IV SAB/Wa 620/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), asesor WSA Katarzyna Tomiło -Nawrocka, , po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.R. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego do rozpatrzenia wniosku A.R. o wydanie zezwolenia na pracę dla C.V.; II. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu wniosku, o którym mowa w pkt I.; III. stwierdza, że bezczynność Wojewody Mazowieckiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego A.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A.R. (dalej też: "skarżący"), prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] A.R. w Z., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody M. (dalej: "Wojewoda", "organ") w sprawie o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemcowi – C. F. V. ("cudzoziemka"). Skarżący wskazał, że 22 lipca 2025 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia typu A dla cudzoziemki. Podniósł, że do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji, pomimo upływu terminu określonego w ustawie, przez co dopuścił się bezczynności. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że wystąpiła bezczynność w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę; 2) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie wskazanym przez Sąd; 3) wymierzenie organowi grzywny; 4) zasądzenie kosztów postępowania. Wojewoda - w odpowiedzi na skargę - wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Opisując przebieg postępowania organ wskazał, że 22 lipca 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemki - C. F. V., ob. F., na stanowisko pakowacz ręczny na okres ważności od 1 września 2025 r. do 31 sierpnia 2026 r. Do wniosku skarżący załączył dokumenty wymagane przepisami obowiązującymi na mocy art. 113 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej [(Dz. U. z 2025 r., poz. 621) – dalej jako: "ustawa z 2025 r.] oraz rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1558), tj.: kopię ważnego dokumentu podróży z danymi osobowymi oraz dowód wpłaty, o której mowa w art. 90a ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2024 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Wojewoda 29 września 2025 r. wezwał skarżącego do złożenia w terminie 14 dni: (1) dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia działalności gospodarczej podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcom; (2) dokumentów, z których wynika, że podmiot powierzający pracę posiada środki finansowe lub źródła dochodu niezbędne do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi; (3) załączenia przykładowych umów zawartych pomiędzy cudzoziemcami a [...] A.R. w sprawie, w której organ wydał zezwolenia na pracę wraz z potwierdzeniem zgłoszenia do ubezpieczenia za ostatnie 3 miesiące lub wzoru umów, które będą zawierane z cudzoziemcami w przyszłości; (4) dokumentów potwierdzających stan zatrudnienia z ostatnich 3 miesięcy oraz dokumentów potwierdzających zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, dla których wydane zostały zezwolenia na pracę. Jednocześnie Wojewoda, powołując się na art. 35 § 3 i § 5 k.p.a., poinformował skarżącego o przewidywanym terminie wydania decyzji. Termin ten miał wynikać z konieczności uzupełnienia materiału dowodowego oraz umożliwienia stronie zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 2 października 2025 r. skarżący dokonał korekty wniosku, przekazując wymagane dokumenty. Wojewoda decyzją z 10 października 2025 r. wydał zezwolenie na pracę cudzoziemca (typu A) nr [...] na okres ważności od dnia 10 października 2025 r. do 9 października 2026 r. Organ wyjaśniając przyczyny bezczynności wskazał, że wnioski o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców są rozpatrywane w najszybszym możliwym terminie. Podniósł, że podjął szereg czynności niezbędnych dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, czynności te nie miały charakteru pozornego. Nie można zatem mówić o bezczynności organu, czy przewlekłości w prowadzeniu postępowania. Organ podkreślił, że załatwienie sprawy w jak najszybszym możliwym terminie nie może naruszać obowiązku organu rozpatrywania sprawy zgodnie z kolejnością wpływu i z poszanowaniem zasady wyrażonej w art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2025, poz. 1691). Dalej organ zauważył, że znaczna ilość prowadzonych w tym czasie postępowań, wzrost wpływającej korespondencji oraz pism procesowych w postaci m. in. odwołań od wydanych rozstrzygnięć, wniosków o zmianę wydanej decyzji, interwencji w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie, zmiany w przepisach prawnych dotyczących zezwoleń na pracę cudzoziemców oraz niedostosowanie systemów teleinformatycznych, za które odpowiada minister właściwy do spraw pracy oraz przerwy w ich działaniu - spowodowały opóźnienia w rozpatrywaniu spraw. Wojewoda stwierdził, że wskazane okoliczności powodują po stronie organu konieczność przedsięwzięcia wielu dodatkowych i czasochłonnych działań, kosztem czasu przeznaczonego na merytoryczne rozpoznawanie wniosków o wydanie zezwolenia na pracę (m. in. związanych z analizą wpływającej korespondencji, udzielenia odpowiedzi, przekazaniem odwołań do właściwego Ministra, sporządzaniem odpowiedzi na pisma). Wojewoda wyraził opinię, że złożenie przedmiotowej skargi na bezczynność ma na celu jedynie wymuszenie na organie administracji podjęcia w sprawie działań poza kolejnością wpływu wniosku, a w konsekwencji procedowania wniosków, kosztem innych pracodawców. Powyższe działanie miałoby również wymusić na organie administracji procedowanie wniosków w sprzeczności z zasadą zaufania do władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. Wojewoda podkreślił, że podjęcie działań w sprawie skarżącego poza kolejnością procedowania wniosków byłoby działaniem organu na szkodę pozostałych pracodawców, których podania wpłynęły przed wnioskiem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. Skarga jest zasadna. II. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143.; dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 P.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. III. Warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej. Dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Przepis art. 53 § 2b P.