IV SAB/Wa 622/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi A.R. na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Wojewody Mazowieckiego w sprawie rozpatrzenia wniosku A.R. z dnia 13 sierpnia 2025 r. o wydanie zezwolenia na pracę dla R.A.; 2. stwierdza, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się bezczynności w postępowaniu opisanym w punkcie 1. (pierwszym); 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz A.R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 25 września 2025 r. A. R. (dalej: strona lub skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody M. (dalej: Wojewoda lub organ) w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca – R. A. G. A.. Skarżący wskazał, że 13 sierpnia 2025 r. złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pracę typu A dla cudzoziemca, ale do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji administracyjnej, mimo upływu ustawowych terminów na załatwienie sprawy, co oznacza, że pozostaje w bezczynności. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ dopuścił bezczynności w prowadzeniu postępowania dotyczącego wydania zezwolenia na pracę; 2. zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie wskazanym przez Sąd; 3. wymierzenie organowi grzywny; 4. zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ m.in. przyznał, że 13 sierpnia 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl wpłynął wniosek strony, jako pracodawcy o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca. Po dokonaniu analizy przedstawionego materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek do wydania zezwolenia na pracę, w dniu 22 października 2025 r. Wojewoda wydał wnioskowane zezwolenie. Organ uznał zarzuty podniesione w skardze za nieusprawiedliwione. Odnoście wyjaśnienia przyczyn bezczynności podkreślił, że wnioski o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców są rozpatrywane przez niego w najszybszym możliwym terminie i podejmuje wszelkie możliwe działania służące jak najszybszemu załatwieniu sprawy. Ponadto wskazał na znaczną ilość prowadzonych postępowań, wzrost wpływającej korespondencji oraz pism procesowych, zmiany w przepisach prawnych dotyczących zezwoleń na pracę cudzoziemców oraz niedostosowania systemów teleinformatycznych, za które odpowiada minister właściwy ds. pracy i przerwy w ich działaniu, jako przyczyny, które spowodowały opóźnienia w rozpatrywaniu spraw. Wskazane okoliczności powodują po stronie organu konieczność przedsięwzięcia wielu dodatkowych i czasochłonnych działań, kosztem czasu przeznaczonego na merytoryczne rozpoznawanie wniosków o wydanie zezwolenia na pracę. W ocenie organu, złożenie przedmiotowej skargi na bezczynność, ma na celu jedynie wymuszenie na organie administracji podjęcia w sprawie działań poza kolejnością wpływu wniosków, a w konsekwencji procedowania wniosku kosztem innych pracodawców i w sprzeczności z zasadą zaufania do władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 sierpnia 2025 r. za pośrednictwem systemu [...].gov.pl do Wojewody wpłynął wniosek strony o wydanie zezwolenia na pracę typ A dla cudzoziemca – R. A. G. A. na okres ważności od 15 września 2025 r. do 14 sierpnia 2026 r. Do wniosku załączono wymagane dokumenty. Natomiast 25 września 2025 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Decyzją z 22 października 2025 r. Wojewoda wydał wnioskowane zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W zasadniczej części skarga okazała się zasadna. Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: ppsa) wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych. Nie ulega wątpliwości, że rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie mieściło się we wskazanych wyżej ramach. Na wstępie zauważyć należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W tym miejscy wyjaśnić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było żadnych podstaw do odrzucenia skargi, o co organ wnosił w odpowiedzi na skargę, nie uzasadniając jednak w żaden sposób tego wniosku. Art. 149 § 1 ppsa stanowi, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei z art. 149 § 1a ppsa wynika, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ppsa, w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezspornym jest, że ostatecznie decyzją z dnia 22 października 2025 r., nr [...], organ wydał zezwolenie na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej typu A. Czyni to bezprzedmiotowym orzekanie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Art. 161 § 1 pkt 3 stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z uwagi na powyższe, wobec wydania przez organ decyzji z 22 października 2025 r. w przedmiocie wniosku skarżącego, bezprzedmiotowe stało się zawarte w skardze jego żądanie zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie wskazanym przez Sąd. Skoro jednak żądanie takie zostało zgłoszone, to rolą Sądu było procesowe odniesienie się do niego i dlatego też należało orzec, jak w punkcie 1. sentencji. Przechodząc dalej należy zauważyć, że na gruncie art. 149 ppsa, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym ustawowo terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. art. 37 § 1 kpa; por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., II OSK 349/18 oraz z dnia 1 lutego 2019 r., II OSK 2931/18 – CBOSA; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 6 wyd., Warszawa 2019, str. 91). W dalszej kolejności podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Zaznaczyć przy tym trzeba, że z art. 35 § 4 kpa wynika, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Według art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Wniosek skarżącego o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca został złożony w trybie ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 621 ze zm.), która nie zawiera przepisów szczególnych w rozumieniu art. 35 § 4 kpa. Z art. 7 ust. 4 tej ustawy wynika jednak, że w sprawach wydania zezwolenia na pracę nie stosuje się przepisów art. 37 kpa. Następnie zauważyć trzeba, że dla stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia przez niego postępowania nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność lub przewlekłość została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/13, LEX nr 1406499). Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa, czy też nie. Odnosząc się do meritum wskazać należy, że wniosek skarżącego winien być rozpoznany do 13 września 2025 r., natomiast nastąpiło to 22 października 2025 r. Podkreślić przy tym trzeba, że wniosek nie był obarczony jakimikolwiek brakami formalnymi i był kompletny, tzn. dołączono do niego wszelkie wymagane dokumenty. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że od chwili wpływu wniosku do organu (13 sierpnia 2025 r.) nie podejmował on żadnych czynności zmierzających do jego rozpoznania aż do 22 października 2025 r., kiedy sprawa została załatwiona. Przy czym uprzednio, tj. 29 września 2025 r. wniesiona został skarga w niniejszej sprawie, co w rezultacie doprowadziło do wydania decyzji z 22 października 2025 r. Postępowanie trwało więc w sumie ponad 2 miesiące i tydzień. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu, gdyż w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa nie rozpoznał wniosku skarżącego. Organ powinien był zakończyć sprawę w ciągu miesiąca od wpływu wniosku, albo wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy w oparciu o art. 36 § 1 kpa, jednak nie dopełnił również tego obowiązku informacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Wojewody pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby sprawa miała skomplikowany charakter, o tyle tym bardziej nie znajduje żadnego uzasadnienia długość trwania postępowania i sposób procedowania w nim. Podkreślić należy, że pomimo braku przeszkód organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, ani pierwotnie nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W związku z powyższym, Sąd uznał, że w sprawie doszło do bezczynności organu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, należało orzec jak w punkcie 2. wyroku. Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, za rażące naruszenie prawa uznaje się stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, LEX nr 1299457; wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, LEX nr 1460797; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13, LEX nr 1414172). Zasadniczo kontroli Sądu podlegał okres od 13 sierpnia 2025 r., tj. od dnia wpływu wniosku do organu – do dnia wniesienia skargi, czyli do 29 września 2025 r., a ostatecznie do załatwienia sprawy decyzją z 22 października 2025 r. Przedstawione zestawienie dat jasno wskazuje, iż organ nie dotrzymał terminu ustawowego, czego sam nie kwestionował, jednak biorąc pod uwagę dokonane ustalenia i powołane wyżej wywody, a także, z jednej strony – ustawowy czas na załatwienie sprawy (miesiąc), z drugiej zaś stosunkowo krótki okres jaki upłynął pomiędzy wpływem wniosku do organu, a wydaniem przez organ decyzji – nie ulega wątpliwości Sądu, że przewlekłość ta nie nastąpiła z rażącym naruszeniem cytowanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W sumie bowiem postępowanie trwało nieco ponad miesiąc i tydzień dłużej niż powinno. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 1a ppsa, należało orzec jak w punkcie 3. wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci grzywny – zgodnie z art. 154 § 6 ppsa, o co wnioskowano w skardze. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej, albo ich obydwu) organ nadal nie załatwi sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zaszła z uwagi na stosunkowo krótki okres bezczynności i fakt, że postępowanie zostało zakończone. Zasadniczy cel, jakim było wydanie decyzji został zrealizowany w dniu 22 października 2025 r., co powoduje bezprzedmiotowość wymierzania organowi grzywny. Sąd nie znalazł też podstaw do orzeczenia z urzędu o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w jakiejkolwiek wysokości. W tej mierze strona nie zgłosiła żądania, a ponadto brak jest szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie sumy pieniężnej. Brak więc było podstaw do przyznania skarżącemu jakiejkolwiek sumy pieniężnej z uwagi na niedługi okres bezczynności i ostateczne załatwienie sprawy. Stąd też, na podstawie art. 151 ppsa, orzeczono jak w punkcie 4. sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 5. wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ppsa. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się uiszczony przez niego wpis od skargi (100 zł) – ustalony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Na zakończenie, odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych należy wskazać, że w myśl art. 200 ppsa, koszty takie przysługują wyłącznie stronie skarżącej i tylko w sytuacji, kiedy jej skarga została uwzględniona, a organ administracji publicznej w postępowaniu przed sądem I instancji nie ma możliwości dochodzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.