VI SA/Wa 799/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 10 stycznia 2024 r. nr EA-1-32/22/24 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę

Decyzją z 10 stycznia 2024 r. nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja" lub "decyzja z 10 stycznia 2024 r."), Komendant Główny Policji (dalej: "organ") utrzymał w mocy decyzję z 3 listopada 2023 r. nr [...] (dalej: "decyzja z 3 listopada 2023 r.") Komendanta Stołecznego Policji (dalej: "organ I instancji" lub "KSP"), na podstawie której skreślono M. K. (dalej: "skarżący" lub "strona") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 115, ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2021 r. poz. 1995; dalej: "ustawa o ochronie osób i mienia"). Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych. W dniu 5 lutego 2014 r. skarżący został wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. Postanowieniem z 31 stycznia 2023 r., zmienionym i uzupełnionym postanowieniem z 17 lipca 2023 r., prokurator Prokuratury Okręgowej, delegowany do Prokuratury Regionalnej w S., przedstawił skarżącemu następujące zarzuty: – o czyn z art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (dalej: "k.k." lub "Kodeks karny"); – o czyn z art. 271a § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k., w zb. z art. 273 k.k., w zw. z art. 11 § 2 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k., w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 8 § 1 k.k.; – o czyn z art. 56 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (dalej: "k.k.s." lub "Kodeks karny skarbowy"), w zb. z art. 62 § 2 k.k.s., w zb. z art. 61 § 1 k.k.s., w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.; – o czyn z art. 299 § 1 i 5 k.k., w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k. W związku z powyższymi okolicznościami, w dniu 21 sierpnia 2023 r. Komendant Stołeczny Policji z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Decyzją z 3 listopada 2023 r. organ I instancji skreślił skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawę prawną tej decyzji stanowiły art. 29 ust. 8 oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 w związku z art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia, a także art. 104 i art. 268a k.p.a. Pismem z 27 listopada 2023 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji z 3 listopada 2023 r., wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dodatkowo, skarżący zażądał zmiany tej decyzji poprzez wstrzymanie jej wykonalności do czasu zakończenia postępowania w zakresie jego odpowiedzialności karnej. Postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. organ, działając na podstawie art. 135 w związku z art. 123 § 1 i 2 oraz art. 268a k.p.a., odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji z 3 listopada 2023 r. dotyczącej skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Decyzją z 10 stycznia 2024 r. organ utrzymał w mocy decyzję z 3 listopada 2023 r. W uzasadnieniu wskazano, że podstawę prawną decyzji stanowią przepisy art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie osób i mienia. Zgodnie z nimi pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych, gdy został skazany za przestępstwo umyślne lub gdy wszczęto wobec niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Do skreślenia wystarczy samo wszczęcie postępowania karnego, co miało miejsce w przypadku skarżącego. Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prokuratury Regionalnej w S. o zmianie zarzutów wobec skarżącego, a także postanowienie z 3 lutego 2023 r. o zastosowaniu wobec niego środków zapobiegawczych w postaci poręczenia majątkowego i dozoru Policji. Komendant Główny Policji ustalił, że postępowanie karne pozostaje nadal w toku. Organ podkreślił, że w takich przypadkach ustawa nakłada obowiązek skreślenia pracownika ochrony, uznając, że interes społeczny ma pierwszeństwo przed interesem jednostki. W związku z brakiem podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję z 3 listopada 2023 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w całości decyzję z dnia 10 stycznia 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: – art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez niezbadanie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; – art. 81a § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, pomimo że przepis ten nakazuje rozstrzygać takie wątpliwości na korzyść strony, której ogranicza się bądź odbiera uprawnienia; – art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 k.p.a.; – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, pomimo jej wadliwości; – niewzięcie pod uwagę faktu, że obecnie skarżący ma jedynie postawione zarzuty, a akt oskarżenia nie został wniesiony, co czyni wydaną decyzję przedwczesną, ponieważ nie można wykluczyć, że zarzuty zostaną wycofane. Z uwagi na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o: – uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; – uchylenie decyzji Komendanta Stołecznego Policji z 3 listopada 2023 r.; – wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z 3 listopada 2023 r. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej skarżącego, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ – uwzględnienie wniosku przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.; – zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniem z 6 marca 2023 r. Komendant Główny Policji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, które mogłoby uzasadniać jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeśli strona zgłosi taki wniosek, a pozostałe strony w ciągu czternastu dni od zawiadomienia nie zażądają rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 powołanego artykułu, dotyczy zgodności z prawem, chyba że ustawy stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Warto podkreślić, że sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod kątem jej celowości ani słuszności, lecz jedynie jej zgodności z prawem. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Skarżący, wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, został objęty postępowaniem karnym w związku z zarzutami popełnienia następujących przestępstw: – art. 258 § 1 k.k. (udział w zorganizowanej grupie przestępczej); – art. 271a § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 271 § 1 i 3 k.k., w zb. z art. 273 k.k., w zw. z art. 11 § 2 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k., w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 8 § 1 k.k. (fałszowanie dokumentów); – art. 56 § 1 k.k.s., w zb. z art. 62 § 2 k.k.s., w zb. z art. 61 § 1 k.k.s., w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. (przestępstwa skarbowe); – art. 299 § 1 i 5 k.k., w zw. z art. 65 § 1 k.k., w zw. z art. 12 § 1 k.k. (pranie pieniędzy). Wszystkie te zarzuty dotyczą przestępstw umyślnych. Ponadto wobec skarżącego zastosowano środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego oraz dozoru Policji. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 29 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie osób i mienia, zgodnie z którym pracownik ochrony fizycznej zostaje skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, gdy: 1. został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto wobec niego postępowanie karne w sprawie takiego przestępstwa; 2. nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 3 pkt 1 i 4-8, w art. 30 lub art. 38b. Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 5 tej ustawy, na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej może być wpisana osoba, która nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i wobec której nie toczy się postępowanie karne o takie przestępstwo. W świetle powyższych przepisów, skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie wymaga wyłącznie prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, ale także wszczęcia postępowania karnego w sprawie takiego przestępstwa. Oznacza to, że do podjęcia decyzji o skreśleniu wystarczy ustalenie przez organy Policji, że postępowanie karne dotyczące przestępstwa umyślnego zostało wszczęte wobec danej osoby. Decyzja o skreśleniu ma charakter obligatoryjny i podlega natychmiastowemu wykonaniu, zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie osób i mienia. Ustalenie, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne w związku z przestępstwami umyślnymi, jest dla organów Policji wiążące, nawet jeśli postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Ustawodawca jasno określił, że samo wszczęcie takiego postępowania stanowi wystarczającą przesłankę do skreślenia z listy. W takich przypadkach prymat nad interesem jednostki ma interes społeczny (art. 7 k.p.a.), co wyklucza możliwość dalszego figurowania na liście pracownika, wobec którego toczy się postępowanie karne. Sąd stwierdza, że obowiązkiem organów było jedynie ustalenie, czy wobec skarżącego występują obligatoryjne przesłanki do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, co w niniejszej sprawie zostało należycie wykonane. Kluczowe było potwierdzenie, że skarżącemu postawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, a tym samym toczy się wobec niego postępowanie karne. Ustawodawca jednoznacznie wykluczył możliwość pozostania na liście osoby, wobec której wszczęto postępowanie karne w związku z przestępstwem karnym umyślnym, co miało miejsce w przypadku skarżącego. W związku z tym Sąd uznał, że organ postąpił prawidłowo, skreślając skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie skarżącego do czynności wymagających użycia środków przymusu bezpośredniego lub broni. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy skarżący może wykonywać jedynie czynności pracownika ochrony, które nie wymagają wpisu na listę kwalifikowanych pracowników (art. 31 ustawy o ochronie osób i mienia). W przypadku korzystnego wyroku sądu karnego, skarżący będzie mógł złożyć nowy wniosek o wpis na listę. Należy podkreślić, że zarówno pracownicy ochrony, jak i przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie ochrony osób i mienia, muszą dawać rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków. Pracownik ochrony ma szeroki zakres uprawnień, w tym prawo do legitymowania osób, stosowania środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycia broni palnej (art. 36 ustawy o ochronie osób i mienia). Obowiązkowej ochronie podlegają obiekty kluczowe dla obronności państwa, bezpieczeństwa publicznego czy interesów gospodarczych (art. 5 ustawy o ochronie osób i mienia). Należy podkreślić, że zarówno pracownicy ochrony, jak i przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie ochrony osób i mienia, muszą dawać rękojmię rzetelnego wykonywania swoich obowiązków. Ustawodawca nałożył nie tylko obowiązek niekaralności za przestępstwa umyślne, ale również wskazał, że samo wszczęcie postępowania karnego w związku z takim przestępstwem jest wystarczającą podstawą do skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Pracownik ochrony ma bowiem szerokie uprawnienia, takie jak prawo do legitymowania osób, stosowania środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycia broni palnej (art. 36 ustawy o ochronie osób i mienia). Obowiązkowej ochronie podlegają obiekty o strategicznym znaczeniu dla obronności państwa, bezpieczeństwa publicznego oraz interesów gospodarczych (art. 5 ustawy o ochronie osób i mienia). Z tego względu ustawodawca uznał, że wykonywanie obowiązków przez kwalifikowanego pracownika ochrony wymaga nie tylko odpowiednich kwalifikacji i badań, ale także zaufania publicznego. Wysokie standardy uczciwości i odpowiedzialności w tym zawodzie wykluczają możliwość, by osoba, wobec której wszczęto postępowanie karne o przestępstwo umyślne, mogła nadal pełnić tę funkcję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, decyzja w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej ma charakter związany. Świadczy o tym już sama imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich istnienia. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani też nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 1599/18 LEX nr 3333014). Zdaniem Sądu, organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy, mając na uwadze zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, zgodnie z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego, takimi jak bezstronność i równe traktowanie. Strona miała zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji mogła odnieść się do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Decyzje uwzględniały cały materiał dowodowy, a ich ocena jednoznacznie wskazywała, które okoliczności zostały udowodnione. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie budził wątpliwości. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 ani art. 81a k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym organ prawidłowo, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe złożone w skardze oraz w odpowiedzi na skargę, uznając, że nie są one niezbędne do wyjaśnienia kluczowych okoliczności sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.