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wystosować w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przedmiotowej sprawie jednak ponaglenie nie było wymagane. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 2025 r., zezwolenie na pracę wydaje się, odmawia się jego wydania lub uchyla się w drodze decyzji administracyjnej. W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi, należy wskazać, że wniosek ten nie został przez organ uzasadniony. Wojewoda nie wskazał z jakich przyczyn skarga miałaby podlegać odrzuceniu. Sąd zaś nie dopatrzył się w rozpatrywanej sprawie zaistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających wydanie takiego orzeczenia. Z kolei z art. 7 ust. 4 ustawy z 2025 r. wynika, że przepisów art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa m. in. w art. 26 ustawy z 2025 r., tj.: zezwolenia na pracę cudzoziemca na rzecz polskiego podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi. Oznacza to, że w sprawach, o których mowa, stronie nie służy prawo wniesienia ponaglenia na bezczynność lub przewlekłość do organu wyższego stopnia. Co za tym idzie, wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w tych sprawach nie wymaga poprzedzenia ponagleniem. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca "bezczynność" i "przewlekłość" należy rozumieć inaczej niż wynika to z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Postępowanie to prowadzone jest na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w których określono m. in. terminy załatwiania spraw. W okolicznościach rozpoznanej sprawy należało zatem podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, (ONSAiWSA z 2020 r. Nr 6, poz. 79), zgodnie z którym, skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jest skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. IV. Należy również wyjaśnić, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania", zatem odwołując się do jednej z dyrektyw wykładni językowej, tj. zakazu wykładni synonimicznej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami. Desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (por. B. Dunaj (red.) Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). Z kolei, P. Dobosz definiuje bezczynność organu administracji jako niewykonanie kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s . 73). WSA w Gliwicach w wyroku z 14 stycznia 2021 r. I SAB/Gl 21/20 wywodził, że zachowanie to wykazuje pewne podobieństwo do przewlekłości działania sprawiające, że niekiedy – w ujęciu teoretycznym – bezczynność organu klasyfikuje się jako przejaw przewlekłości postępowania. Jak bowiem stwierdza P. Dobosz, przewlekłość postępowania może przybierać trojakiego rodzaju postać: statyczną, dynamiczną oraz mieszaną (P. Dobosz, op. cit., s . 73). Do klasyfikacji tej w swoich rozważaniach nawiązuje także J.P. Tarno (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 45). Przewlekłość statyczną uważa się za synonim bezczynności – wyraża się ona zanikiem jakichkolwiek działań podejmowanych przez organ administracyjny czy sądowy, po wszczęciu postępowania. Z kolei, przewlekłość dynamiczna przyjmuje formę nadczynności organu – w trakcie postępowania podejmowane są z dużym natężeniem czynności procesowe, które jednak nie przybliżają tej procedury do zakończenia. Sprowadza się ona więc do podejmowania czynności zbędnych. Natomiast postać mieszana przewlekłości przejawia się zmieniającym się natężeniem czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej. W tym wypadku bezczynność organu przeplata się z jego nadaktywnością i wykonywaniem czynności zbędnych (P. Dobosz, op. cit., s. 73 – 75, tak również m.in. NSA w wyrokach z: 1 września 2023 r., I FSK 815/23, 14 września 2021 r., I FSK 1078/21, CBOSA). W charakterystyczny sposób bezczynność organu – jak wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z 14 kwietnia 2021 r. I SAB/Gl 21/20 - ujął J. P. Tarno stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (J.P. Tarno, op. cit., s. 43). W podobny sposób bezczynność zdefiniował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjmując, iż ma ona miejsce w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13.12.2016 r., sygn. akt I SAB/Łd 9/16, CBOSA). Z kolei, przewlekłe prowadzenie postępowania wyraża się jego nieefektywnością - polega na wykonywaniu czynności zbędnych bądź na wykonywaniu czynności pozornych, a także na powstrzymywaniu się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, prowadzi to do nieracjonalnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy (J. P. Tarno, op. cit., s. 44). W podobny sposób przewlekłość zdefiniował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyjmując, że ma ona miejsce w sytuacji, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/16, CBOSA). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 [K.p.a.] lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 [K.p.a.]. Kontrola sądowa - w trybie art. 149 P.p.s.a. prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność dokonywana jest zasadniczo na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21 (obie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Nadto należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Uwzględniając powyższe, należy podkreślić, że zgodnie z zasadą ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Wedle natomiast art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do treści art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się w szczególności terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, (...) oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. W myśl art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). V. W przedmiotowej sprawie Sąd, w wyniku dokonanej analizy akt sprawy, stwierdził, że Wojewoda M. dopuścił się bezczynności. Z akt wynika, że postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pracę cudzoziemca zostało wszczęte 22 lipca 2025 r. Ani akta sprawy, ani analiza przepisów ustawy z 2025 r., na podstawie których Wojewoda rozpatrywał wniosek skarżącego, nie daje podstaw, by uznać sprawę wszczętą tym wnioskiem za szczególnie skomplikowaną. W tej sytuacji Wojewoda powinien był załatwić sprawę w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.), albo na podstawie art. 36 § 1 lub 2 k.p.a. zawiadomić skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji we wskazanym miesięcznym