VII SA/Wa 1030/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Sędziowie: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) asesor WSA Paweł Konicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 8 lutego 2024 r. znak: DOZ-OAiK.650.155.2023.BKW w przedmiocie uzgodnienia rozbiórki budynku oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia W. sp. z o.o., w G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 30.12.2022 r., znak ZN.5152.447.2022. RK, odmawiające uzgodnienia rozbiórki budynku przy ul. [...], dz. nr [...], obr. [...] G. - działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 ze zm.), art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej PINB) pismem z 0212.2022 r. wystąpił do Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie zamiaru nakazu rozbiórki, w trybie art. 67 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, budynku przy ul. [...], dz. nr [...], obr. [...] G.. Do wniosku załączono ekspertyzę techniczną budynku przy ul. [...] w G., autorstwa inż. J. R. i mgra inż. M. R. z listopada 2022 r. oraz kopię protokołu oględzin obiektu z [...] 11.2022 r. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z 30.12.2022 r., znak ZN.5152.447.2022. RK, odmówił uzgodnienia przedstawionych we wniosku rozwiązań dotyczących rozbiórki ww. budynku. Zgodnie z uzasadnieniem rozstrzygnięcia, zespół dworsko-parkowy przy ul. [...] w G. jest nie tylko ujęty w gminnej ewidencji zabytków, ale także toczy się postępowanie w sprawie jego wpisania do rejestru zabytków (znak RD.5140.89.2022.MS). Budynek przedmiotowy chroniony jest również na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym został wymieniony jako jeden z "budynków zabytkowych do ścisłego zachowania i rewaloryzacji". W odniesieniu do przedstawionej ekspertyzy technicznej organ zauważył, że w jej treści znalazło się stwierdzenie o możliwości odbudowy przedmiotowego obiektu. Wobec natomiast złego stanu technicznego obiektu stwierdzono, że jest on efektem wieloletnich zaniedbań i braku bieżących remontów. W. sp. z o.o. jest właścicielem obiektu od 1992 r. W. sp. z o.o. z zachowaniem terminu wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając nieuwzględnienie m.in., że właściciel obiektu należycie dbał o stan obiektu, sporządzał ekspertyzy, opracowania, w tym prof. P., w celu ustalenia zakresu zachowanych walorów zabytkowych budynku. W wyniku pożaru z dnia 07.10.2022 r. obiekt nie nadaje się do odbudowy, a jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi. Doszło do całkowitego zniszczenia budynku ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Organ niezasadnie ustalił, że budynek zniszczony można uznać za zabytek "w nieodpowiednim stanie zachowania". W ocenie Strony, brak również podstaw do stosowania określania zabytek w stosunku do budynku niewpisanego do rejestru zabytków, a jedynie do gminnej ewidencji zabytków. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 67 ust. 1 tej ustawy, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. W myśl natomiast ustępu 3 ww. artykułu, w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powyższą decyzję wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Kompetencje organu konserwatorskiego w niniejszej sprawie wynikają z faktu, że przedmiotowy budynek przy ul. [...] objęty jest ochroną na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta Gdańska nr XXVI/280/95 z 9 listopada 1995 r. dla zespołu dworsko-pałacowego przy ul. [...], działka nr [...]. Figuruje w nim jako zabytkowy budynek dworu oznaczony literą B do ścisłego zachowania i rewaloryzacji, a także do przeprowadzenia badań architektonicznych. Zespół dworsko-parkowy przy ul. [...] jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków (poz. 18991). Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków zgodnie z zawiadomieniem z 23.12.2022 r. wszczął ponadto postępowanie w sprawie wpisania tego zespołu do rejestru zabytków nieruchomych. Dalej organ stwierdził, iż istotą postępowania w sprawie uzgodnienia nakazu rozbiórki, w trybie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest ocena jej dopuszczalności w aspekcie ochrony zabytków przez wyspecjalizowany organ w zakresie jego właściwości rzeczowej. Podkreślono, że postanowienia te są wydawane przez organ ochrony zabytków korzystając z luzu decyzyjnego, wynikającego z użycia w ustawie o ochronie i opiece nad zabytkami pojęć niedookreślonych. Przepisy prawa nie precyzują, kiedy uzgodnienie powinno być wydane, a kiedy należy odmówić