IV SAB/Wr 577/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta Miasta Lubina w przedmiocie wniosku dotyczącego wypłaty zasiłku stałego postanawia: I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W dniu 8 V 2026 r., J. B. (dalej "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Lubina (dalej "organ") w przedmiocie wniosku dotyczącego wypłaty zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia. Pismem z dnia 2 VII 2026 r. wezwano skarżącego do złożenia kopii ponaglenia wraz z dowodem jego wniesienia na niezałatwienie sprawy, w terminie 7 od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał wezwania Sądu, przedłożył jedynie pismo procesowe z dnia 7 VII 2026 r., w którym oświadczył, że nie jest w stanie przedłożyć żądanego przez Sąd ponaglenia ponieważ na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego nie zaistniały jeszcze okoliczności uzasadniające wniesienie tego środka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 3 i 6 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "ppsa", sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, a ponadto jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (o których mowa w pkt. 1-5 tego przepisu) jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu; wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich albo Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b ppsa, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 VI 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej "kpa", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 kpa, strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć przy tym formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 kpa, a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, lub za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z 17 II 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 670, ze zm.). Z akt sprawy wynika, że przesyłkę listową, zawierającą wezwanie o kopię ponaglenia wraz z dowodem potwierdzającym jego złożenie doręczono skarżącemu 6 VII 2026 r. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał wezwania Sądu, przedłożył jedynie pismo procesowe z dnia 7 VII 2026 r., z którego wynika, że wymaganego prawem ponaglenia nie złożył. Wobec powyższego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 ppsa, jak w pkt. I postanowienia. Z kolei odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wskazać należy, że w myśl art. 247 ppsa, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 30 I 2013 r., II OZ 37/13 oraz z 5 III 2013 r., I OZ 152/13 – publ. CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy odnosi się do skargi niedopuszczalnej, podlegającej odrzuceniu. Stanowiło to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do odmowy przyznania prawa pomocy stosownie do art. 247 ppsa, o czym orzeczono w pkt. II postanowienia.