terminie ani nie załatwił sprawy, ani nie skierował do skarżącego zawiadomienia, o którym mowa w art. 36 k.p.a., wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Pierwszą czynność w postępowaniu (wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów połączone z informacją o przewidywanym terminie załatwienia sprawy oraz zawiadomieniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy) Wojewoda podjął dopiero – po wniesieniu skargi na bezczynność – czyli 29 września 2025 r., zatem ponad miesiąc po upływie terminu przewidzianego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego na załatwienie sprawy. Wniosek rozpatrzył natomiast decyzją (zezwoleniem) z 10 października 2025 r., zatem miesiące i dwa tygodnie po upływie terminu. Wojewoda dopuścił się więc bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca. Oddaleniem skargi nie mogły skutkować podniesione w odpowiedzi na skargę okoliczności związane ze znaczną ilością prowadzonych postępowań, zwiększającym się wpływem korespondencji, w tym pism procesowych składanych w toku postępowań administracyjnych prowadzonych przez Wojewodę, czy trudnościami organizacyjnymi związanymi z niedostosowaniem systemów teleinformatycznych do zmian w przepisach dotyczących zezwoleń na pracę cudzoziemców. Ocena stanu "bezczynności" ma bowiem charakter zobiektywizowany, odnoszący się do kryterium czasu. Jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych (w okolicznościach rozpoznanej sprawy w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – art. 35 § 3 k.p.a.), ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (w okolicznościach rozpoznanej sprawy nie wyznaczono terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.), to dopuścił się bezczynności. O ile przed upływem terminu załatwienia sprawy organ prowadzący postępowanie nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 lub 2 k.p.a., to przyczyny zwłoki nie mogą "uwolnić" go od zarzutu bezczynności. Stwierdzonej bezczynności nie można jednak uznać za rażąco naruszającą prawo. Nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności będzie naruszeniem rażącym (pod. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1925/16, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka sytuacja ma miejsce. Stwierdzenie tej kwalifikowanej postaci zwłoki organu w załatwieniu sprawy wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a., rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu łączy z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (np. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt Il OSK 151/21; 27 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 644/21, 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2439/20 – dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Powołując się na argumentację uzasadnienia wyroku NSA z 6 grudnia 2023 r., I OSK 916/23, CBOSA, Sąd zauważa, że akt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie - co do zasady - nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyroki NSA z: 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/21; 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2331/16). Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyroki NSA z: 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2563/13; 17 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 652/15). Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania, jak również bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest więc oczywistość i drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (por. wyrok NSA z 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1610/20, CBOSA). Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że uchybiono prawu, a jednocześnie, gdy naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r. II OSK 1807/14 i podane tam orzecznictwo opubl. w CBOSA). Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, albowiem samo przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie było wielokrotne, lecz wyniosło półtora miesiąca. Niezwłocznie po otrzymaniu przedmiotowej skargi organ podjął czynność w sprawie, zmierzającą do jej załatwienia, a wnioskowane zezwolenie wydał tydzień po przedstawieniu przez skarżącego wymaganych dokumentów. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Redakcja powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sąd nie jest związany wnioskiem strony, ani co do potrzeby zastosowania, ani co do rodzaju zastosowanego środka. Jego obowiązkiem jest natomiast rozważenie, czy, a jeśli tak, to który z wyżej wymienionych środków, a może oba razem, a także w jakiej wysokości, w największym stopniu zrealizuje cel skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że chociaż Wojewoda dopuścił się trwającej około półtora miesiąca bezczynności, to nie mieści się to w pojęciu rażącego naruszenia prawa (tj. naruszenie to nie jest na tyle istotne, że nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa), nadto po złożeniu skargi niezwłocznie podjął działania zmierzające do załatwienia sprawy i ostatecznie uwzględnił wniosek skarżącego, udzielając wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił przyczyny opóźnień w rozpatrywaniu spraw w postaci znaczącego wzrostu liczby wpływających wniosków, niedostosowania systemów teleinformatycznych, za których działanie odpowiedzialny jest minister właściwy do spraw pracy, do zmian w przepisach, a także przerw w działaniu tych systemów i – co najważniejsze – organ wydał końcowe rozstrzygniecie w sprawie, żądane w skardze na bezczynność. Wymierzenie organowi grzywny nie jest zatem uzasadnione (pkt IV sentencji wyroku). Wydając rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Konsekwencją wydania 10 października 2025 r. przez Wojewodę zezwolenia jest więc umorzenie postępowania sądowego w zakresie zawartego w skardze żądania odnośnie do zobowiązania organu do zakończenia postępowania administracyjnego objętego skargą na bezczynność (pkt I sentencji wyroku). W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a i § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I-IV sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił – w punkcie V – na zasadzie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia prawa skarżącego złożył się wpis od skargi – w wysokości 100 zł. Na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.