VI SA/Wa 2006/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Z. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na powtórzenie pierwszego roku szkoleniowego aplikacji adwokackiej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej K. Z. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] marca 2014 r. – data stempla pocztowego) skarżąca K. Z. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację materialną. Wskazała, że od [..] kwietnia 2010 r. posiada status osoby bezrobotnej – obecnie począwszy od [...] lipca 2013 r. do nadal jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. (zaświadczenie z [...] lipca 2013 r. wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] – karta [...] akt). Nie osiąga żadnych dochodów. Do czerwca 2013 r. otrzymywała wsparcie finansowe od rodziców. Aktualnie utrzymuje się wyłącznie z oszczędności, które oszacowała na kwotę 1.200 zł. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, iż jest uczestnikiem seminarium doktoranckiego oraz odbywa aplikację adwokacką. Wynajmuje mieszkanie w K., a koszty najmu wraz z mediami wynoszą 1.150 zł. Ponadto do stałych wydatków skarżąca zaliczyła bilet miesięczny – 89 zł, opłatę oraz składkę za aplikację adwokacką – 457 zł, a także "inne opłaty niezbędne do codziennego życia". Pismem Sądu z [...] maja 2014 (w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego) skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informacje o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku braku rachunków zobowiązano skarżącą do złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie), b) dokumentu potwierdzającego, że aktualnie skarżąca posiada status osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała ww. zaświadczenie z [...] lipca 2013 r. wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...]. Nadto wskazała, że nie otrzymuje i nie posiada wyciągów z konta bankowego, dlatego nie jest w stanie nadesłać ich do Sądu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Natomiast stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym jej odpowiedź jest niepełna. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Jednocześnie z akt sądowych sprawy wynika, iż skarżąca dysponuje (co najmniej jednym) rachunkiem bankowym, z którego przelała na konto Sądu kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (dowód wpłaty – karta [...] akt). Nie jest zatem wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jakie operacje były wykonywane na tym rachunku oraz jaka była na nim wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła skąd pozyskuje środki pieniężne na wynajem mieszkania i bieżące utrzymanie, skoro dysponuje wyłącznie oszczędnościami w kwocie 1.200 zł, a - jak wynika z informacji zawartych we wniosku - jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą minimum 1.696 zł. W tym miejscu podkreślić należy, iż to sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a Sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony skarżącej nie są znane. Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt l OZ 895/09, LEX nr 612997). Skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów, to nie można ustalić, czy wypełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.