uzgodnienia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Oceniając zatem, czy nakaz rozbiórki jest dopuszczalny ze względów konserwatorskich, organ kieruje się ogólną zasadą, unormowaną w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którą ochrona zabytków polega m. in. na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. Wobec powyższego, zadaniem organu ochrony zabytków jest ustalenie, czy zamierzenie nie narusza zachowanych wartości zabytkowych. Ocena ta musi się opierać na dokładnej analizie istotnych dla sprawy materiałów i ustaleniu, jaki wpływ działania zamierzone przez wnioskodawcę będą wywierać na chronione wartości danego obiektu lub obszaru. Przy czym swoje stanowisko organ powinien w sposób wyczerpujący uzasadnić. Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków trafnie ocenił, że wnioskowana rozbiórka jest niedopuszczalna. Oznaczałaby znaczące uszczuplenie chronionych wartości zabytkowych zespołu dworsko-parkowego przy ul. [...] w G., którego budynek dworu jest istotnym elementem składowym. Stosownie do wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgromadzone w aktach sprawy opinie i stanowiska, tak jak i wszystkie inne dowody, podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie. Organ drugiej instancji wziął pod uwagę zły stan techniczny omawianego obiektu po pożarze, opisany w dokumentacji znajdującej się w aktach i wynikający z przeprowadzonych oględzin. W treści ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] w G., autorstwa inż. J. R. i mgra inż. M. R. z listopada 2022 r. wskazano na wysokie zagrożenie wystąpienia katastrofy budowlanej wobec braku spełnienia warunków statyki obiektu. Na powyższe, zgodnie z ustaleniami opracowania, miało wpływ wystąpienie pożaru oraz wieloletni brak szczelności pokrycia dachowego. Całkowitemu zniszczeniu uległa drewniana konstrukcja dachu oraz stropu i klatki schodowej, a murowane ściany o wysokości ok. 2,5 kondygnacji, silnie spękane, ze zmiażdżeniami w strefie przypodporowej, z ubytkami elementów murowych i spoin, nie są stężone. Brak jest możliwości bezpiecznego przebywania wewnątrz budynku, z uwagi na możliwość niekontrolowanego jego zawalenia się. Zgodnie z oceną autorów ekspertyzy "budynek posiada znamiona obiektu o cechach historycznych i podlega ochronie konserwatorskiej". Zauważono także, iż właściciel obiektu dysponuje inwentaryzacją obiektu. We wnioskach opracowania stwierdzono, że z uwagi na obecny stan techniczny budynku zagrażający katastrofą budowlaną, brak jest technicznej oraz ekonomicznej możliwości zabezpieczenia budynku przed jej wystąpieniem takiej katastrofy. W aktach sprawy znajduję się ponadto kopia protokołu z oględzin z dnia 10.11.2022 r. przeprowadzonych przez PINB, w której wskazano, że obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Wykonana wówczas została dokumentacja fotograficzna, podobnie jak i podczas kontroli obiektu przeprowadzanej przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu 12.10.2022 r. Przeprowadzone oględziny potwierdzają stwierdzony w ekspertyzie technicznej zły stan techniczny obiektu. Niemniej na ich podstawie stwierdzić jednocześnie należy, że zachował on w znacznym stopniu substancję zabytkową. Nie odnotowano przejawów destrukcji w stopniu i zakresie, które bezwzględnie kwalifikowałyby obiekt do rozbiórki. Podkreślono, iż rolą organu konserwatorskiego w niniejszym postępowaniu jest analiza możliwości rozbiórki budynku w kontekście jego zachowanych wartości zabytkowych, nie zaś ocena samego stanu technicznego zabytku. Jako organ specjalistyczny wypowiada się w sprawie w zakresie własnych kompetencji, mając na uwadze w przedmiotowej sprawie ochronę wartości nie tylko samego budynku dworu, ale również całego zespołu dworsko-parkowego, której jest częścią. Dokonana przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ocena spełnia te warunki. Aktualny stan techniczny obiektu niewątpliwie wymaga niezwłocznego podjęcia działań w celu zabezpieczenia jego pozostałości przed czynnikami niszczącymi (w pierwszej kolejności przed wodą opadową) oraz niezbędnych robót budowlanych, włącznie z wymianą elementów w niezbędnym zakresie. Ewentualny koszt ich wykonania będzie wynikał z zaniechania bieżącego jego utrzymania w dobrym stanie technicznym, a organy ochrony zabytków nie są zobowiązane do oceny możliwości przeprowadzenia remontu pod względem ekonomicznym. Obiekty zabytkowe podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza, polega m.in. na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; oraz korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości (art. 6 ust. 1, art. 5 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Właściciel nieruchomości nie wywiązuje się z ww. ustawowych obowiązków, nie jest nim bowiem rozbieranie kolejnych elementów zabytkowego zespołu ze względu na ich zły stan techniczny zagrażający bezpieczeństwu, czy zlecanie kolejnych opracowań bez podejmowania działań zabezpieczających. Bezpośrednią przyczyną znaczącego pogorszenia stan zachowania obiektu był niewątpliwie pożar. Niemniej, jak wynika z ekspertyzy technicznej, już wcześniej budynek nie miał zapewnionej odpowiedniej opieki. Brak szczelnego zadaszenia i zabezpieczenia przed wodą opadową przyczyniło się do destrukcji zachowanych elementów budynku i możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przedmiotowy budynek dworu nadal posiada wartość historyczną, artystyczną i naukową, w szczególności w kontekście całego historycznego założenia, jako jej składowy element. Jego stan techniczny nadal umożliwia zabezpieczenie i zachowanie, nawet wobec konieczności ewentualnych przemurowań i częściowej rekonstrukcji elementów. Zapewnienie integralności zespołu przez utrzymanie jego oryginalnych elementów oraz układu funkcjonalno-przestrzennego, niewątpliwie leży w interesie społecznym. Tym samym nie zachodzą przesłanki określone wart. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, uzasadniające konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku. Skargę na to postanowienie złożyła W. sp. z o.o. z siedzibą w G. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: 1) art. 5 ust 1 pkt 7, art. 5 ust 2 oraz art. 67 ust 1 i 3 ustawy Prawo Budowlane - poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy właściciel obiektu należycie dbał o stan obiektu, sporządzał ekspertyzy, opracowania, w tym prof. Piwka w celu ustalenia zakresu i zachowania walorów zabytkowych budynku, a w wyniku pożaru z dnia 7 października 2022 r. obiekt nie nadaje się do odbudowy, a jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu zdrowia i życia ludzi; 2) art. 3 oraz 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i sytuacji, gdy w wyniku pożaru doszło do całkowitego zniszczenia budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, ponieważ niezasadnie organ ustalił, że budynek zniszczony można uznać za zabytek "w nieodpowiednim stanie zachowania", a ponadto brak zdaniem skarżącego podstaw do stosowania wskazanego przepisu w stosunku do budynku niewpisanego do rejestru zabytków, a jedynie do gminnej ewidencji zabytków; 3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności poprzez pominięcie opracowań wskazujących na utratę przez budynek przy ul. [...] w G. walorów zabytkowych dostarczonych przez Skarżących. Jednocześnie wnosiła o: a) na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; b) na podstawie art. 119 p.p.s.a. o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym c) na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Jest w niniejszej sprawie niewątpliwe, że sporny obiekt jest chroniony na podstawie postanowień planu miejscowego, szczegółowo opisanego w części historycznej uzasadnienia. Oznacza to, iż jest on objęty jedną z form ochrony zabytków, o której stanowi art. 7 pkt 4 u.o.z. Wojewódzki konserwator zabytków jest organem administracji publicznej, powołanym do ochrony zabytków (art. 38 ust. 1 i art. 89 pkt 2 w zw. z art. 90 ust. 4 u.o.z.). Ochrona zabytków polega m.in. na zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków i udaremnianiu niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków (art. 4 pkt 2 i 3 u.o.z.). Konserwatora zabytków wiąże w zakresie sprawowanej ochrony to, że zabytek (a więc nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia) jest rzeczą, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 ust. 1 u.o.z.). Jak wynika z powyższego, pierwszoplanowym zadaniem wojewódzkiego konserwatora zabytków jest ochrona zabytku. Jest więc organem wyspecjalizowanym w tej dziedzinie i dlatego organ nadzoru budowlanego musi każdorazowo uzgodnić z nim decyzję nakazująca rozbiórkę obiektu zabytkowego. W związku z tym, że rozbiórka zabytku zawsze prowadzi do jego trwałego zniszczenia i wiąże się z koniecznością działania wręcz przeciwnego do zadań na konserwatora nałożonych ww. przepisami, organ konserwatorski musi każdorazowo ustalił przed uzgodnieniem decyzji, czy wartości zabytkowe, na skutek wskazywanej degradacji sugerującej konieczność rozbiórki, rzeczywiście zostały utracone w stopniu, który wyłącza