V SA/Wa 397/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 5 listopada 2024 r., nr BOL.610.71.2024 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; 3. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 24 grudnia 2024 r. (data stempla pocztowego) [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca, Spółka), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 5 listopada 2024 r., nr BOL.610.71.2024 w przedmiocie wymierzenia [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu w sklepie [...] w [...] artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej ze względu na wady oznakowania. Skarga swoim zakresem obejmuje jedynie część decyzji, dotyczącą produktu "[...]". Skarżąca wskazała, że nie była stroną postępowania przed organem, ale przysługuje jej interes prawny. Jej zdaniem, to Skarżąca a nie [...] sp. z o.o. jest odpowiedzialna za zapewnienie na wszystkich etapach produkcji produktu marki własnej [...], jakim jest produkt "[...]", jego zgodności z normami prawa żywieniowego. Tym samym w zakresie produktu marki własnej [...], adresatem norm wynikających z przepisów prawa materialnego wskazanych w decyzji jest Skarżąca, a nie [...] sp. z o.o., który jedynie jest podmiotem prowadzącym sklep sieci [...] na podstawie umowy partnerskiej. Spółka wniosła również o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. O wydaniu decyzji dowiedziała się 25 listopada 2024 r. z maila od pracownika [...] sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie zaś z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Stanowi on zatem warunek dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuci skargę jeżeli z przyczyn inne niż określone w art. 58 § 1 pkt 1-5a jej wniesienie jest niedopuszczalne. Ocenę interesu prawnego dokonywaną przez Sąd poprzedza jego analiza dokonywana w postępowaniu administracyjnym. W świetle art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W konsekwencji przyjmuje się, że elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że samo wniesienie podania celem zainicjowania postępowania, czy też własne przekonanie o posiadaniu statusu strony i żądanie udziału w postępowaniu już prowadzonym, jest niewystarczające aby stać się stroną postępowania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy niezbędnym staje się zatem szczegółowe rozważenie wystąpienia lub niewystąpienia przesłanki interesu prawnego. Na wstępie ustaleń w tym zakresie, podkreślić należy, że pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno doktryny, jak również orzecznictwa. Zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem, o tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu danej sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Istoty interesu prawnego należy przy tym upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot w określonym stanie faktycznym może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma interesu prawnego, a zatem również przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., w związku z czym nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Przy czym od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2689/15; z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14; z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2527/14; z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1254/05). W okolicznościach niniejszej sprawy istotne znaczenie miało niewątpliwie brzmienie przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 202 r., poz. 1980; dalej: ustawa o jakości handlowej). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy do zadań Inspekcji należy nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, a w szczególności kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i obrocie, w tym wywożonych za granicę. Taka kontrola została przeprowadzona w sklepie [...] w [...], prowadzonym przez [...] sp. z o.o. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości względem podmiotu kontrolowanego wszczęto postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, który stwierdza, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotowy "[...]" był [...] sp. z o.o., a nie skarżąca Spółka. Należy stwierdzić, że organy właściwie ustaliły krąg stron postępowania. Skarżąca Spółka nie była adresatem zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji. Nie mają przy tym znaczenia umowy cywilne zawarte pomiędzy Skarżącą, a [...] sp. z o.o. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że fakt zawarcia przez Skarżącą umowy cywilnej z przedsiębiorcą, u którego w toku kontroli stwierdzono wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego o niewłaściwej jakości handlowej, nie nadaje Skarżącej przymiotu strony w postepowaniu administracyjnym, jak też prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że stroną w postępowaniu, w której wydano zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję jest jedynie [...] sp. z o.o. Skarżąca, jako podmiot będący partnerem handlowym [...] sp. z o.o. dostarczającym produkty wytworzone na zlecenie Skarżącej, posiada jedynie interes faktyczny w treści rozstrzygnięcia tej sprawy przez organ. Tym samym Skarżąca, nie posiadając interesu prawnego nie była uprawniona do złożenia skargi na przedmiotową decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w pkt. 1. sentencji. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zastosowanie znajduje art. 88 zd. 1 p.p.s.a. stanowiący, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jako niedopuszczalny z mocy ustawy należy uznać wniosek o przywrócenie terminu do podjęcia czynności, do dokonania której wnioskodawca nie był uprawniony. Skoro Spółce nie przysługuje legitymacja do wniesienia przedmiotowej skargi, to równocześnie nie przysługuje jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję, a tym samym wniosek jest niedopuszczalny. W konsekwencji, na podstawie art. 88 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w pkt. 2. sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.