też zauważyć, że Kolegium zaleciło zwrócenie się do członka komisji do spraw szacowania strat posiadającego uprawnienia budowlane, który dokonał przeglądu nieruchomości wnioskodawcy w dniu 8 kwietnia 2025 r. o zajęcie stanowiska w sprawie, czyli do mgr inż. budownictwa M. S. Natomiast organ pierwszej instancji zwrócił się o zajęcie stanowiska przez mgr inż. budownictwa J. Ł., który dokonał oceny uszkodzeń budynku w dniu 22 października 2024 r. Należy zauważyć, że ocena uszkodzeń budynku dokonana przez mgr inż. budownictwa M. S. jest korzystniejsza dla skarżącego, bowiem określa stopień uszkodzeń na poziomie 4%. Wobec powyższego w ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji winien wyjaśnić kwestię przedłożenia przez skarżącego projektu modernizacji budynku z maja 2024 r. oraz projektu zamiennego sporządzonego po powodzi, a następnie załączyć te dokumenty do akt sprawy albo ponownie wezwać skarżącego do przedłożenia tych konkretnych dokumentów. Organ winien również ocenić, czy dokumenty te istotne są da ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji winien również zgodnie z zaleceniami SKO zwrócić się do mgr inż. budownictwa M. S. o zajęcie stanowiska w sprawie i przede wszystkim wyjaśnienia, z jakich względów jego ocena stopnia uszkodzeń budynku różnie się od oceny uszkodzeń dokonanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. F. oraz inspektora M. P., pracowników PINB w Ząbkowicach Śląskich w dniu 22 października 2024 r. Organ winien też odnieść się do treści dokumentów przedłożonych przez stronę, w szczególności ekspertyz oceny stanu technicznego konstrukcji budynku, sporządzonych przez inż. M. C. w dniach 14 marca 2024 r. i 2 października 2024 r. i wyjaśnić ewentualne rozbieżności w ocenie stanu technicznego budynku i zakresu uszkodzeń budynku w wyniku powodzi, dokonanej przez komisję gminną i eksperta powołanego przez stronę. W ocenie Sądu zasadny jest bowiem zarzut skarżącego odnośnie całkowitego pominięcia i nieodniesienia się przez organ do treści ekspertyz technicznych, załączonych przez skarżącego do akt sprawy. Należy zauważyć, że stosownie do art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. organ zobowiązany był do odniesienia się do załączonych przez skarżącego ekspertyz technicznych. Organ winien ustalić, czy i jakie sprzeczności występują pomiędzy oceną stopnia uszkodzeń budynku, dokonaną przez komisję a ekspertyzami technicznymi, przedłożonymi przez skarżącego, a następnie ustalić czy ewentualne sprzeczności miałyby wpływ na przyznanie stronie pomocy na remont budynku. W tym celu organ uprawniony jest do żądania złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie uszkodzeń poszczególnych elementów budynku przez osoby, które dokonały oceny stopnia uszkodzeń budynku oraz sporządziły ekspertyzy techniczne. Skoro organ nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu szacowania strat uprawniony jest również na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. do powołania w sprawie biegłego, który oceni stan techniczny budynku i zakres uszkodzeń w wyniku powodzi. Powyższe uchybienia uniemożliwiają Sądowi kontrolę twierdzeń SKO wyrażonych w zaskarżonej decyzji, wskazujących na inne niż powódź przyczyny uszkodzenia budynku przez co organ naruszył przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.) Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ administracji publicznej powinno być zakończone po zbadaniu wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla danej sprawy, których zakres określają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Z kolei w uzasadnieniu decyzji organ powinien m.in. wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.