ich odtworzenie. Innymi słowy, możliwa jest rozbiórka wyłącznie takiego zabytku, który bezpowrotnie utracił cechy stanowiące uprzednio podstawę przyznania mu ochrony konserwatorskiej (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 22 października 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1209/20, CBOSA). Organ konserwatorski przy uzgadnianiu decyzji nakazującej rozbiórkę działa w warunkach uznania administracyjnego, dokonując wyważenia interesu publicznego wynikającego z potrzeby dalszej ochrony i trwania zabytku w przestrzeni publicznej z interesem indywidualnym właściciela zabytku, który tak jak w sprawie niniejszej, nie jest zainteresowany jego dalszym utrzymywaniem, ale rozbiórką. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organa konserwatorskie obu instancji wyjaśniły prawidłowo w uzasadnieniach swych postanowień powody, dla których przedmiotowy budynek - pomimo złego stanu technicznego - nie powinien być rozebrany. Organa wskazały na te walory obiektu, które stały się przyczyną ujęcia go w gminnej ewidencji zabytków i udzielenia ochrony w prawie miejscowym - miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z zapisów ww. planu zagospodarowania przestrzennego budynek dworu został wymieniony jako jeden z "budynków zabytkowych do ścisłego zachowania i rewaloryzacji". Podkreślić należy, że organy konserwatorskie dochowały wystarczającej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu faktycznego. Uwzględniły w tym zakresie ekspertyzę złożoną przez właściciela obiektu jak też oględziny dokonane przez PINB. Nadto, co szczególnie należy uwzględnić dokonały samodzielnych oględzin budynku dworu. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy słusznie uznały organa obu instancji, działając w ramach uznania administracyjnego, że zamierzenie polegające na rozbiórce budynku dworu stoi w sprzeczności z zasadami ochrony zabytków, które polegają na zapewnieniu im warunków trwałego zachowania. Analiza dokumentacji fotograficznej oraz wskazanych wyżej protokołów oględzin wykazała, iż nieruchomość zachowała swoją historyczną bryłę oraz znaczący stopień autentyzmu formy architektonicznej i substancji materialnej, szczególnie w zakresie detalu architektonicznego. Pozostaje też nadal ważnym elementem chronionego założenia dworsko-parkowego. Należy też wyjaśnić, że organa nadzoru konserwatorskiego nie są związane złym stanem technicznym zabytku zarówno przy orzekaniu o wykreśleniu zabytku z rejestru zabytków, jak i uzgadniając decyzję administracyjną o jego rozbiórce. Ocena dokonywana przez te organa ma bowiem na celu ustalenie, czy zabytek uległ zniszczeniu w stopniu bezpowrotnie i niewątpliwie pozbawiającym go wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Tylko taka okoliczność może być dla konserwatora zabytków podstawą do uzgodnienia nakazu rozbiórki. Jeżeli jednak obiekt nie został zniszczony, ale jest w złym stanie technicznym (jest uszkodzony), to nie występują przesłanki do pozbawienia zabytku udzielonej mu ochrony konserwatorskiej. Dlatego też zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. były całkowicie chybione, jako nieuwzględniające specyfiki zarówno celu i zasad postępowania przed organem ochrony konserwatorskiej w zakresie dotyczącym uzgodnienia decyzji nakazującej rozbiórkę, jak i obowiązków organów konserwatorskich w zakresie leżącej w interesie społecznym konieczności zachowania zabytku ze względu na posiadaną przezeń wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem sprawy nie było to, czy budynek utracił walory zabytkowe, ani to, czy te walory, uzasadniały objęcie go ochroną konserwatorską, ale możliwość zaakceptowania przez organ konserwatorski w ramach uzgodnienia nakazu rozbiórki obiektu. Kwestionowanie walorów zabytkowych zabytku wpisanego do ewidencji lub objętego ochroną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego może być podnoszone, ale w innym postępowaniu i w takim postępowaniu można wykazywać podnoszone przez stronę skarżącą kwestie, dążąc do wyeliminowania konieczności uzgodnienia administracyjnego. W postępowaniu uzgodnieniowym nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie zasadności ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków ani w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Twierdzenie, że obiekt objęty taką ochroną faktycznie nie jest zabytkiem, albowiem nigdy nie posiadał rzeczywistej wartości zabytkowej albo też ją utracił powinno być, co do zasady, podnoszone w odpowiednim postępowaniu zmierzającym do zmiany gminnej ewidencji zabytków w zakresie skreślenia z niej obiektu, który nie powinien w świetle przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami dłużej w niej figurować, czy też poprzez zmianę zapisów miejscowego planu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 oraz 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że likwidacja zabytku (rozbiórka) nie jest formą ochrony konserwatorskiej. Biorąc pod uwagę związanie organu konserwatorskiego wpisem do ewidencji zabytków i ujęcia zabytku w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (a więc koniecznością zapewnienia ochrony konserwatorskiej zabytkowi), to pozytywne uzgodnienie rozbiórki będzie możliwe wyłącznie wówczas, gdy wystąpią szczególnie istotne i uzasadnione okoliczności, przemawiające za pozytywną dla inwestora treścią uzgodnienia. Budynek objęty taką ochroną może zostać rozebrany wyłącznie w przypadku najwyższej konieczności, w sytuacji całkowitej pewności co do jego złego stanu technicznego oraz braku możliwości przeprowadzenia prac remontowo-konserwatorskich. Dalej należy wskazać, że faktem przez stronę skarżącą niekwestionowanym jest to, że Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w grudniu 2022 r. wszczął postępowanie w przedmiocie wpisania zespołu dworsko-parkowego do rejestru zabytków. W tym zakresie należy przywołać art. 10a ust. 1 u.o.z.o.z., który stanowi, że od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Z kolei w myśl art. 10a ust. 2 u.o.z.o.z., wspomniany zakaz dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. Wykładnia tego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że określona nim tymczasowa ochrona zabytku nie wymaga wydania osobnego aktu, a także, że "uaktywnia się" ona wraz z faktycznym wszczęciem postępowania w tym przedmiocie. Wątpliwości pojawiają się natomiast co do tego, czy zainicjowanie takiego postępowania stanowi przeszkodę dla wydania np. pozwolenia na budowę. Judykatura w tej materii nie jest jednomyślna. Według pierwszego poglądu - z art. 10a ust. 1 u.o.z.o.z. nie wynika zakaz prowadzenia postępowań administracyjnych. Strona może zatem starać się o pozyskanie pozwolenia np. na budowę, rozbiórkę, itp. jednak jego uzyskanie nie będzie jej uprawniało do skonsumowania go w praktyce (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 574/19, Lex nr 2739863). Z kolei zgodnie z przeciwstawnym stanowiskiem - skoro wszczęcie postępowania w sprawie wpisania obiektu budowlanego do rejestru zabytków powoduje wstrzymanie wykonania już wydanych decyzji o zezwoleniu na wykonywanie robót budowlanych przy tym zabytku, to tym bardziej wszczęcie takiego postępowania powinno stanowić przeszkodę w wydaniu takiej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 584/19, Lex nr 3349632). Skład orzekający opowiada się za drugim z przywołanych stanowisk. Wykładnia art. 10a ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 z późn. zm.) wymaga podejścia systemowego, a więc odniesienia jego treści do innych uregulowań, w tym przypadku ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), a w szczególności art. 39 ust. 1. i art. 67 u.p.b. Zestawienie tych przepisów pozwala na wyprowadzenie wniosku, że wszczęcie postępowania w przedmiocie wpisu obiektu (obszaru) do rejestru zabytków stanowi przeszkodę dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, (art. 39 u.p.b.) gdyż wynik tego pierwszego warunkuje zakres wymagań formalnych wniosku i wpływa na zakres rozstrzygnięcia, zaś w przypadku postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki czyni to postępowanie bezprzedmiotowym ( art. 67 u.p.b. ). Na koniec odnosząc się do pierwszego z zarzutów postawionych w skardze należy wskazać, że jego sformułowanie jest daleko posuniętym nadużyciem. Próby nieudolne zabezpieczenia obiektu czy uzyskanie ekspertyz i opracowań na jego temat w najmniejszym stopniu nie realizują obowiązku opieki nad zabytkiem. Zgodnie z art. 5 pkt 2 i 3 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Rola dysponenta zabytku sprowadza się przy tym do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepszego jego wykorzystania dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, a treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 48/09, LEX nr 550267). Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należało, że zaskarżone postanowienie wydane było bez przekroczenia zasad uznaniowości i wynikało z obowiązku ustawowej troski w odniesieniu do zabytku. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. . .